Dünyanın bir çox ölkələri koronavirusla bağlı məhdudiyyətləri yumşaltdıqdan sonra ciddi problemlərlə üzləşib. Məhdudiyyətlərin yumşaldıldığı ölkələrdə COVID-19-a yoluxanların və bu virusdan ölənlərin sayında sürətli artım baş verir. Mütəxəssislər yoluxma sayının artma səbəbini yumşaldılma tədbirlərindən sonra insanların qaydalara riayət etməmələri, maska taxmamaları və ya sosial məsafəni gözləməmələrində görür, buna görə də məhdudiyyətlərin tətbiqinin zərurətə çevrildiyini bildirirlər.
Ötən gün ABŞ-da 60 mindən çox yeni yoluxma faktı qeydə alınıb ki, bu da əvvəlki gündəlik göstəricidən bir neçə min çoxdur. Son bir həftədə Birləşmiş Ştatların 30-dan çox ştatında yoluxma hallarının ciddi artımı qeydə alınıb. Həmin ştatların səhiyyə departamentlərinin nümayəndələri bildiriblər ki, xəstəxanalara və reanimasiyaya yerləşdirilən pasiyentlərin sayı xeyli artıb və ciddi çarpayı problemi yaranıb.
ABŞ-ın məşhur infeksionisti Antoni Faucinin fikrincə, hazırda koronavirusla mübarizə aparmaq üçün ən səmərəli yol məhdudiyyətlərin yenidən tətbiq olunmasıdır. O deyib ki, virusun yaratdığı problemlərdən əziyyət çəkən hər bir ştat ciddi məhdudiyyətlər tətbiq etməlidir.
Digər mütəxəssis Əli Xan isə deyib ki, məhdudiyyətlərin tətbiqi yeganə yoldur. Əgər belə olmasa, hər şey nəzarətdən çıxa bilər.
İsraildə koronavirus infeksiyasının yayılması səbəbindən hakimiyyət yenidən məhdudiyyət tədbirlərinə əl atmağa məcbur olub. İsrailli professor Leonid Eydelman yoluxma hallarının çox olduğu ərazilərdə karantin rejiminin tətbiqinin zəruri olduğunu bildirib. O, təhlükəsiz və kütləvi peyvəndlərin 2021-ci ilin ikinci rübündən tez tətbiq ediləcəyinə inanmadığını qeyd edərək, insanları bu virusla yaşamağı öyrənməyə çağırıb.
Ən ağır vəziyyətin yaşandığı ölkələrdən biri də İrandır. Yoluxanların və ölənlərin sayında gündən-günə baş verən sürətli artımla əlaqədar İranda məhdudiyyətlər yenidən sərtləşdirilib. Ölkə rəsmiləri məhdudiyyətlərin vəziyyətə uyğun olaraq daha da sərtləşdiriləcəyini istisna etməyib.
Təbiidir ki, bu pandemiya bütün dünyanın problemidir. Dünyada belə tendensiya yaşanırsa, deməli, Azərbaycan da bundan sığortalanmayıb. Biz də anoloji vəziyyətlə üz-üzəyik. Yumşalmadan sonra yoluxma və ölüm sayında artım hiss edilməyə başladı. Belə olan təqdirdə, qaydaların yenidən sərləşməsinin fonunda biz hansı addımları ata bilərik?
Həkim-ekspert Rasif Bağırov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, dünyada hər hansı bir ölkənin virusun kökünü tam kəsdiyi inandırıcı görünmür:“Bu məsələdə mərhələli addımlar atılmalıdır. Virus ilkin yayılan anda sərt karantini uzunmüddətli edib, ciddi nəticələrə nail olmaq olardı. Proses təzə başlayanda ilkin ocaqları blokadaya almaqla yayılmanın qarşısını almaq mümkündür. Biz Gürcüstan təcrübəsində bunu gördük. Virus yayılandan sonra müxtəlif karantin tədbirlərinin elə də ciddi əhəmiyyəti olmur. İndi dünyadakı mənzərə göz önündədir. Bir şəhərdə COVİD çox yayılıbsa, həmin adamın evdə oturmağının heç bir xeyri olmayacaq. Karantin bitəndə və ya imkan düşüb əhali arasına çıxan kimi başqalarını yoluxduracaq. Bunun qarşısı tam alınmağı üçün dövlətin bütün resursları prosesə cəlb edilməlidir. Təəssüf ki, bizdə sərt qadağalar uzunmüddətli aparılmadı. Yumşaldılmadan sonra statistikada artım oldu. Biz hamılıqla bu prosesə qoşulmalıyıq. Dövlətin bütün resursları işə cəlb edilməlidir. Xüsusilə də səhiyyə sisteminin fəaliyyətinə nəzarət və qayğı güclənməlidir. İnsanların verilən təlimata nə dərəcədə əməl edib-etmədiyi ciddi araşdırılmalıdır. Bizdə indi-indi poliklinika həkimlərinə dərman paylayıblar ki, onları əhaliyə versinlər. Həkimlər də qapıları bağlayıb oturublar iş yerində, xəstələrlə yalnız telefonla əlaqə saxlayırlar. Mən başa düşə bilmirəm, insanlar həkimləri qorumalıdır, yoxsa həkimlər insanları? Bunun tam aradan qaldırılması heç bir ölkəyə nəsib olmayacaq. Bu o halda ola bilər ki, xəstəlik üçün vaksin tapılsın və sağlam adamlar həmin vaksinasiyadan keçsin. Dərman tapılmayana kimi bunun kökünü tam kəsib sifır etmək mümkün deyil. Məsələn, Danımarka deyir ki, orada kökü tam kəsilib. Bir aydan sonra görəcəyik ki, Danimarkada yoluxma qeydə alınır. Bu baxımdan da, ölkəmizdə virusun qarşısının alınması üçün sərt və düşünülmüş mübarizə tədbirlərinə ehtiyac var”.
Ekspert fikirlərindən də bu qənaətə gəlmək olur ki, virusla mübarizə ilə bağlı daha ciddi addımların atılmasına ehtiyac var. Dünyanın ayrılmaz parçası olan Azərbaycan da bu tədbirlərdən yan keçməməlidir.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
