Uzun illər Ermənistanın qəsbkar qoşunlarının işğalında olan ərazilərimizdə ermənilərin hansı cinayətlər törətdiyi də, fars rejiminin bu məsələdə onlarla şərik olduğu da məlumdur. Bircə misal çəkməklə də erməni-fars cinayətləri barədə aydın təsəvvür yaratmaq mümkündür.
Şuşanın məşhur Yuxarı Gövhərağa Məscidində illər uzunu ermənilərin və farslarların birgə cinayətkar iş birliyinin həyata keçirildiyini az qala bütün dünya bilir. Azərbaycanın tarixi-mədəni, dini irsi olan Yuxarı Gövhərağa Məscidinin “farslaşdırılması”, “fars məscidi” kimi qələmə verilməsi üşün Tehran rejimi ciddi-cəhdlə hərəkətə keçir və məsciddə “restavrasiya”, “bərpa” adı altında saxtalaşdırma cinayətlərini həyata keçirir. Son zamanlar bu məscidimizin farslaşdırılmasına dəstək göstərən bəzi isimlər də meydana çıxıb. Ermənilər və farslar özlərinin bu cinyətlərinə başqalarını da qoşmağa müvəffəq olublar.
Qeyd edək ki, bu günlərdə təqdimatı keçirilən “Yuxarı Gövhərağa Məscidi” sənədli filmində bu məsələlərin hamısı açılıb.
Bildirək ki, film Azərbaycan Respublikası Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin “Şuşa İli” çərçivəsində élan etdiyi xüsusi qrant müsabiqəsinin “İşğal dövründə Şuşanın mədəni irsinə vurulan zərərin araşdırılması” layihəsi əsasında hazırlanıb. Filmin ssenari müəllifi AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun əməkdaşı, Azərbaycanın İşğal olunmuş Ərazilərindəki Tarix və Mədəniyyət Abidələrini Müdafiə Təşkilatı İctmai Birliyinin sədri Faiq İsmayılovdur. Qeyd edildi ki, Şuşa şəhərindəki Yuxarı Gövhərağa Məscidi erməni işğalı altında qalan digər məscidlərdən fərqli bir tale yaşayıb. Bu fərqlilik onun bütün zorakılıqlara müqavimət göstərərək yenidən həyata qayıtmasına səbəb oldu. Filmdə erməni vandalizminin törədildiyi anların görüntüləri nümayiş etdirilərək, məscidin həyatında baş verən vandallıqlar tamaşaçıya əyani olaraq çatdırılır.
Sənədli filmin press-relizində diqqət çəkən bir məqam var. Orada qeyd edilir: “...Beynəlxalq Hüququ və müvafiq Konvensiyaları ayaqları altına alan Ermənistan Şuşa şəhərindəki Yuxarı Gövhər-ağa məscidində təmir işləri aparmaq üçün İran və Qazaxstan dövlətlərinin maliyyə dəstəyini qazanmağa nail oldu. Belə ki, Ermənistanın “Şərqin tarixi irsinin dirçəldilməsi” («Vozrojdenie vostoçnoqo istoriçeskoqo naslediya») fondunun təşkilatçılığı ilə Yuxarı Gövhərağa məscidində təmir işlərinə başladı.
Məsciddə təmir işlərinə 2017-ci ildə başlansa da, 2018-ci ilin yanvarında elan edildi. Təmir işlərinə İKOMOS – Ermənistan (İKOMOS-Armenia) və İKOMOS – İran (İKOMOS-İran) təşkilatları arasında aparılan sövdələşməyə görə İrandan mütəxəssislər cəlb edildi. Məscidin bərpa işlərinin maliyyəsini Qazaxstanın Forbes Kazakhistan (Forbes Kazakhstan) təşkilatı qarşıladı. Təşkilatın rəhbəri Kayrat Boranbaev Qazaxstanın çox nüfuzlu iş adamlarından sayılır. Onun rəhbərlik etdiyi təşkilatın Qazaxstanda, Belarusda və Rusiyada geniş şəbəkəsi mövcuddur...”
Qeyd edilir ki, məscidin “restavrasiya” xərcini qazaxıstanlı iş adamı verib. Azərbaycanın müvafiq qurumları o iş adamına qarşı da məhkəmə iddiası qaldıra bilərmi? Qazaxıstanlı iş adamı niyə bu çirkin oyuna gedib? Ona qarşı tədbir görülə bilərmi?
Bu məsələ ilə əlaqədar filmin ssenari müəllifi, AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun əməkdaşı, Azərbaycanın İşğal olunmuş Ərazilərindəki Tarix və Mədəniyyət Abidələrini Müdafiə Təşkilatı İctmai Birliyinin sədri Faiq İsmayılovla əlaqə saxladıq. F.İsmayılov təəssüflə bildirdi ki, Ermənistan özünəməxsus üsuldan istifadə edərək başqalarını tora salmaqda mahirdir. Bu məsələdə də Ermənistanın hiylə işlətdiyini deyən F.İsmayılovun sözlərinə görə, qazaxıstanlı iş adamının bu işə cəlb edilməsində də xüsusi hiylədən, müsəlman faktorundan istifadə edilib. “Çox təəssüflər olsun ki, Ermənistan bu prosesə qazaxıstanlı iş adamını da cəlb edə bilib. Amma qazaxıstanlı iş adamının bu abidənin ətrafında manipulyasiya etməsinin Qazaxıstan dövlətinə aidiyyəti yoxdur. O adam Qazaxıstan dövlətini təmsil etmir. Bu sadəcə bir iş adamıdır və ermənilərin şirin dilinə, məkrli, saxta təbliğatına aldanıb məscidin “bərpasında” iştirak edib. O iş adamları ermənilərin toruna düşüb, bu istiqamətdə maliyyə xərcləyib”.
F.İsmayılov hesab edir ki, bütün hallarda Yuxarı Gövhərağa Məscidi ətrafında cinayətkar iş birliyi quranların hamısının öz adı ilə ifşa edilməsi bir sıra məsələlərə aydınlıq gətirdi. “O iş adamına qarşı hansısa tədbir görülüb-görülməyəcəyini deyə bilmərəm. Amma məsələ belədir ki, bizim məscidimizi saxtalaşdıran dəstənin, cinayətkar qrupun ifşasına nail olduq. Bu, Azərbaycanın təbliğatı üçün böyük önəm daşıyan bir məsələdir. Bütün bu faktlar sabah Ermənistana qarşı qaldıracağımız hansısa məhkəmə iddiasının sübutlarıdır”-deyə F.İsmayılov vurğuladı.
Əlbəttə, qardaş xalqın nümayəndəsinin fars və erməni cütlüyünün toruna düşməsi təəssüf doğurur və ümid edirik ki, bu məsələdə günahı olan hər kəs ədalət məhkəməsi qarşısında cavab verəcək.
İradə SARIYEVA
