Məlum həqiqətdir ki, rəsmi Parisin Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh prosesində birtərəfli mövqeyi bu gün Cənubi Qafqazda barışı əngəlləyən başlıca səbəblərdən biridir.
Fransa prezidenti Emmanuel Makronun ölkəmizlə bağlı həqiqətdən uzaq fikirlərinin ardınca bu ölkənin Senatı və Milli Assambleyasının Azərbaycan əleyhinə qəbul etdiyi bədnam qətnamələr isə vəziyyəti daha da qəlizləşdirir. Eyni zamanda həmin sənədlər Fransanın regionda təxribatından başqa bir şey deyil.
Ekspertlərin fikrincə, Fransanın yürütdüyü ermənipərəst siyasətin ən təhlükəli cəhəti ondan ibarətdir ki, Paris regional sülhü və ermənilərin özlərinin təhlükəsizliyini zərbə altında qoyur. Çünki hər kəsə bəllidir ki, Ermənistan hazırkı şəraitdə silahlı qüvvələri və iqtisadiyyatı dağılmış vəziyyətdədir. Ermənilərin yeganə xilas yolu qonşuları, xüsusən Azərbaycan və Türkiyə ilə münasibətləri normallaşdırmaq və Fransanın yaratmaq istədiyi hər hansı təxribata qarşı durmaqdır. Lakin bunu etmək əvəzinə ermənilər yenə fransızların çaldıqları havaya oynayırlar. Fransa da yaranmış vəziyyətdən maksimum istifadə edir. Qarabağdakı separatçı qurumun lideri Araik Arutunyanın Fransaya səfəri, buradakı görüşləri də qeyd edilənləri təsdiq edir. İki günlük səfər zamanı Arutunyan Fransa parlamentinin bütün fraksiya rəhbərləri ilə görüşüb. Görüşlərdə Azərbaycan əleyhinə fikirlər səsləndirilib, Qarabağ ətrafında cərəyan edən proseslər müzakirə olunub. Arutunyan səfərinin yekunlarına dair medianın iştirakı ilə mətbuat konfransı keçirib, eyni zamanda “France24“ telekanalına müsahibə verib. Qeyd edək ki, Azərbaycanın Fransadakı səfiri Leyla Abdullayeva “Frans-24” telekanalının Qarabağdakı erməni separatçılarının tör-töküntülərinin “rəhbəri” Araik Arutyunyandan müsahibə götürməsinə münasibət bildirib. O qeyd edib: “Dünyanın tanımadığı qeyri-qanuni qurumun nümayəndəsinin müsahibəsinin “Frans-24" tərəfindən yayımı separatizmin təbliğinə təkan verir. Bu, eyni zamanda Azərbaycan dövlətinin suverenliyini və ərazi bütövlüyünü pozur, gərginliyi artıraraq sülh səylərinə zərbə vurur”. Bakı Politoloqlar Klubunun sədri Zaur Məmmədov isə məsələnin digər maraqlı tərəflərinə diqqət çəkir: “İstisna deyil ki, Araik Arutunyanın səfərinin məqsədlərindən biri Ruben Vardanyanın kassiri kimi bu yaxınlarda Azərbaycana qarşı qətnamə qəbul edən fransız parlamentarilərə avrolar gətirmək və onları yeni anti-Azərbaycan qətnamələri və qərarları qəbul etməyə həvəsləndirmək olub. Söhbət Fransa lideri Makronun, Fransadakı erməni diasporunun və Nikol Paşinyanın Laçın dəhlizi ilə bağlı birgə gizli planından gedir. Bu tezisi təsdiq edən fakt dünən Fransa qanunverici orqanının rəhbərliyi ilə görüşündə Araik Arutunyanın “Azərbaycan Artsaxı boğaraq xarici dünya ilə yeganə və son əlaqəni kəsmək istəyir. Biz Laçın dəhlizində Artsaxın Ermənistan və xarici dünya ilə fasiləsiz əlaqəsinin təmin edilməsi üçün əlavə beynəlxalq təminatları istəyirik” bəyanatıdır. Göründüyü kimi, Fransa və Ermənistan Aİ-nin monitorinq qrupunun sərhədyanı ərazilərə gəlişi ilə Azərbaycan ordusunu durdurduqlarını düşünərək, bu dəfə oxşar missiyanı Laçın dəhlizinə yerləşdirmək iddiasına düşüblər. Beləcə, Fransa Qərbi Zəngəzurdakı presedenti Laçında təkrarlamaq niyyətini güdə bilər. Lakin istər separatçılar, istərsə də Fransa və Ermənistan bilməlidir ki, Laçın dəhlizi və Qarabağın dağlıq hissəsi BMT və bütün dünya tərəfindən tanınan Azərbaycan əraziləridir, Azərbaycan ərazisində onların planlarının həyata keçirilməsinin heç bir hüquqi mexanizmi mövcud deyil, ola da bilməz. Sözsüz ki, rəsmi Parisin və onun erməni əlaltılarının apardığı siyasət ermənilərin qorunmasını deyil, əksinə, yeni müharibəni labüd edir”.
Burada bir məqamı da xatırladaq ki, Fransa müşahidəçi missiyası adı altında uzun müddətə Cənubi Qafqaza gəlmək istəyir. Burada yenə Ermənistan kartından istifadə edilir. Fransanın Avropa və xarici işlər naziri Ketrin Kolonna da bəyan edib ki, Avropa İttifaqının Ermənistandakı monitorinq missiyasının mandatının uzadılması zəruridir. Beləliklə də Fransa Avropa İttifaqının xüsusi missiyası adı altında Qafqazda xaos və anarxiya yaratmaq niyyətindədir. Fransanın qısamüddətli hədəfi müvəqqəti missiyanın mandatını uzatmaq, uzunmüddətli məqsədi isə onu daimi missiyaya çevirməkdir. Təbii ki, bu da regionda Fransanın anarxiya yaratmaq cəhdlərindən başqa heç nəyə xidmət etmir. Hər halda, Rusiyanın buna verəcəyi reaksiya da olduqca maraqlıdır. Rusiyanın forpostu olan bir ölkənin indi ciddi-cəhdlə Fransanı proseslərə daxil etməyə çalışması isə Ermənistanın ikiüzlü siyasət yürütməsinin bariz nümunəsidir. Onu da xüsusi vurğulamaq lazım gəlir ki, Cənubi Qafqazda Fransa heç vaxt söz sahibi olmayıb. Nədənsə, ATƏT-in keçmiş Minsk Qrupunun həmsədri olmuş Paris Azərbaycan torpaqlarının 30 ilə yaxın Ermənistanın işğalı altında qalmasına biganə yanaşıb, amma indi erməni mövqeyindən sülh prosesində iştirak etməyə cəhd edir. Lakin prezident İlham Əliyevin də dediyi kimi, Fransa artıq obyektiv və ədalətli vasitəçi reputasiyasını itirib. Artıq rəsmi Bakı Parisin iştirak edəcəyi hər hansı danışıqlardan da imtina edib. Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Fransanın ölkəmizə yeni təyin olunmuş səfiri Ann Buayon ilə görüşü zamanı bunun təsadüfi xarakter daşımadığını qeyd edib. O vurğulayıb ki, Fransa tərəfindən səslənən qərəzli fikirlər və bu ölkənin parlamentinin qətnamələri Azərbaycan-Fransa münasibətlərinə zərbə vurur və sülh prosesinə töhfə vermir.
Tahir TAĞIYEV
