Azərbaycan heç bir humanitar hüququ pozmadan öz ərazisində erməni azlığının hüquqlarına hörmət nümayiş etdirməklə separatizmə son qoyib. Bir sözlə, Azərbaycan tam hüquqi əsaslarla vaxtında – ATƏT-in Budapeşt sammitində yeni qeydə alınan aqressiv separatizmə qalib gəlib.
Prezident İlham Əliyev Xankəndidə Azərbaycan Bayrağını ucaltmaqla öz dövlətinin ərazi bütövlüyü uğrunda gedən mübarizəyə son qoydu. Bəzi ekspertlər hesab edir ki, bu qələbə separatizmlə bağlı problemləri olan dövlətlər üçün yaxşı nümunə olacaq.
Postsovet ölkələrindəki separatizmdən əziyyət çəkən ölkələr, bütün aparıcı dövlətlər və beynəlxalq aktorlar Bakının bu addımlarını tamamilə adekvat şəkildə qəbul edəcəklər.
Görünən budur ki, İlham Əliyevin rəhbərliyi altında yürüdülən doğru siyasət nəticəsində biz ölkə kimi keçmiş SSRİ məkanında ilk olaraq separatizmdən tam xilas olduq. Bunu öz gücümüzə etdik. Bu, doğru siyasət, Azərbaycan təcrübəsi kimi separatizmdən əziyyət çəkən digər ölkələr üçün də “yol xəritəsi” rolunu oynaya bilərmi?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Azərbaycanın separatizmlə apardığı mübarizə yalnız postsovet ölkələri üçün deyil, həm də digər ölkələrdəki separatizmlə mübarizə baxımından nümunə, avanqard rolunu oynayacaq: “İndiyə qədər silahlı separatizmin tamamilə aradan qaldırılması ən yeni tarixdə mümkün olmayıb. Azərbaycan, faktiki olaraq, siyasiləşmiş və silahlı xarakter alan separatizmin kökünü kəsməklə dünyaya əsl nümunə göstərdi. Bu uğur hekayəsi digər qaynar ocaqlara da tətbiq edilməlidir. Mən keçən həftə ATƏT-in tədbirigndə iştirak etdim. Ordakı çıxışımda da qeyd etdim ki, separatizmlə mübarizə sahəsində bizim metodlara istinad olunmalıdır. Bir çox dünya ekspertləri bu məsələdə bizimlə razıdırlar. Separatizmdən yalnız bir ölkə deyil, bütün regionlar əziyyət çəkir. Belə hallar təhlükəsizlik üçün risqlər formalaşdırır. Cənubi Qafqazda da bənzər ocaqlar var. Onları əhatə edən mərkəzi hakimiyyətlər bunu kökündən həll etməyə çalışırlar. Azərbaycanın təcrübəsindən yararlanmaq onların hamısı üçün yalnız uğur gətirə bilər”.
Postsovet məkanında separatizmin əsası məhz Qarabağ problemi ilə qoyuldu. Daha sonra “domino effekti” ilə yayılan və təbii ki, kənardan idarə olunan mərkəzdənqaçma prosesi siyasi idarəetmə formasından, sosial-iqtisadi inkişaf səviyyəsindən, ərazisi və əhalisindən asılı olmayaraq bir çox ölkəni ağuşuna aldı, xalqlara ciddi zərər verdi - dövlətlərə zərbə vurdu.
Azərbaycan kimi uzun müddət işğal, bölücülük və ikili standartlardan əziyyət çəkən bir çox dövlət, o cümlədən postsovet ölkələri mövcuddur. Hər birinin özünəməxsus iqtisadi, hərbi-strateji potensialı, demoqrafik və geosiyasi resursları var. Amma mürəkkəb beynəlxalq vəziyyətdə, olduqca çətin şərtlər və şərait fonunda haqq işini Qələbə ilə yekunlaşdıran dövlət məhz Azərbaycandır.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
