ABŞ prezidenti Tramp vəzifəyə gəldikdən sonra ilk dəfə Ağ Evdə Zelenski ilə görüşüb və görüş ilk əvvəl sakit keçsə də, sonradan Rusiya mövzusu gündəmə gələndə gərgin mübahisə ilə yadda qalıb.
Zelenski ABŞ administrasiyasının, o cümlədən Trampdan əvvəlki prezidentlərin Rusiya prezidenti Putini dayandıra bilməməsindən şikayət edib. Görüşdə iştirak edən vitse-prezident Cey Di Vens deyib: “Cənab prezident, bu məsələni Amerika mediası qarşısında qaldırmağa çalışmaq üçün Oval kabinetə gəlməyiniz məncə, hörmətsizlikdir”.
Vens, ABŞ-ın Ukraynaya problemlərlə mübarizə apararkən kömək etməyə çalışdığını desə də, Zelenski hər ölkənin problemləri olduğunu, lakin uzaqda olan ABŞ-ın bunu hiss etmədiyini söyləyib.
Tramp Ukraynanın müharibədə üstün mövqedə olmadığını vurğulayaraq, "əlinizdə heç bir kart yoxdur. Canlı qüvvəniz azdır" deyib. Zelenski isə ABŞ-a verdiyi dəstəyə görə təşəkkür edib və Ukraynanın mübarizəsinin təkcə xarici yardımdan asılı olmadığını, müstəqillik uğrunda mübarizə apardıqlarını bildirib.
Vans da danışıqlara müdaxilə edərək Zelenskini tənqid edib. "Ölkənizin məhv edilməsinə mane olan diplomatiyadan danışıram. İndi canlı qüvvə sıxınınız var, cənablar", - deyən Vans Ukraynanın hərbi resurslarının da getdikcə azaldığını iddia edib. Zelenski isə Vansa “Ukraynaya gəlməyibsən, bunu gəlib özün görməlisən” deyərək cavab verib.
Daha sonra Zelenski müharibəni bitirmək üçün Ukraynanın daha çox dəstəyə ehtiyacı olduğunu vurğulasa da, Tramp bunun əvəzinə diqqətin sülh sazişinə yönəlməli olduğunu bildirib. Tramp Ukrayna liderinə ya kompromis əldə edəcəyini, ya da ABŞ-ın dəstəyini geri götürəcəyini açıq şəkildə bəyan edib: “Ya bu müqaviləni imzalayacaqsınız, ya da biz yoxuq”.
Tramp bildirib ki, Ukrayna danışıqlar masasına oturmalıdır. Zelenski isə Rusiyanı nəzərdə tutaraq belə cavab verib: “Mənim qatillə sövdələşmək kimi bir variantım yoxdur”.
Tramp deyib ki, Ukrayna ABŞ-a daha çox minnətdar olmalıdır: "Bütün o tankları məhv etmək üçün sizə “Javel”in verdim. Obama sizə sadəcə çarşaf verdi... Siz bizə daha çox minnətdar olmalısınız, çünki əlinizdə kartlarınız yoxdur. Bizimlə kartlarınız var, amma bizsiz yoxdur".
Zelenski isə Tramp sərt cavab verərək, "Mənə nə edəcəyimi diktə etməyə haqqınız yoxdur! Mən artıq Makron və Merkelin iştirakı ilə Putinlə müqavilə imzalamışam. Burada hansı diplomatiyadan danışırıq?" deyib.
Tramp isə Zelenskiyə “III Dünya Müharibəsi ilə qumar oynayırsan. Bizə nə hiss edəcəyimizi söyləmə. Biz problemi həll etməyə çalışırıq. Bizə nə hiss edəcəyimizi söyləmə, çünki sən bunu tam olaraq diktə edəcək vəziyyətdə deyilsən. Bizim nə hiss edəcəyimizi diktə edəcək vəziyyətdə deyilsən. Biz özümüzü çox yaxşı və çox güclü hiss edəcəyik. Ölkəmizə hörmətsizlik edirsən, bilirəm ki, bizsiz qalib gələ bilməzsiniz” deyib.
Tramp ABŞ-ın “axmaq” bir prezidenti tərəfindən Ukraynaya 350 milyard dollar yardım edildiyini deyib və bildirib ki, Zelenski onlarla işləsəydi, qalib gələ bilərdi.
"Bu gün biz nadir torpaq elementləri ilə bağlı saziş imzalayacağıq. Ukrayna ilə bağlayacağımız bu müqavilə çox ədalətli razılaşmadır və ABŞ-ın böyük öhdəliyi olacaq", - Tramp deyib.
Rusiya və Ukrayna arasında sülh razılaşmasının qaçılmaz olduğunu deyən Tramp bildirib ki, əvvəlcə razılaşmanı müzakirə etməyə məcburuq.
Tramp əvvəlcə Zelenski ilə razılaşmaq istədiklərini və hazırda təhlükəsizlik zəmanətlərindən narahat olmadığını bildirib: “Hər zaman güzəştə getməyə məcbursuz və o (Zelenski) mütləq güzəştə getməli olacaq”.
Tramp müharibə zamanı göstərdikləri səylərə görə Zelenskiyə və əsgərlərinə təşəkkür edərək, çox çətin mübarizə apardıqlarını, lakin artıq bunun bitməsi gərəkdiyini deyib.
Zelenski də ümid etdiyini bildirib ki, ABŞ-la razılaşma Ukrayna üçün perspektivli bir addım olacaq. “Bu gün mən prezident Trampla ABŞ-ın nə etməyə hazır olduğunu müzakirə etmək istəyirəm” –deyən Zelenski qeyd edib ki, nadir torpaq elementləri sazişi üçün hazırkı mətn “kafi deyil”.
Müharibəni Putinin başladığını bildirən Zelenski deyib ki, Ukraynanın yenidən qurulmasını da o qarşılamalıdır. "Sadəcə atəşkəsi biz heç vaxt qəbul etməyəcəyik. Təhlükəsizlik zəmanəti olmadan hərəkət etməyəcəyik", - deyə Zelenski bildirib.
Danışıqların sonunda Tramp Zelenskidən müharibədən sonra mövqeyinin necə olacağını soruşaraq “Nə vaxt iş kostyumu geyinəcəksən?” deyib. Zelenski "Müharibəmiz bitdikdən sonra" cavabını verib.
Tramp və Zelenski arasında qalmaqallı görüşdən sonra, əvvəlcədən planlaşdırılan birgə mətbuat konfransı ləğv edilib və Zelenski Ağ Evi tərk edib. Nadir metallarla bağlı müqavilə də imzalanmayıb.
Gərgin görüşdən sonra sosial media hesabında açıqlama verən Zelenski ABŞ-a təşəkkür edib: "Tramp, Konqresə və Amerika xalqına təşəkkür edirəm. Ukraynanın ədalətli və davamlı sülhə ehtiyacı var və biz məhz bunun üçün çalışırıq".
İki lider arasında, həm də medianın qarşısında gərgin keçən görüşdən sonra ABŞ-ın Ukrayna ilə bağlı hansı addımları atacağı maraq doğurur.
TAHİR
