Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının sonuncu İrəvan sammiti ilə bağlı Ermənistan daxilində ziddiyyətlərin getdikcə dərinləşməsi müşahidə edilir. Bir qisim hesab edir ki, Ermənistanın KTMT siyasəti iflasa uğrayıb və təşkilat onlara heç bir kömək etməyəcək.
Bu səbəbdən Ermənistan KTMT sıralarını tərk edib Qərbə üz tutmalıdır. Digər qisim isə hesab edir ki, KTMT ilə münasibətlərini korlamaqda davam etsə, Ermənistan Rusiyanın sərt cəza tədbirlərinə məruz qalacaq.
Ermənistanın “Hayeli.am” nəşri də qeyd edir ki, hazırda ölkə dilemma qarşısındadır: “Təsadüfi deyil ki, Nikol Paşinyan KTMT sammitində bədbəxt və kədərli görünürdü. Lukaşenko hətta Nikolla salamlaşarkən “Niyə belə tutqunsan?” deyərək ona söz atıb. Nikol Paşinyan KTMT-də yad adamdır. Onun uşaqca davranışı Ermənistanı da bu vəziyyətə salaraq tam fiasko yaşadığını göstərir. Nikol KTMT-dən kömək istəyir, bununla da KTMT-nin mahiyyətini anlamadığını göstərir. Yaxud da Nikol başa düşür, amma özünü anlamazlığa qoyur ki, bir tərəfdən öz simasını xilas edib günahkar yox, qurban obrazına girsin, digər tərəfdən də KTMT-yə ziyan vursun. Hər halda bu, Ermənistana ancaq ziyan vurur. Spiker Alen Simonyan Ermənistanın bizi Türkiyə və Azərbaycandan qorumaq üçün KTMT-yə üzv olduğunu bəyan edirsə, bu, ən azından savadsızlıqdır. KTMT ayrı-ayrı üzvlərinin qeyri-dost davranışı ilə Rusiyanın ətrafında toplanmış bir birlikdir. KTMT Ermənistan-Türkiyə sərhədini Rusiya adından qoruyur, lakin Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində arbitr statusu axtarır və Bakı ilə birbaşa münaqişəyə girməməyə çalışır. Nikol Ermənistan ordusunun əvəzinə KTMT-nin döyüşməsini istəyir, lakin eyni zamanda anti-Rusiya, KTMT əleyhinə kampaniya və aksiyaları təşviq edir və onlara rəhbərlik edir. Ermənistanın beynəlxalq aləmdə heç vaxt belə biabırçı imici olmayıb”. Məsələyə münasibət bildirən Ermənistan Milli Konqresinin sədr müavini Levon Zurabyan da hesab edir ki, indi İrəvan Moskvanın zərbələrinə hazır olmalıdır: “Hər şey öz axarı ilə gedirdi. Hadisələr İrəvanda Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin də yer aldığı KTMT sammitində Nikol Paşinyanın yekun sənədlərə qol çəkməkdən imtina etməsindən sonra dəyişdi. Kreml bu dəfə İrəvanı cəzalandırmaq qərarına gəlib. Hər şey Ermənistanın tam olaraq dövlətçiliyinin bitməsi ilə başa çata bilər. Yaxın zamanlarda Azərbaycan ordusu üçtərəfli bəyannamənin bütün bəndlərinin icrasını geniş bir hərbi əməliyyat nəticəsində həll edəcək. Buna artıq Kreml də göz yumacaq, KTMT də. Çünki KTMT-nin köməyindən İrəvan özü imtina etdi. Özü özün. qəbir qazdı. Hər şey çox tez baş verəcək. İrəvan özünə gələnə qədər Azərbaycan ordusu bütün qoyulan tapşırıqları yerinə yetirəcək”. Ermənistan parlamentinin “Hayastan” fraksiyasının rəhbəri, ölkənin sabiq müdafiə naziri Seyran Ohanyanın da məsələyə münasibəti maraqlıdır. Onun sözlərinə görə, Ermənistan baş nazirinin KTMT Kollektiv Təhlükəsizlik Şurasının bəyannaməsini imzalamaması Ermənistan üçün çox pis oldu, çünki ölkə KTMT-yə sədrlik edib və öz sədrliyi dövründə istədiyi sənəd üzrə razılaşa bilməyib: “Ya həmin sənəd sammitdə ümumiyyətlə təqdim edilməməli idi, ya da təqdim olunubsa, imzalanmalı idi. KTMT-də belə bir təcrübə, ənənə var ki, struktura sədrlik edən ölkə və ən azı yekun sammitlərin keçirildiyi ölkədə həmin ölkə üçün əlverişli sənədlər qəbul edilir. Belə olan halda sənədlər qəbul olunmayıb, bu isə o deməkdir ki, Ermənistanın hakimiyyət nümayəndələrinə məhəl qoyulmur. Sən hakimiyyətə gəlib hamı ilə, o cümlədən qonşularınla münasibətləri korlayırsan, KTMT-yə rəhbərlik edən zaman bu strukturun baş katibini həbs etməyə çalışırsan və ona cinayət işi açırsan. Bu, sənin daxil olduğun struktura dövlətin münasibətindən xəbər verir. KTMT-nin güc tətbiqi məsələlərində regionumuza gətirilməsi gələcəkdə ciddi münaqişəyə səbəb ola bilər”. Ermənistanın sabiq müdafiə naziri bildirib ki, müxalifət olaraq KTMT-də hər şeyin onların xoşuna gəlməsi doğru deyil: “Hərbi-siyasi ittifaqlar təkcə xarici deyil, həm də daxili məsələlərin koordinasiyası, blok daxilində rahat və dinc yaşamaq üçün yaradılır. NATO-nun 70 ildən çox tarixi var və hətta NATO daxilində də problemlər var. Eyni şey KTMT-yə də aiddir, lakin KTMT-nin 30 illik, əməliyyatlar baxımından isə 20 illik tarixi var və bu strukturun daxilində həllini gözləyən problemlər mövcuddur”.
Məsələ ilə bağlı Ermənistanın “armenianreport” portalı yazır ki, müxalifətin KTMT-yə belə münasibəti Paşinyan iqtidarının durumunu daha da ağırlaşdırır: “Papadan daha çox katolik olmaq. Bu ifadə həddindən artıq fanatizmi ifadə etmək üçün istifadə olunur. Kreml hökmdarlarının ayağını ölkəmizdən silsələr də, onların dabanlarını yalamağa öyrəşmiş Rusiyayönlü müxalifətimiz məhz “papadan artıq katolik” olmağa səy göstərir. Bu işlə Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri Seyran Ohanyan daha çox məşğul olur. KTMT Ermənistanın müdafiəsi ilə məşğul olmur. Bəs, o zaman NATO-ya rəqib kimi çıxış edən belə bir bloka üzv olmaq Ermənistanın nəyinə lazımdır? Ohanyan baş nazir Nikol Paşinyanın ünvanına sərt tənqidlər yağdıraraq onu KTMT-də sabitliyi pozmaq cəhdində ittiham edib. Həm də ona görə ki, KTMT-nin İrəvan sammiti zamanı Nikol Vovayeviç yekun bəyannaməni imzalamaqdan imtina edib. Ohanyanın fikrincə, Paşinyanın bəyannaməni imzalamaqdan imtina etməsi Ermənistana son dərəcə mənfi təsir göstərə bilər. Onun sözlərinə görə, bu sənəd ya ümumiyyətlə sammitdə təqdim edilməməli, ya da imzalanmalı idi. Ohanyanın çıxışı daha çox Kremldən gələn sifarişə, ya da ictimaiyyətin diqqətində qalmaq üçün edilən boş və mənasız danışığa bənzəyir. Seyran Muşeqoviç! Paşinyan açıq şəkildə İrəvandan çox Bakıya meyl edən Putinə, Lukaşenkoya və Tokayevə necə təsir göstərə bilərdi? Bəli, KTMT-yə Ermənistan sədrlik edirdi. Amma Putin blokunun bütün ölkələri ev sahibi İrəvanın maraqlarına məhəl qoymadı. Ohanyan bizi axmaq hesab edir. O uzun illər Ermənistanın Müdafiə Nazirliyinə rəhbərlik edib. Və bilməli idi ki, KTMT-nin əsas məqsədləri kollektiv əsasda üzv dövlətlərin müstəqilliyini, ərazi bütövlüyünü və suverenliyini qorumaqdır. Belə olan halda KTMT-nin Ermənistanın müdafiəsi ilə məşğul olmamasını necə başa düşmək olar? Bəs o zaman NATO-ya rəqib kimi çıxış edən belə bir bloka üzv olmaq Ermənistanın nəyinə lazımdır? Əminik ki, cəmiyyətdə reytinqi sıfıra bərabər olan KTMT-ni müdafiə etməyə tələsən Ohanyan sadəcə Kreml ağalarının sifarişini yerinə yetirir. Bu gün Ermənistandakı bütün rusiyapərəst zibillərin etdikləri budur. Ohanyan kimi bəziləri KTMT-nin fəaliyyətsizliyinə, digərləri isə Rusiyanın xəyanətinə haqq qazandırır. Amma əslində Rusiyayönlü koloniyanın bütün bu cəhdləri faydasızdır. Çünki ermənilər hər şeyi çoxdan başa düşüb. Seyran Ohanyan, Robert Koçaryan və Serj Sarkisyan kimiləri isə rus çəkmələrini yalamaq və bütün Ermənistanı bu hərəkətə vadar etmək istəyirlər”.
Nahid SALAYEV
