Əli Orucov: “Prinsipcə, sülh sazişini imzalamaq üçün indiki məqam daha əlverişlidir”
Beynəlxalq geosiyasi proseslər nöqteyi-nəzərindən Azərbaycan-Ermənistan sülh sazişinin bağlanması üçün hansı perspektivlərin olması maraq doğurur. Görünən odur ki, Donald Tramp prezident olandan sonra Birləşmiş Ştatlar strategiyanı dəyişir. ABŞ-la Avropa İttifaqı arasında ciddi fikir ayrılıqları və münaqişə var. Faktiki olaraq Trampın dəstəyi ilə Rusiyanın vəziyyəti yaxşılaşır.
Ermənistan da indiyə qədər əsas stavkanı Bayden ABŞ-na və Avropa İttifaqına etmişdi. Bu yolla Rusiyadan uzaqlaşmaq yolu tuturdu. Bununla bağlı İrəvan praktiki olaraq bəzi addımlar da atırdı. Belə vəziyyətdə sülh sazişini imzalamaq üçün hansı perspektivlər var? Ermənistana sülh sazişinin imzalanması üçün təzyiq xarakterli ortada nəsə varmı? Yoxsa Ermənistan, hər zaman olduğu kimi, öz bildiyi kimi davam edəcək? Ümumiyyətlə, belə vəziyyətdə sülh sazişinin nə kimi perspektivləri var?
“Sabah Ukrayna müharibəsi bitəndən sonra Rusiya buna imkan verməyəcək”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən AMİP funksioneri Əli Orucov hesab edir ki, prinsipcə, sülh sazişini imzalamaq üçün indiki məqam daha əlverişlidir: “Ən başlıcası ona görə ki, Rusiyanın başı Ukraynaya qarışıb. Sülh müqaviləsini tezləşdirmək üçün bu fürsətdən maksimum istifadə etmək lazımdır. Çünki sabah Ukrayna müharibəsi bitəndən sonra Rusiya buna imkan verməyəcək. Baxın, Ukraynada hələ müharibə gedir, amma Rusiyanın xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzin “İzvestiya”ya müsahibəsində tələsik sülhün əleyhinə olduğunu deyir və fikrini belə əsaslandırır: “Tələsik, düşünülməmiş və tam təsdiqlənməmiş qərarlar uzunmüddətli davamlı sülhə gətirib çıxarmaya, əksinə, gələcək üçün müəyyən qarşıdurma toxumları səpə bilər. Bunu, təbii ki, Ermənistan və Azərbaycan, Cənubi Qafqaz və Rusiya üçün son dərəcə arzuolunmaz hesab edirik”. Belə siyasi təfəkkürə malik olan ölkə Ukrayna müharibəsindən sonra Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişinin imzalanmasına imkan verəcəkmi? Fikrimcə, əsla yox. Çünki Rusiyaya Cənubi Qafqazda sülh lazım deyil. Rusiyaya lazım olan odur ki, həmişə gərginlik olsun və Kreml bundan öz məqsədləri üçün istifadə etsin. Ona görə də birinci növbədə Paşinyan hakimiyyəti tələsməlidir. Çünki ABŞ-dakı yeni hakimiyyət Bayden administrasiyası deyil ki, Nikola sahib çıxsın. Tramp üçün Ermənistan heç nədir. Ukraynanı qurban verən Tramp heç vaxt Paşinyanı Rusiyadan qorumağa çalışmaz. Son vaxtlar Paşinyan hakimiyyətinin timsalında sülhlə bağlı müəyyən cəhdlər, konstitusiya dəyişikliklərinin gündəmə gətirilməsi müşahidə edilir. Ancaq bütün bunlar sülh sazişi üçün yetərli deyil. Daha ciddi və praktiki addımların atılmasına ehtiyac var. Ancaq biz görürük ki, Paşinyan müəyyən qədər revanşist qüvvələrdən çəkinir. Avropa İttifaqının sülh sazişini tezləşdirməklə bağlı Paşinyan hökumətinə hansısa təzyiqlər göstərməsi müşahidə edilmir. Fikrimcə, belə olsaydı, bu, prosesin sürətlənməsinə təsirsiz ötüşməyəcəkdi”.
Vidadi ORDAHALLI
