“Mən indi, Qarabağ hadisələrindən sonra sülh müqaviləsinin bağlanmasına mane ola biləcək problem görmürəm”. Bunu Rusiya prezidenti Vladimir Putin Bişkekdə keçirilən MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasından sonra mətbuat konfransında Azərbaycan Prezidenti ilə görüşünün yekunları barədə suala cavabında deyib.
Putin sülh sazişinin bağlanması ümidi ilə sülh danışıqlarının bərpasına yardım etməyə hazır olduğunu bildirib və həmkarlarını Moskvaya dəvət etdiyini açıqlayıb: “Baş nazir Paşinyan bunu bilir - mən ona dedim, Azərbaycan prezidentinin bundan xəbəri var. Mənə elə gəlir ki, bu, tamamilə mümkündür. Mən indi, Qarabağ hadisələrindən sonra sülh müqaviləsinin bağlanmasına mane ola biləcək problem görmürəm. Mən sadəcə belə problemləri görmürəm. Məncə, sərhədlərlə bağlı sırf texniki xarakterli suallar var, - demarkasiya, delimitasiya ilə bağlı, amma məncə bunlar texniki suallardır, - bir istiqamətdə 100 metr, digər istiqamətdə bir kilometr, bu artıq əhəmiyyət kəsb etmir”.
Əgər doğrudan da sülh sazişinin imzalanması üçün heç bir maneə yoxdursa, o zaman bəs niyə saziş imzalanmır?
“Kreml istəmir ki, Brüsselin vasitəçiliyi ilə tərəflər arasında sülh əldə edilsin”
Məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən “Yeni Xətt” Müstəqil Siyasi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Ramil Hüseynov hesab edir ki, sülh sazişinin nəyə görə imzalanmadığını Putin yaxşı bilir: “Əvvəla, 30 il sülhün olmamasında Rusiyanın xüsusi payı olub. Məhz Rusiyanın vasitəçiliyi ilə 1994-cü ilin 12 mayında Bişkekdə atəşkəs barədə saziş imzalandı. Ondan sonra faktiki olaraq 26 ildən çox proses donduruldu. Bu müddət ərzində sülh sazişinin imzalanmasında maraqlı olmayan tərəflərdən biri də məhz Rusiya idi. Ona görə ki, nə sülh, nə müharibə Rusiyaya hər iki dövləti təzyiq altında saxlamağa imkan verirdi. Rusiya maraqlı deyildi ki, status-kvo dəyişsin. Ancaq Azərbaycan gücləndikcə, status-kvonu saxlamaq mümkün deyildi. 2016-cı ildə baş verən 4 günlük aprel döyüşləri bununla bağlı ciddi siqnal idi. Əfsuslar olsun ki, Ermənistan tərəfi bunu doğru dəyərləndirmədi. Daha sonra elə oldu ki, 2018-ci ildə Rusiyaya yaxın olan siyasi qüvvələr hakimiyyətdən getdilər. Bu isə bizə imkan verdi ki, daha qətiyyətli addımlar ataq. Vətən müharibəsi və ondan sonrakı 3 ildə baş verən proseslər də göz qabağındadır. İndi ona görə sülh sazişi imzalanmır ki, Rusiya ilə Qərb arasında ciddi geosiyasi rəqabət gedir. Kreml istəmir ki, Brüsselin vasitəçiliyi ilə tərəflər arasında sülh əldə edilsin. Hesab edirlər ki, bu, Rusiyanın Cənubi Qafqazda sonu olacaq. Qərb də istəmir ki, sülh sazişi ilə bağlı təşəbbüs Rusiyanın əlində olsun. Ona görə ki, Rusiya qarşılıqsız heç nə etmir. Başqa bir tərəfdən, haradan zəmanət var ki, Rusiyanın vasitəçiliyi səmərəli olacaq? Zamanında Rusiya imperiyası erməniləri Qafqaza köçürüb başımıza bəla etməsəydi, bir belə həngamə baş verməzdi”.
Vidadi ORDAHALLI
