Azərbaycanın İsraildə səfirliyi təsis ediləcək. Milli Məclisin 18 noyabr iclasının gündəliyinə əlavə edilən "Azərbaycan Respublikasının İsrail Dövlətində (Tel-Əviv şəhərində) Səfirliyinin təsis edilməsi haqqında” Qanun layihəsində əksini tapıb.
Azərbaycan, həmçinin, Fələstində diplomatik nümayəndəlik açacaq.
Bildirilir ki, Milli Məclisin iclasında deputatlar "Azərbaycan Respublikasının Fələstin Dövlətində (Ramallah şəhərində) Təmsilçilik Ofisinin təsis edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun layihəsini müzakirə edib və layihələr müzakirələrdən sonra qəbul edilib.
Azərbaycanın Fələstinlə diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin apreldə qurulub.
2018-ci ilin noyabr ayında Azərbaycan "Fələstin Dövlətinin Asiya ölkələrindəki Səfirlərinin Konfransı”na ev sahibliyi edib.
İsrail Azərbaycanın müstəqilliyini 1991-ci ilin 15 dekabr tarixində tanıyıb. İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ildə qurulub.
Albaniya-Azərbaycan münasibətləri 1993-cü ilin sentyabrında qurulub.
Maraqlıdır, biz niyə İsraildə səfirlik, Fələstində isə nümayəndəlik açırlq? Bunların fərqi nədir?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Azərbaycanın İsraildə indiyədək səfirlik açmamasının tək səbəbi müsəlman dünyasından özünə yönəlik dəstəyi itirməmək istəyi idi:
“Azərbaycan bu məsələdə Türkiyə nümunəsini əsas götürmüşdü. Türkiyə ötən əsrin 50-ci illərinin axırlarında İsraillə olduqca isti münasibətlər qurduğu üçün, 60-cı illərdə qabaran Kipr məsələsində beynəlxalq arenada müsəlman dövlətlərinin dəstəyini ala bilməmişdi. Məhz bu fakt üzərindən müsəlman ölkələr həm BMT, həm də İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı çərçivəsində, həmçinin digər beynəlxalq platformalarda Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi məsələsinə dair hər zaman Azərbaycanı dəstəklədilər. Sırf bu fakt üzərindən Azərbaycan daha ağıllı strategiya seçərək, İsraillə münasibətləri müxtəlif kanallarla ən yüksək səviyyəyə çatdırmış, səfirliyin açılması məsələsini isə daha yaxşı zamanlara qədər təxirə salmışdı.
Münasibətlərin tarixinə ekskurs etsək, həmişə dost bağları olan İsrail və Azərbaycan arasında ikitərəfli münasibətlər 1991-ci ildə İsrailin Azərbaycanın müstəqilliyini tanıması ilə başladı, diplomatik münasibətlər isə 1992-ci ildə quruldu.
1993-ü ilin avqust ayından İsrailin Azərbaycanda səfirliyi fəaliyyət göstərir.
Qarabağla bağlı Azərbaycan həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində İsrail həmişə Azərbaycanın yanında olub.
Azərbaycan İsrailin lobbi şəbəkə imkanları hesabına Qarabağ həqiqətlərini dünyaya çatdırmağa çalışdığı illərdə İran şirkətləri Ermənistanla birgə Qarabağda təbii resurslarımızın talan edilməsində, Qarabağda məscidlərimizin tarixi izlərinin dəyişdirilməsində iştirak edirdi.
İran isə məscidlərdə donuz saxlanılmasına göz yumurdu. 2007-ci ilin yanvar ayında Azərbaycan və İsrail arasında təhlükəsizlik sahəsində 2 əməkdaşlıq müqaviləsi imzalandı, 2009-cu ildə İsrail prezidentinin Bakıya səfəri ilə siyasi-diplomatik münasibətlər yüksək səviyyəyə çatdı.
2017-ci ildən Azərbaycan Respublikası Hökuməti və İsrail Dövləti Hökuməti arasında Birgə Komissiyanın yaradılması haqqında Anlaşma Memorandumu imzalanıb. Komissiyanın məqsədi qarşılıqlı maraq doğuran sahələrdə ixtisaslaşmış işçi qrupları yaradaraq müvafiq məsələlərə dair qərarlar qəbul etməkdir.
Komissiya tərkibində hər iki ölkənin müxtəlif nazirlikləri və dövlət idarələri təmsil olunur.
Bir sözlə, Azərbaycanın İsraillə münasibətləri hər sahədə qarşılıqlı faydalılığa əsaslanır, enerji və təhlükəsizlik sahələrində iki ölkə arası münasibətlər strateji müttəfiqlik səviyyəsindədir.
Bir sözlə, münasibətlərin səviyyəsindən doğan məsələlərin operativ həlli üçün nümayədəlik səviyyəsində diplomatik təmsilçilik yetərli deyildi.
Fələstində nümayəndəliyin açılmasını isə sadə məntiqlə izah etmək olar. Fələstinlə olan münasibətlərimizin bu mərhələsində şərtlər elədir ki, sadəcə nümayəndəlik davam etmək üçün yetərli sayıla bilər. Yəni əlaqələrimiz İsrail kimi çoxşaxəli və geniş olmadığı səbəbindən, nümayəndəlik səviyyəsində də bunu həyata keçirmək mümkün olacaq. Yəni bu addım hansısa ölkəni digərindən fərqləndirmək, ayrıseçkilik məqsədilə atılmayıb”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
