şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

Müşfiq Abbasovdan ağır detektiv janrında yazılan yeni roman - "Şeytanın siması"

Image


Azərbaycanda detektiv janrı ədəbiyyatın nisbətən gənc istiqaməti sayılsa da, hər zaman maraq oyatdığı üçün geniş oxucu kütləsinə malikdir. Detektiv janrı faktların məntiqi təhlili ilə gizli cinayətlərin açılmasından bəhs etdiyi üçün xüsusən də, gənclər bu kimi məcəralarla dolu olan əsərlərə böyük maraq göstərirlər. Çünki detektiv ədəbiyyatda əsərlərin ana xətti konflikt, əsasən də, ədalətin qanunsuzluqla toqquşması üzərində qurulması onu daha da oxunaqlı edir. İstər-istəməz hadisənin axıntısına düşüb sonun necə başa çatması oxucuya maraqlı gəlir.

Bu gün “Qanun” nəşriyyatının çap etdiyi, yazıçı Müşfiq Abbasovun "Şeytanın siması" detektiv-romanından bəhs edəcəyəm. Müşviq Abbasov bu janrda yeni yazarlarımızdan hesab edilsə də, uzun müddət prokurorluq orqanlarında çalışmasının təsirilə real hadisələr əsasında yazdığı romanı həyacansız oxumaq mümkün deyil.

"Şeytanın siması" romanında hörmətli bir ailənin gəlini olan Selayın üç nəfər tərəfindən zorlanması, çox hiyləgərcəsinə gizlənən cinayətkarların istintaq orqanının peşəkarlığı nəticəsində ifşa olunması, lakin bununla belə sonda layiq olduqları formada cəzalanmalarından bəhs olunur.

Detektiv janrının “Noir”- “qara roman” növündə yazılan əsərdə zorakılığa, jarqon ifadələrə, cinsi istismara, ağır intiqam səhnələrinə tez-tez rast gəlmək olur. Zatən noir janrının əsas xüsusiyyətləri arasında təqdimatın sərt realizmi, personajların özünü məhv etməyə meyli, jarqonların bolluğu və süjetdə məcburi cinsi xətt var. Əsərin müəllifi sadaladığımız nüanslardan məharətlə istifadə edib.

“Şeytanın siması” romanını cəmiyyətimizin kriminal nəbzini tutmaq, ona müəllifin özünəməxsüs baxış bucağından nəzər salmaq və problemləri görmək, onların mahiyyətini, əsas səbəblərini öyrənmək baxımından ciddi-ciddi oxunmalı əsərdir.

Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, əsərin müəllifi Müşfiq Abbasov peşə mənasında uzun müddət prokurorluq orqanlarında çalışsa da, yazının dili, üslubu, hadisələrin sinxron ardıcıllığı, oxucunu həyacanlandırmaq üçün tez-tez həssas kluminativ məqamlardan məharətlə istifadəsi ədəbi baxış mənasında əsəri oxunaqlı edir. Bu roman klassik detektiv ədəbiyyatının tələblərinə uyğun yazılıb. Kriminal faktların bol olduğu əsərdə süjet xətti çox dramatikdir. Müsbət və mənfi obrazların qarşılıqlı mübarizəsi real həyatdan götürülsə də, müəllifin intiriqalardan geniş istifadə edərək onu zənginləşdirməsi, antipodlara qarşı amansız mübarizə aparan gənc dövlətin peşəkar kriminalistləri oxucuda böyük maraq oyadan metodlardır.

Oxucu əsərə diqqətlə baş vurduqda, bəzi səhifələrdə istintaqçı – müstəntiq, bəzən polis əməkdaşı, dövlət təhlükəsizlik orqanlarının nümayəndəsi, prokurorluq və məhkəmə, eləcə də peşəkar hərbiçi kimi, hətta müstəqil araşdırıcı dedektiv kimi də özünü hiss edə bilər.

Müəllif bəzən “Şeytanın siması” adlandırdığı əsərin əsas mənfi obrazı - Riada acıyır. Onun belə qəddar, amansız vəhşiyə çevrilməsində günahkar olanları qınayır. Çünki Riad normal ailədə doğulsa da, valideynlərini uşaq yaşlarında itirməsi onun həyatı dəyişir. Orta məktəbdə əlaçı şagirdlərdən olan Riad valideynlərini itirəndən sonra tamam dəyişir. Qoca nənəsi onu lazımi qaydada tərbiyə etmir və nəticədə Riad məktəbdən uzaqlaşıb avara uşaqlara qoşulur. Daha sonra oğurluq edir və həbsxanaya düşür. Həbsxanadan tamam başqa bir Riad qayıdır. Sonrada onun həbsində günahlandırdığı qonşusunun 13 yaşlı qızını zorlayan Riad buna görə yenidən həbsxanaya düşür. Lakin bu dəfə onu başqa bir həbsxana həyatı gözləyir. Dünyanın əksər ölkəsində zorlamaya görə həbsə düşənlərin özü orada məhz “eyni formada” cəzalandırılır. Riad da bu dəhşətləri yaşayır və bu onu daha da vəhşiləşdirir. Əslində bu həm də cəmiyyətin üzqarasıdır.

Yazıçı real cizgilərlə həyatın sərt tərəflərini, müxtəlif psixoloji halları, maraqlı surətlər qalereyasını yaratmaqla cəmiyyət problemlərinə aydın, açıq baxış sərgiləyib ki, bu da romanın daha da oxunaqlı edib. Peşəkar ədəbiyyatçılar yaxşı bilirlər ki, Azərbaycanda çağdaş milli bədii nəsr əsərlərində ictimai məsələlər, sosial-mənəvi problemlər qabardılır. Lakin daha çox publisitlik üslubda, bəzən pafosdan o yana inkişaf edə bilmir. Maraqlı tərəflərdən biri də odur ki, “Şeytanın siması”nda Müşfiq Abbasov Azərbaycan cəmiyyətini indiki halını bütün çılpaqlığı ilə romanında kəskin, pafoslu cümlələrdən uzaq bir dillə canlandırır. Hətta 44 günlük müharibəyə də toxunur.

Əsər baş verən bütün hadisələr bütün xırdalıqları ilə ədəbi dildə çatdırılsa da, əsərin birdən-birə sonlandırılması oxucunu çaşdırır. Bu Müşfiq Abbasovun özünəməxsus ədəbi priyomu olsa da, mən belə tez bitməsini istəməzdim. Çünki istər Riadın, istərsə də digər mənfi obrazların etdikləri cinayətləri asta-asta və bütün çılpaqlığı ilə oxucuya diqtə edən yazıçı cinayətkarları demək olar ki, bir-iki cümlə ilə cəzalandırır.

Bununla yanaşı əsərdə polis əməkdaşlarının, prokurorluq nümayəndələrinin böyük peşəkarlıq və məharətlə cinayətin üstünü açması, igidliklə yerinə yetirdikləri vəzifə borcları haqqında hərarətli epizodlar yenə də romanın əsas üstün cəhətlərindən sayıla bilər. Özü də vaxtilə prokurorluqda önəmli vəzifə daşıyan Müşfiq Abbasov səmimi surətdə etiraf etməyə çalışır ki, fəaliyyətlərindəki bütün kəm-kəsirlərə baxmayaraq, lazım olanda hüquq-mühafizə orqanlarının rəşadətli əməkdaşları canlarından belə keçməyə hazırdılar. Bu mənada Müşfiq Abbasovun “Şeytanın siması” əsərinin milli detektiv janrından yazılan roman kimi özünəməxsus üslubu və mövqeyi ilə fərqlənəcəyinə, birnəfəsə oxunub oxucuların rəğbətini qazanacağına əminəm.

İltifat HACIXANOĞLU



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ