Qarabağdakı rus sülhməramlılarının Rusiya dövlətinin Azərbaycanla rəsmi münasibətlərinin ruhuna uyğun gəlməyən davranışı ən çox sual doğuran məqamlardan birinə çevrilib. Putinlə Əliyevin şəxsi və rəsmi-işgüzar münasibətlərinin yüksək səviyyədə olması hər iki tərəfdə rəsmilərin daim istinad etdikləri nöqtədir. İki ölkənin strateji tərəfdaşlığı da daimi qarşılıqlı rəsmi bəyanatların mövzusudur.
Ancaq buna baxmayaraq, Qarabağda sülhməramlıların arzuolunmaz fəaliyyətləri və fəaliyyətsizlikləri barədə də tez-tez eşidir və görürük. Nə baş verir? Sülhməramlıların Azərbaycanın mənafelərinə və üçtərəfli razılaşmalara ermənisayaq yanaşmaları ilə Rusiya-Azərbaycan rəsmi münasibətlərinin xarakteri arasındakı dərin ziddiyyət nə deməkdir? Sanki sülhməramlılar bir, Rusiya hakimiyyəti başqa yerdən idarə olunur.
Azərbaycan öz ərazisindəki toponimlərin siyahısını sülhməramlılara və Rusiya Müdafiə Nazirliyinə rəsmi təqdim edərək nəzərə alınmasını xahiş edir, başqa nəticə alır. Sülhməramlılar öz bildikləri erməni toponimləri ilə hərəkət edir, onların göndərdiyi toponimlərə uyğun xəbərləri Rusiya Müdafiə Nazirliyi olduğu kimi öz saytına yerləşdirir. Kimsənin sanki yadına da düşmür ki, Azərbaycan dövlətinin rəsmi təqdim etdiyi terminologiyaya uyğunluq dərəcəsi yoxlanılsın. Bu təbii ki, yolverilməz, ziyanlı və bölgədə sülh səylərinə müsbət təsir etməyən fəaliyyət üsuludur. Sülhməramlıların başçısı general Volkovla Müdafiə naziri Şoyqu arasında bu məsələdə hansı əlaqə və ya əlaqəsizlik var? Volkov Şoyqudan xəbərsiz hərəkət edirsə, niyə aylardır bu vəziyyət davam edir? Hər ikisi razılaşaraq Azərbaycan toponimlərinə qarşı bir oynayırlarsa, bu məsələdə Putinin mövqeyi nədir? Ola bilərmi bu qədər uzun dövr üçün Şoyqu-Volkov tandemi Putinin "başına corab hörməklə" məşğul olsun və cəzasız qalsınlar? Bəlkə hər ikisi Putindən gizli təlim alaraq hərəkət edirlər? Vardanyan Xankəndiyə gələndən Volkovun daha geniş əl-qol aşmasının xüsusi bir səbəbi yoxmudur?
Tək siyasi dairələrdə yox, geniş Azərbaycan cəmiyyətində müzakirə olunan belə suallar Rusiyaya münasibətin, etimadın olan-qalan əsaslarını da sarsıdır. Sülhməramlılar və Rusiya Müdafiə Nazirliyi bizim toponimləri təhrif etdikcə Azərbaycan cəmiyyəti də özünün nəhayətsiz folklor yaradıcılığına rəğmən Rusiyaya aid nominalları dəyişdirir. Məsələn, el arasında artıq dillərə düşməkdə olan sülhməramlı əvəzinə "erməniməramlı" kimi nümunələr var. Götürüb rəsmi dövlət sənədlərimizdə Volqaqradın adını Stalinqrad, Yekaterinburqu Sverdlovsk və s. yazaqmı? Hər bir ölkənin legitim saydığı toponimlərə hörmət onun dövlət suverenliyinə münasibətin göstəricisidir. Rusiyanın dövlət strukturları bizim legitim toponimlərə lazımi sayqını göstərməsə, biz də rəsmi sənədlərimizdə Rusiyanın adını "Dəşti-Qıpçaq" qoya bilərik...
Aydın QULİYEV
