Xaqani Cəfərli: "Ermənistan üçün bu vəzifəni yerinə yetirməyin ən önəmli elementi Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətləri normallaşdırmaqdır"
Son gunlər Ermənistan üzərindən kommunikasiyaların açılması istiqamətində Ermənistan hökuməti fantastik təkliflərlə çıxış edir. Ermənistan baş nazirinin İran televiziyasina müsahibəsində də bu məsələ vurğulandı. Hətta baş nazir Nikol Paşinyan bununla bağlı bir məqalə də dərc edib.
Məqalədə yazılır: "Qərbi Azərbaycandan Naxçıvan Muxtar Respublikasına Ermənistan Respublikasının ərazisindən keçən rabitə regional kommunikasiya kanalları mövzusunun alt mövzusudur və Ermənistan da burada heç vaxt maneə yaratmayıb, biz bu məsələdə mümkün qədər yaradıcı və çevik olmuşuq və qalmaqda davam edirik. 2022-ci ildə Azərbaycanın narahatlığına cavab olaraq, sərhəd-keçid məntəqələrində malların və vətəndaşların pasport, gömrük və digər nəzarət funksiyalarının beynəlxalq ixtisaslaşmış təşkilata verilməsini qarşılıqlı prinsip əsasında təklif etdik. Azərbaycan buna razı olmadı.
İndi Azərbaycanın uzunmüddətli münaqişə ucbatından Azərbaycan vətəndaşlarının Ermənistan Respublikasının sərhəd və gömrük nəzarətindən yayınma ehtimalını nəzərə alaraq, biz hazırkı mərhələdə Zəngilan-Mehri-Ordubad və əks istiqamətdə, həmçinin Yerəş-Ordubad-Mehri istiqamətində dəmir yolu yükdaşımaları ilə kommunikasiyaların açılmasını təklif etdik. Eyni zamanda, biz yazılı şəkildə heç bir tərəfin suverenliyinə, yurisdiksiyasına və ərazi bütövlüyünə xələl gətirməyən variant təklif etmişik. Əgər Bakının narahatlığı Naxçıvana və Naxçıvandan yüklərin etibarlı daşınmasını təmin etməkdirsə, deməli, bu məsələ öz həllini tapıb. Bircə Azərbaycanın “hə” deməsi qalır. Ermənistan Respublikası ərazisində Nrnadzor-Karçevan dəmir yolunun tikintisi bir qədər vaxt aparacaq. Yerasx-Naxçıvan sərhədi hissəsində də qısa dəmir yolu xətti çəkilməlidir, lakin bu, Ermənistan-Ermənistan və Azərbaycan-Türkiyə dəmir yolu əlaqəsi üçün lazımdır və bu işi qısa müddətdə başa çatdırmaq olar.
Eyni prinsip əsasında biz Azərbaycandan Naxçıvana boru kəmərlərinin, elektrik xətlərinin və kabellərin tranzitini təmin etməyə hazırıq. Bu təkliflərin Azərbaycan tərəfindən niyə rədd edildiyi aydın deyil. Ümid edirəm ki, eskalasiya üçün saxta bəhanə yaratmaq məqsədi daşımır. Azərbaycan həmçinin bildirir ki, Ermənistan Naxçıvana yol verməsə, İran İslam Respublikasının ərazisindən keçməklə Qərbi Azərbaycan-Naxçıvan əlaqəsini təmin edəcəklər. Biz bunun əleyhinə deyilik, Allah eləməsin, bu, İranla Azərbaycanın münasibətləri və onların həlli məsələsidir".
Aydın məsələdir ki, Paşinyan Azərbaycanın istəklərini bu məqalədə qələmə almayıb. Azərbaycan əslində ölkənin qərb rayonlarından Naxçıvana maneəsiz hərəkət istəyir. Lakin Paşinyan həmişə bunu arxa planda saxlayir, demir ki, Azərbaycan niyə onun təklifi ilə razılaşmır. Sadəcə ritorik sual qoyur ki, mən başa düsə bilmirəm, Azərbaycan buna niyə razılaşmır.
Nikol Paşinyanın bu təklifinin arxasında nə dayanır?
Baki-xeber.com saytına açıqlamasında politoloq Xaqani Cəfərli bildirdi ki, Nikol Paşinyanın təklifinin arxasında nə dayandığını dəqiq demək çətin olsa da, bəzi ehtimal irəli sürmək mümkündür: "Qənaətimcə, Nikol Paşinyan dünyada gedən proseslərin təhlükəli sonluğa, böyük müharibəyə doğru getdiyini görür. Böyük müharibə baş verəcəyi halda bunun Cənubi Qafqaza da yayılma ehtimalı var. Bəklə də o müharibənin Cənubi Qafqaza sıçramaması mümkünsüzdür. Əgər belə olarsa, bundan ən çox zərər görə biləcək ölkə Ermənistandır. Belə bir ehtimalın qarşısını isə öncədən almaq lazımdır. Əks halda sonra gec ola bilər. Ermənistan üçün bu vəzifəni yerinə yetirməyin ən önəmli elementi Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətləri normallaşdırmaqdır. Paşinyanın son təklifinin də məhz buna xidmət etdiyi gözləniləndir. Bu təklifin diqqətə layiq olduğunu düşünürəm. Bunu bir qədər də təkmilləşdirməklə bölgədə əməkdaşlığın əsaslarından birinə çevirmək olar".
Dəniz NƏSİRLİ
