Brüsseldə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla üçtərəfli görüşündən sonra Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Şarl Mişel mətbuata açıqlamasında bildirib ki, fikir mübadiləsi açıq və məhsuldar olub: “Mən buna görə hər iki liderə təşəkkür etmək istərdim”.
O, həmçinin, üçtərəfli formatda keçiriləcək növbəti görüşün vaxtını da açıqlayıb: “Gündəliyimizdəki məsələlərin bütün spektrini nəzərdən keçirdik. Biz razılaşdıq ki, bu formatda növbəti görüş noyabrın sonuna qədər baş tutsun”.
Mişel qeyd edib ki, görüş zamanı Ermənistan və Azərbaycan arasında dövlətlərarası münasibətləri tənzimləyən sülh müqaviləsi üzrə irəliləyiş əldə etmək üçün əsaslı işi gücləndirmək barədə razılıq əldə olunub. Həmçinin, xarici işlər nazirlərinə mətn layihələri üzərində işləmək üçün bir ay ərzində görüşmək barədə təlimat verilib. Bununla yanaşı, görüşdə humanitar məsələlər, o cümlədən minalardan təmizləmə, əsirlərin və itkin düşənlərin taleyi ilə bağlı ətraflı müzakirələr aparılıb.
Belə qənaətə gəlmək olarmı ki, əldə edilmiş razılaşmalar, xüsusilə də sülh sənədi üzrə irəliləyiş Azərbaycanın təklif etdiyi 5 əsas prinsip üzərində qurulur? Çünki bundan əvvəl də Şarl Mişel Azərbaycanın 5 təklifini dəstəklədiyini bəyan etmişdi.
Politoloq Elşən Mustafayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlsmasında bildirdi ki, Avropa Birliyinin təşkilatçılığı ilə keçirilən bundan əvvəlki görüşlərdə Azərbaycanın Ermənistanla dövlətlərarası münasibətlərin qurulması üçün beş prinsipdən ibarət təqdim etdiyi sənəd ortaya çıxdı: “İlkin mərhələdə Ermənistan tərəfi bu prinsipləri qəbul etdiyini bildirdi.
Ermənistana münasibətləri normallaşdırmaq üçün təqdim edilən təkliflər bunlar idi:
- Dövlətlərin bir-birinin suverenliyi, ərazi bütövlüyü, beynəlxalq sərhədlərinin toxunulmazlığı və siyasi müstəqilliyini qarşılıqlı şəkildə tanıması.
- Dövlətlərin bir-birinə qarşı ərazi iddialarının olmamasının qarşılıqlı təsdiqi və gələcəkdə belə bir iddianın qaldırılmayacağına dair hüquqi öhdəliyin götürülməsi.
-Dövlətlərarası münasibətlərdə bir-birinin təhlükəsizliyinə hədə törətməkdən, siyasi müstəqillik və ərazi bütövlüyünə qarşı hədə və gücdən istifadə etməkdən, habelə BMT Nizamnaməsinin məqsədlərinə uyğun olmayan digər hallardan çəkinmək.
Dövlət sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyası, diplomatik münasibətlərin qurulması.
Nəqliyyat və kommunikasiyaların açılışı, digər müvafiq kommunikasiyaların qurulması və qarşılıqlı maraq doğuran digər sahələrdə əməkdaşlığın qurulması.
2021-ci il noyabrın 26-da Soçi görüşündən sonra həmin ilin 14-15 dekabrında təşkil olunan Brüssel səfəri çərçivəsində ilk üçtərəfli görüş, onun ardınca ölkə rəhbərinin 2022-ci il aprelin 6-da Belçikaya səfəri ilə Brüssel sülh gündəliyinin əsası qoyulub. Bu görüşlərin nəticəsi olaraq sülh müqaviləsi üzrə danışıqlara başlanılması, işçi qrupun yaradılması, Azərbaycanın irəli sürdüyü 5 maddədən ibarət təklif və digər məsələlər ölkəmizin ərazi bütövlüyünün, regionda sülh və əminamanlığın tam təmin olunmasına hesablanıb. Cərəyan edən proseslər də onu göstərir ki, Avropa İttifaqı Cənubi Qafqazda yaranmış yeni geosiyasi reallığı qəbul edir. Son görüş onu göstərdi ki, əldə olunan razılaşmalar Azərbaycanın təklif etdiyi 5 prinsipin mahiyətinə tam uyğundur. Brüssel görüşü Azərbaycanın milli maraqlarının təmin olunması istiqamətində əldə olunan növbəti böyük uğurudur. Bu görüşdə qəbul edilən və ölkəmizin maraqlarına tamamilə uyğun olan qərarlar Azərbaycanın böyük nüfuzunun göstəricisidir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
