Məlum olduğu kimi, ötən həftə MDB dövlətlərinin sammiti keçirilib. Bişkekdə keçirilən sammitdə Qırğızıstan, Rusiya, Azərbaycan, Belarus, Qazaxıstan, Tacikistan, Türkmənistan və Özbəkistanın dövlət başçıları iştirak edib.
Tədbirdə çıxış edən Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenko bildirib ki, Ermənistan heç də həmişə özünü tərəfdaş kimi aparmır: “Əvvəlcə birliyimizdən Gürcüstan çıxdı, Ukrayna da de fakto bizimlə deyil. Təəssüf ki, Ermənistan da heç də həmişə özünü partnyor kimi aparmır”.
Daha sonra Lukaşenko bunları qeyd edib: “Allaha şükür, MDB məkanında bəzi köhnə münaqişələr uğurla həll olunub, başqa münaqişələrin həllində də tərpəniş nəzərə dəyir”.
Əslində Lukaşenko bununla demək istəyir ki, Ermənistan da Gürcüstan, Ukrayna kimi MDB-ni tərk edəcək. Yəni üzünü Qərbə tutacaq və NATO-ya doğru istiqamət götürəcək.
“Moskvaya dəvət olunması göstərir ki, Kreml Nikolla münasibətlərdə həlledici raunda hazırlaşır”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Elşən Manafov hesab edir ki, prinsipcə, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan okeanın o tayındakı havadarları tərəfindən qarşısına qoyulmuş vəzifələrin həyata keçirilməsinə məsuldur: “Bu vəzifələr isə Ermənistanın Rusiya təsir dairəsindən çıxarılmasını ehtiva edir. Bu məqsədlə Ermənistan KTMT-dən, Avrasiya İqtisadi İttifaqından kənarlaşmalı, Rusiyanın 102-ci bazasının Gümrüdən çıxarılmasına nail olmalıdır. Paşinyan bu vəzifələrin bir qisminin birtərəfli şəkildə həyata keçirilməsinə nail ola bilər. Bununla belə, üzv dövlət olaraq Ermənistanın öz üzərinə götürdüyü öhdəliklər var. Adı çəkilən təşkilatların tərkibindən çıxmazdan 6 ay əvvəl öz mövqeyini bu təşkilatların rəhbər strukturlarının nəzərinə çatdırmalıdır. Həmçinin 102-ci bazanın dislokasiya müddəti 2034-ci ildə bitir. Burada erməni tərəfinin problemlə üzbəüz qalacağı istisna deyil. Hazırda Paşinyanın nümayişkəranə şəkildə MDB dövlət başçılarının Bişkekdə keçirilən sammitə qoşulmaması, onun Ermənistanın KTMT-dən nümayəndəsini geri çağırması, NATO ilə Ermənistan ordusunun birgə təlimlərə qoşulması təsadüfi deyil. Bu, Ermənistanın Rusiyadan aralanması üçün atılan addımlar kimi qəbul olunur. Lakin MDB dövlət başçılarının Bişkekdə keçirilən görüşündə Rusiya prezidenti Vladimir Putin Ermənistanın MDB-dən ayrılmayacağı ilə bağlı açıqlama verdi. Bununla yanaşı, Paşinyanın Moskvaya dəvət olunması göstərir ki, Rusiya Paşinyanla münasibətlərdə həlledici raunda hazırlaşır. Bunun isə Paşinyan üçün nə demək olduğunu başa düşmək çətin deyil. Rusiya Ermənistanın enerji təminatı ilə bağlı məsələlərə müttəfiq dövlətin problemləri kimi yanaşıb. Paşinyanın Qərbə inteqrasiya ilə bağlı qərarı Rusiyanı bu siyasətinə yenidən baxmağa sövq edə bilər. Bundan əlavə, Rusiyanın iqtisadi konteksdə Ermənistana təzyiq imkanları var. O cumlədən, hazırda sərhədlərin qorunması da Rusiya tərəfindən həyata keçirilir. Paşinyanın sülh danışıqları adı altında Qranadaya, Azərbaycan prezidentinin isə Bişkekə yollanması tərəflərin məlum geosiyasi güc mərkəzləri ilə münasibətlərin bugünü və perspektivinə verdikləri qiymət baxımından da maraqlıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
