Məhəmməd Əsədullazadə: “Düşünmürəm ki, indiki vəziyyətdə Ermənistana stavka etmək Tehran üçün prioritetdir”
İran prezidenti Məsud Pezeşkian deyib ki, qonşu ölkələrlə münasibətləri düzgün qurmaqla sanksiyaların yaratdığı mənfi təsirləri aradan qaldıra bilərlər:
“Sanksiyalardan yan keçməyə ehtiyac yoxdur, Tehran qonşu ölkələrlə razılaşa bilər. Region ölkələri ilə əlaqə, ticarət və əməkdaşlıq Avrasiya İqtisadi İttifaqı (Aİİ), BRİKS qrupu və Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (ŞƏT) kimi regional təşkilatlarla birlikdə effektiv şəkildə həyata keçirilərsə, ABŞ-ın sanksiyalarını səmərəsiz edəcək və biz bu çətinliklərlə güc, ləyaqət və şərəflə üzləşəcəyik”.
İran prezidenti qanunvericiləri, vətəndaşları iqtisadi problemlər və enerji balanssızlıqlarının həllində onun administrasiyasına dəstək verməyə çağırıb: “Birləşsək, ölkəmizdə istehsalçılar, sənayeçilər, menecerlər və istedadlı insanlarla birlikdə problemləri həll etmək üçün lazımi şərait yarada bilərik”.
Maraqlıdır, Pezeşkian “qonşularla münasibətləri daha da sıxlaşdırmaqla biz sanksiyaların təsirini azalda bilərik” deməklə hansı qonşuları nəzərdə tutur? Onun stavkası nədir və onların stavkasında Ermənistan nə kimi rol oynayır?
“Problem ondadır ki, Pezeşkiana qonşu ölkələrlə münasibətləri normallaşdırmağa imkan vermirlər”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin fikrincə, İrana qarşı Qərbin, xüsusən də Birləşmiş Ştatların tətbiq etdiyi sanksiyalar bu ölkənin iqtisadi vəziyyətini günü-gündən pisləşdirir: “Pezeşkian çalışır ki, iqtisadi blokadanı yarsın, ABŞ-la danışıqlar aparsın, amma göründüyü kimi, İran Ali Dini rəhbəri Xamneyi danışıqlara qarşıdır. Nəticədə prezidentin komandası ilə mühafizəkar dindarlar arasında ziddiyyətlər kəskinləşir. Belə olan halda İran prezidenti çıxış yolunun qonşu ölkələrlə münasibətləri normallaşdırmaqdan, dərinləşdirməkdən keçdiyini bəyan edir. O da məlumdur ki, İrandakı mühafizəkar dairələr hər zaman Azərbaycanla siyasi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsinə qarşı olublar. İstəməyiblər ki, iki ölkə arasında normal münasibətlər olsun. Azərbaycanla iqtisadi əlaqələr istənilən səviyyədə deyil. İranın Pakistan və Əfqanıstanla da münasibətlərində ciddi problemlər var. O cümlədən, İranın Ərəb ölkələri ilə münasibətləri hamar deyil. Necə deyərlər, İranın bugünə qədər qonşu ölkələrlə münasibətləri qeyri-sabitdir. Problem ondadır ki, Pezeşkiana qonşu ölkələrlə münasibətləri normallaşdırmağa imkan vermirlər. Xamneyi açıq şəkildə buna mane olur və mühafizəkarların mövqeyindən çıxış edir. Ölkədə sosial-iqtisadi vəziyyət isə pisləşməkdə davam edir. Bu isə o deməkdir ki, vəziyyət belə davam edərsə, ölkədə sosial partlayışlar qaçılmazdır. Düşünmürəm ki, indiki vəziyyətdə Ermənistana stavka etmək Tehran üçün prioritetdir. Ən azından ona görə ki, İran nə qədər malalasa da, İrəvanın regiondankənar qüvvələri bölgəyə cəlb etməsi onları narahat edir. Qərbin Ermənistanda genişlənən iqtisadi təsiri, qurulan hərbi infrastrukturu İranı qıcıqlandırır. Çünki əvvəl Ermənistanda Rusiya hakim idi və bunu İran özünə təhdid hesab etmirdi. Son illərdə isə vəziyyət dəyişib və Paşinyan hakimiyyəti Rusiyanın təsirini azaltmağa çalışır. Bu səbəbdən düşünmürəm ki, Ermənistan İran üçün vacib əhəmiyyət kəsb etsin”.
Vidadi ORDAHALLI
