Fuad İbrahimov: “Bilərəkdən ki, bu məhsula tələbat var, qiyməti süni şəkildə qaldırırlar”
Uşaqların ən çox istifadə etdiyi və onların inkişafında istifadə edilən yoqurt od qiymətinə satılır. Məsələ ondadır ki, ötən il Azərbaycana xarici ölkələrdən 2 600 ton yoqurt idxal edilib. Ölkəmizə 8 ölkədən bu məhsul gətirilir.
Məlumat üçün bildirək ki, ixdal olunan yoqurt Azərbaycana əsasən aşağıdakı ölkələrdən gətirilib: Qazaxıstan – 1 272 ton (1 kiloqramının orta gömrük dəyəri 2 manat 87 qəpik); Belarus – 739 ton (2 manat 58 qəpik); Rusiya – 268,6 ton (3 manat 20 qəpik); İran – 159 ton (2 mnat 4 qəpik); Türkiyə – 55,4 ton (2 manat 5 qəpik); Latviya – 91 ton (3 manat 12 qəpik); Litva – 10,4 ton (7 manat 80 qəpik); Almaniya – 2,6 ton (13 manat 42 qəpik).
Burada diqqəti çəkən vacib məqam odur ki, idxal olunan yoqurtun 1 kiloqramının orta gömrük dəyəri 2 manat 80 qəpik (1,65 dollar) təşkil edib. Ancaq idxal olunan yoqurtun 1 kiloqramının marketlərdə orta satış qiyməti 7,5 manat təşkil edib.
Məlum olur ki, yoqurt marketlərdə gömrük dəyərindən 2,7 dəfə baha satılır. Yoqurtun daşıma xərcləri böyük olmur ki, deyəsən bu, qiymətlərə təsir edir. Ölkədə həmişə tələbat olan bu məhsul niyə bu qədər baha satılır?
“Biz yoqurtun böyük hissəsini ölkə daxilində istehsal edə bilərik, amma inhisarçılar buna imkan vermir və idxala üstünlük verirlər”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında belə vəziyyətin yaranmasını bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Bu, bir daha onu göstərir ki, sözügedən sahə inhisar altındadır. Bilərəkdən ki, bu məhsula tələbat var, qiyməti süni şəkildə qaldırırlar. Halbuki, yoqurt yeyinti sənayesinin məhsuludur. Biz bunun böyük hissəsini ölkə daxilində istehsal edə bilərik. Ancaq bəlli inhisarçılar bunun idxalına üstünlük verirlər. İmkan vermirlər ki, ölkə daxilində yoqurt istehsal edilsin. Bu o deməkdir ki, Azərbaycandan 8 ölkəyə kapital axını var. Səkkiz ölkəyə kapital axını gedir və ölkəmizdə də maddi-texniki təchizat bazamız var ki, biz bunu özümüz istehsal edə bilək. Bizdə bunun üçün xammal bazası var, kifayət qədər istehsal müəssisələri də açılıb. O zaman niyə bu məhsul bizdə istehsal edilmir? Çünki inhisarçılara bu sərf etmir. Qiymətlərə nəzər yetirəndə görürük ki, kifayət qədər bahadır. Xüsusən də uşaqların qida rasionunda yoqurtun çəkisi böyükdür. Çünki onların inkişafına müsbət təsir edir. Tələbatın böyük olduğunu bildiklərindən vəziyyətdən sui-istifadə edib qiymətləri bu qədər qaldırırlar. Halbuki, qonşu ölkələrdə bu məhsulun qiyməti çox aşağıdır. Fikrimcə, bunun birbaşa məsuliyyəti bizim İqtisadiyyat Nazirliyinin üzərindədir. Bu sahəni idarə edən rəhbərlər öz yerində oturmayıb. Müvafiq qurumlar ölkədən çıxan kapitalın strukturunu müəyyən etməlidirlər. Elə məhsullar var ki, onların idxalını anlamaq olar. Yoxsa yoqurtu ölkədə istehal etmək nə çətin işdir?”.
Vidadi ORDAHALLI
