Elxan Şahinoğlu: "Vaşinqtonun ikiüzlülüyü həm də ondan ibarətdir ki, Amerika qoşunları Əfqanıstandan çıxarılandan dərhal sonra 907-ci düzəliş yenidən qüvvəyə mindi"
Fransanın Ermənistandakı səfiri Olivye Dekotini Ermənistan mediasına müsahibəsi zamanı jurnalistin "Minsk Qrupunu qorumağa ehtiyac görürsünüzmü" sualına cavabından yayınaraq deyib ki, bu mövzu əslində bütün iştirakçılar, yəni münaqişənin hər iki tərəfi və Minsk qrupunun üzvü olan dövlətlər tərəfindən müzakirə olunmalıdır:
"Mən Fransa səfiri kimi bu suala cavab verə bilmərəm. Bu, bir sıra ölkələri əhatə edən diplomatik məsələdir".
Azərbaycan isə hazırda sülhün şərti kimi Minsk qrupunun buraxılmasını ortaya qoyub. Məlum olduğu kimi, Tramp Amerika siyasətində qeyri-ənənəvi addımları ilə diqqət çəkir. O, ABŞ-ni müxtəlif regionlarda hərbi və digər müdaxilələrdən çəkindirmək xəttini tutduğunu bəyan edir. Bu baxımdan Tramp bitmiş münaqişənin çözulməsi ilə məşğul olmaq üçün yaradılan Minsk qrupundan ən azı ABŞ-nin çıxmasına niyə təşəbbüs göstərməsin? Məntiqlə də bu qurum ləğv edilməlidir. Amma buna Minsk qrupunun bütün üzvlərinin reaksiyası lazımdir. Niyə də Amerika qabağa düşməsin?
Artıq Rusiya, demək olar ki, mövqeyini mücərrəd də olsa bildirib ki, Minsk qrupunda artıq iştirak etmir.
Eyni zamanda, "azadlığın müdafiəsinə 907-ci düzəliş"in aradan qaldırılması məsələsi nədən Tramp tərəfindən qaldırılmasın? Hər iki məsələ Azərbaycanla Ermənistan arasındakı münaqişə ilə bağlı idi. Tramp ABŞ-nin imicini pis günə salmış, özündən əvvəlki hakimiyyətdən daha ədalətli bir siyasət aparmaq istəyirsə hər iki məsələnin həlli ilə bağlı qərar verməli deyilmi?
Baki-xeber.com saytının sualını cavablandıran "Atlas" Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu bildirdi ki, 907-ci düzəliş qəbul edildiyi gündən bəri onun heç bir məntiqi yoxdur: "ABŞ tərəfindən 90-cı illərdə ədalətsiz qəbul edilmiş qətnamədir. Təsəvvür edin ki, 90-cı illərin əvvəllərində Ermənistan və erməni separatçıları Rusiyanın dəstəyi ilə Azərbaycan torpaqlarını işğal etdiyi zaman Amerika Konqresi erməni lobbisinin təsiri altında Rusiyanın dəstək verdiyi separatçıları müdafiə edərək Azərbaycana qarşı 907-ci düzəlişi qəbul edib. Buna səbəb isə o göstərilib ki, guya biz Ermənistanı mühasirədə saxlamışıq. Burada bir məntiqsizlik də odur ki, axı Ermənistan mühasirədə deyil, Gürcüstan üzərindən Rusiyaya, İran üzərindən isə Yaxın Şərqə giriş-çıxış imkanları var. Yəni həmin vaxt bu qətnamə çox ədalətsiz şəkildə qəbul edildi. Amma 2000-ci illərin əvvəllərində Amerikaya terror hücumları oldu. ABŞ-nin terrorizmə qarşı mübarizədə müttəfiqlərə ehtiyacı yarandı. Azərbaycan Əfqanıstanda terrorçulara qarşı mübarizə əməliyyatında Amerikaya dəstək verdi. Azərbaycan Əfqanıstana hərbiçilərini göndərdi, ABŞ-nin hərbi təyyarələrinin yük daşıması üçün hava məkanını açdı, Əfqanıstana yüklər Azərbaycan üzərindən daşındı. O zaman 907-ci düzəliş donduruldu. Vaşinqtonun ikiüzlülüyü həm də ondan ibarətdir ki, Amerika qoşunları Əfqanıstandan çıxarılandan dərhal sonra 907-ci düzəliş yenidən qüvvəyə mindi. Sanki bizim bir atalar misalında olduğu kimi - bağda ərik var idi, salam-əleyk var idi, bağda ərik qurtardı, salam-əleyk də qurtardı.
İndi bizim əsas tələbimiz budur ki, bu məntiqsiz "düzəliş" ortadan qaldırılsın. Bunun başdan heç bir məntiqi olmayıb, şər üzərindən qəbul edilib. Amma Tramp adminstrasiyasının bunu edib-etməyəcəyini söyləmək çətindir. Çünki Trampın ətrafında da ermənipərəst siyasətçilər var - dövlət katibi, kəşfiyyatın rəhbəri və s.
Əlbəttə, Tramp bunu istəsə həll edə bilər. Ona görə ki, ətrafındakılar onun bir sözünu iki edə bilmirlər, qorxurlar, çəkinirlər. Ona görə də mən hesab edirəm ki, Azərbaycan diplomatiyası da fəallığını artırmalı və Amerika rəsmilərinə izah etməlidir ki, 907-ci düzəliş Amerika-Azərbaycan münasibətlərinə mənfi təsir edir. Halbuki, Azərbaycan Tramp administrasiyası ilə sıx əməkdaşlıq əlaqəsi qurmaq istəyir".
Siyasi sərhçi Minsk qrupunun buraxılması ilə bağlı bildirdi ki, Minsk qrupu məsələsi artıq bitib, bu indi aktual deyil: "İki qarşı duran tərəf, Ermənistan və Azərbaycan Minsk qrupundan imtina edibsə, Rusiya da bu qurumun dağıldığını etiraf edibsə, Fransa və Amerika onu necə yaşada bilər? Yəni beş tərəfdən üçü Minsk qrupunun dağıldığını etiraf edir - Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya. Amerika da artıq bu məsələni gündəmə gətirmir. Fransa isə Minsk qrupunun vasitəsilə bölgədə varlığını qorumaq istəyir. Amma mümkün deyil. Birincisi, Qarabağ məsələsi həll edilib, Azərbaycan ərazi bütövlüyünü təmin edib. İkincisi, Ukrayna müharibəsinə görə Amerika, Avropa və Rusiya arasında fikir ixtilafları var. Ona görə də Minsk qrupunu canlandırmaq mümkün olmayacaq".
Dəniz NƏSİRLİ
