Azərbaycanla münasibətlərinin normallaşmasında guya maraqlı olduğunu bildirən İran əməldə yenə buna əks addımlar atmaqda davam edir. Belə görünür ki, İran düşmənçilik siyasətinin yürüdülməsində, ölkəmizə qarşı iddialarını reallaşdırmaqda israrlıdır. Baxmayaraq, buna görə özü daha çox problemlə üzləşir.
Belə bir vəziyyətdə İranın xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdullahian yenidən iddia edir ki, Tehran Azərbaycan və Ermənistanı İranın qonşuları hesab edir: “Münasibətlərimizi heç vaxt bir tərəfin digərindən üstünlüyü ilə tənzimləmirik”. O, ötən ay Ermənistana səfər etdiyini xatırladıb və əlavə edib ki, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan da Tehrana səfər edib və Azərbaycanın bəzi media dairələri buna reaksiya verib: “Mən təkidlə vurğulayıram ki, biz Azərbaycan və Ermənistanı İran İslam Respublikasının iki qonşusu hesab edirik. Bu, qarşılıqlı maraqlara və qonşularla münasibətlərdə prioritet siyasətə əsaslanır”. Nazirin sözlərinə görə, İranın qonşu dövlətlərin, o cümlədən Azərbaycan Respublikasının torpaqlarında heç bir marağı, gözü yoxdur: “Lakin biz Qafqaz regionunun bütün aktorlarına açıq şəkildə bəyan etmişik ki, regionda baş verəcək hər hansı geosiyasi dəyişiklik bizim dövlət tərəfindən ciddi reaksiya ilə qarşılanacaq”. Hüseyn Əmir Abdullahian deyib ki, belə bir fikrin olmadığına dair onları əmin ediblər:“Biz Azərbaycan və regionun digər ölkələri ilə münasibətlərimizi qonşuluq, qardaşlıq prinsipi ilə davam etdiririk”. Amma o da bəlli olur ki, Tehranın qonşuluq, qardaşlıq prinsipindən dəm vurmasına baxmayaraq, İran xüsusi xidmət orqanları Azərbaycana qarşı aktiv şəkildə kəşfiyyat-pozuculuq fəaliyyəti həyata keçirir. Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) rəisinin birinci müavini, general-leytenant Ceyhun Şadlinski bu istiqamətdə kəsərli tədbirlərin görüldüyünü vurğulayıb. Beləliklə, İran bir daha ölkəmizə münasibətdə qeyri-səmimi olduğunu nümayiş etdirir. Qeyd edək ki, İranın Azərbaycana qarşı düşmənçilik siyasəti təkcə işğal altında olan ərazilərimizdə fəaliyyətində deyil, həmçinin ölkəmizdə daim təxribatlar və iğtişaşlar törətmək cəhdlərində də özünü göstərib. Ölkəmizin ərazisində dini-ekstremist qruplaşmaların yaradılması, dini zəmində iğtişaşların törədilməsinə cəhdlər göstərilməsi İranın müstəqil Azərbaycana qarşı əsl münasibətinin təzahürləridir. Lakin belə cəhdlərin qarşısı bir tərəfdən xalq-iqtidar birliyi, digər tərəfdən də təhlükəsizlik orqanlarının işi ilə qətiyyətlə alınır və bundan sonra da alınacaq. İran özü də bunu çox gözəl başa düşür və məhz buna görə də bu gün artıq yarıgizli təxribat cəhdləri daha çox aşkar əzələ nümayişi aktları ilə əvəz olunur. İran sərhədlərimizə qoşun toplayır, 30 il ərzində bircə dəfə belə olsun keçirmədiyi hərbi təlimlər təşkil edir. Milli Məclisin deputatı Kamaləddin Qafarov isə digər bir maraqlı məqama diqqət çəkir: “Artıq uzun illərdir ki, Yaxın və Orta Şərqdə yaşanan bütün hərbi münaqişələrdə İran bu və ya digər şəkildə iştirak edir. Həm də rəsmi Tehranın ideoloji təbliğat maşını dünyada, xüsusən də müsəlman aləmində belə bir yanlış rəy yaratmağa çalışır ki, guya bu ölkənin bütün hərəkətləri İslam təəssübkeşliyi əsasında istiqamətlənir. Lakin bu “təəssübkeşliyin” məhz müsəlman ölkələrinə necə baha başa gəldiyini İraq, Suriya, Əfqanıstan, Livan, Yəmən, Fələstin və Bəhreynin timsalında açıq-aşkar görmək mümkündür. Bu gün İran bir tərəfdən öz daxilində Azərbaycana hərbi müdaxilə üçün ictimai rəy formalaşdırır, digər tərəfdən də ölkəmizdə dini qüvvələrin siyasiləşdirilməsi istiqamətində iş aparmaq, dini və milli düşmənçilik yaymaq, dini tolerantlığı pozaraq gərginlik yaratmaq istiqamətində səylər göstərir. Lakin Azərbaycan bu gün bütün təhdidlərin qarşısını almağa, istənilən təxribatlara lazımi şəkildə cavab verməyə qadir bir ölkədir və bu ölkə ilə hədə və təhdid dilində danışmaq heç kimə fayda verməz”.
İran rejiminin belə məkrli siyasəti təkcə ona qonşu ölkələr yox, elə xalqın özü tərəfindən də etirazla qarşılanır. Burada iki aydan çoxdur davam edən etiraz aksiyaları da bunların təsdiqidir. Aksiyalara artıq İran rejimində təmsil edilənlərin yaxınları da dəstək verir. Buna görə İranın dini rəhbəri Əli Xamneinin bacısı qızı, hüquq müdafiəçisi Fəridə Muradxani həbs edilib. Siyasi fəalın qardaşı Mahmud Muradxani bildirib ki, bacısı noyabrın 23-də məhkəmə qərarını ona çatdırmaq üçün prokurorluğa gedərkən tutularaq həbsxanaya aparılıb. Qeyd edək ki, vətəndaş cəmiyyəti fəalı olan xanım Muradxani bu il yanvarın 13-də Tehranda evinə qayıdarkən ETTELAAT tərəfindən həbs edilmişdi və may ayında 10 milyard tümən girov qarşılığında və istintaq müddəti başa çatanadək Tehran vilayətini tərk etmək məhdudiyyəti ilə müvəqqəti azadlığa buraxılmışdı. Fəridə Muradxani həbsindən bir neçə ay əvvəl məhbuslara dəstək kampaniyasına start vermişdi. O, 2018-ci ilin iyununda Sənəndəc şəhərinə getdikdən və İslam Respublikasına qarşı fəaliyyətə görə edam edilən siyasi məhbus Ramin Hüseyn Pənahinin ailəsi ilə görüşdükdən sonra həbs edilmişdi. ABŞ-ın Müharibə Tədqiqatları İnstitutu isə qeyd edir ki, İranda yaxın vaxtlarda etiraz fəallığı və tətillərin artması gözlənilir. Bildirilir ki, ölkə ərazisində genişmiqyaslı tətil, yürüş və mitinqlər başlanır: “Mövcud rejim etirazları yatırmaq üçün Kürdüstan əyalətinin bütün şəhər və qəsəbələrinə İran İnqilab Keşikçiləri Qvardiyasının (SEPAH) qoşunlarını yerləşdirib. Etirazçılar üçün risq böyükdür. Çünki onların hansı marşrutdan istifadə edəcəkləri sosial şəbəkələrdə yayılıb”. Məlumata görə, İranda vətəndaş müharibəsinin qarşısının alınması məqsədilə referendum təklifləri səslənir.
Samirə SƏFƏROVA
