Azərbaycan sülh yolu ilə nizamlanma haqqında saziş layihəsi hazırlayıb və onu Ermənistana təqdim edib. Bunu Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov rusiyalı həmkarı Sergey Lavrovla keçirdiyi mətbuat konfransında deyib.
Azərbaycan tərəfi hesab edir ki, ilin sonunadək danışıqların üçüncü raundu keçiriləcək:
“Azərbaycan həmişə ardıcıl olaraq Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin beynəlxalq hüququn prinsip və normaları əsasında, ölkələrin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə hörmət nəzərə alınmaqla normallaşdırılmasının tərəfdarı olub.
Biz hesab edirik ki, BMT Nizamnaməsi və 1991-ci il Almatı Bəyannaməsi irəliləmək üçün yaxşı əsasdır. Məhz bu məntiqdən çıxış edərək Azərbaycan beş əsas prinsip əsasında müqavilə layihəsini hazırlayıb Ermənistan tərəfinə təqdim etdi. Bundan sonra danışıqların iki raundu baş tutub. Azərbaycan tərəfdən üçüncü şərhlər paketi artıq Ermənistan tərəfinə təqdim olunub və hesab edirik ki, bu ilin sonuna kimi Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh müqaviləsi layihəsi üzrə danışıqların üçüncü raundunun keçirilməsi mümkündür.
Danışıqlar prosesində müsbət dinamikaya baxmayaraq, irəliləyiş bütün istiqamətlərdə məhdud xarakter daşıyır. Mən sülh müqaviləsinin müzakirəsi, kommunikasiyaların açılması, eləcə də dövlət sərhədinin delimitasiyası məsələsini nəzərdə tuturam”.
Göründüyü kimi, Ceyhun Bayramov Lavrovla görüşdə dedi ki, biz 5 prinsip əsasında sülh müqaviləsinin mətnini Ermənistana təqdim etmişik. Lavrov bugünlərdə deyib ki, onlar hələ mart ayında tərəflərə sülh sazişi ilə bağlı layihə təqdim edib.
Ermənistan tərəfi isə deyib ki, onlar Azərbaycana müqavilə mətni veriblər və cavab gözləyirlər.
Çox maraqlıdır, ortada sülh müqaviləsinə dair necə sənəd var?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycan bu məsələdə stabil mövqe nümayiş etdirir: “Məsələ burasındadır ki, 44 günlük müharibədən sonra indiyə qədər olan aralıq müddətdə Azərbaycanın sülh sazişi ilə bağlı baxışları dəyişməyib. Bizim 5 baza prinsipimiz var. Bunu də vasitəçilik edən tərəflər qəbul edib. Bir vaxtlar hətta Avropa Birliyinin nümayəndəsi də Ermənistana daha ciddi təkliflərlə çıxış etməyi məsləhət görmüşdü. Rusiyanın isə tam fərqli yanaşması var. Həmin ölkə bu sülh sazişinin imzalanmasını özünün Cənubi Qafqaz maraqları ilə uzlaşdırmağa çalışır. Bütün təkliflərini də bunun ətrafında verir.
Ən əsası da budur ki, ortada olan heç bir təklifdə Qarabağın statusu ilə bağlı müddəa yoxdur. Yalnız Rusiyanın planında status məsələsinin müzakirəsinin gələcək illərə saxlanması təklifi mövcuddur. Ortada necə sənəd olsa belə, Azərbaycan öz təkliflərinin üzərində duracaq. İlin sonuna qədər saziş imzalanmasa, bu, yeni şərtləri formalaşdıracaq. Ancaq indiyə qədər zəruri olan əsas addımlar bu istiqamətdə atılmayıb. Rusiya isə dolayı yollarla prosesi sabotaj edib. Vardanyanı ora göndərmək, Qarabağın təbii ehtiyatlarının talanında iştirak, rus adı ilə yeni təsissatlar yaratmaq, ermənilərin kütləvi etiraz aksiyasını təşkil etmək və başqa əməlləri bura aid edə bilərik. Fransa və Rusiyanın dəstəyi ilə Ermənistan sazişi imzalamaqdan yayınmaq yolunu seçib. Əslində, bu vəziyyət Rusiyanın özünə də sərf etmir. Kommunikasiyaların açılması Rusiya üçün ciddi iqtisadi dividendlər vəd edirdi. Ancaq biz görürük ki, Ermənistan bundan da yayınır. Belə olan təqdirdə, Azərbaycan da Ermənistanla Qarabağı birləşdirən yolu tam nəzarətə götürəcək. Artıq bu prosesə start verilib. Ermənistan Zəngəzurla bağlı məcburən güzəştə getməlidir. Başqa yolu qalmır. Ancaq ilin sonuna sayılı günlər qalır. Bu müddətdə sülh sazişi ilə bağlı hsnsısa addımların atılacağını gözləməyə də dəyməz. Çünki biz üfüqdə həmin işartıları görmürük. Ermənistan ilk növbədə imza atdığı bəyanatın 4 və 9-cu bəndlərini yerinə yetirməlidir. Bunu etmədən, heç bir sülh sazişindən söhbət gedə bilməz”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
