şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

Nəşriyyatlar tərcüməçilərin haqqını "basıb yeyirlər"...

Image


Sevə-sevə oxuduğumuz xarici bədii ədəbiyyat nümunələri dilimizə sehirli sözlər söyləməklə tərcümə edilmir, hər cümlənin içində bədii tərcüməçilərin gözünün nuru, zəhməti var. Bəzən bir sözün dilimizdəki qarşılığını tapmaq və onu oxunaqlı üslubda oxucuya çatdırmaq tərcüməçinin günlərini, gecəsini, gündüzünü əlindən alır.

İllah da o adam yüksək peşəkarlıqla öz işinə yanaşırsa, onun zəhməti həddən ziyadə olur. "Azərbaycanda keyfiyyətli bədii tərcümə yoxdur" deyən nəşriyyat rəhbərləri görəsən keyfiyyətli tərcümələrə görə peşəkar tərcümə ustalarının pulunu niyə ödəmək istəmirlər?  Azərbaycanda keyfiyyətli bədii tərcümə də var, onu ərsəyə gətirənlər də, sadəcə onlara dəyər verənlər azdır. 

Tez tez eşidirik ki, bədii tərcümə ilə məşğul olanlar qonorar ala bilmirlər, nəşriyyatlar onların tərcümə kitablarını çap edirlər, o kitabları satıb qazanc götürürlər, amma tərcüməçinin qonorarını ödəmək istəmirlər. 

Bədii tərcüməçilərə  nəşriyyatlar nə üçün qonorar ödəmir? Gerçəklik budur ki, tərcümə kitablarını çap edirlər, əvəzində isə tərcüməçiyə qonorar vermirlər. Nəzərə alsaq ki, kitab bazarında müəyyən canlanma var, xarici ədəbiyyatı alanlar var, o halda niyə qonorar ödənilmir?

Bəzi məlumatlara görə, az da olsa "Qanun" və "Teas Press" nəşriyyatları qonorar verir, əksər nəşriyyatlar isə vermir. Hətta elə nəşriyyat var ki, 15-20 kitab verir, vəssalam, bununla da canını qurtarır, ortada tərcüməçinin bütün əməyi zay olur, qazancı olmur ki, gedib ailəsini dolansırsın. 

  • Qismət Rüstəmov:"Nəşriyyatların dayanıqlı maddi imkanları yoxdur..."

Şair, esseist, tərcüməçi Qismət Rüstəmov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında "Nəşriyyatların dayanıqlı maddi imkanları yoxdur, hamısı olmasa da, çoxu  ucuz işçi qüvvəsi ilə günü yola verir, feysbukda normal status yazanı redaktor sayırlar, meyarlar sırasında zövq, prestij, strategiyada uzaqmənzilli kitab anlayışı yoxdur. Aşağı keyfiyyətli məhsul ictimai imiclə ört-basdır edilir, çünki belə sərfəlidir. Dünyada yeni dövrün aparıcı təmayülü olan elmi-kütləvi kitablar yox dərəcəsindədir, onun yerinə Oşo, Krişnamurti kimi fırıldaqçıların, təzə növ xurafatçıların kitabları göz deşir. Qonorarın miqdarı Burkino-Faso standartlarına yaxındır. Bəli, son illər müəyyən canlanma var, ancaq indi bu canlanmanı dayanıqlı keyfiyyətə çevirmək haqqında düşünməliyik. Məncə, son illər “Teas Press”, “Parlaq imzalar” kimi  nəşriyyatların keyfiyyətə aksent etməsi ümidi ölməyə, fərəhi yox olmağa qoymur"-deyə bildirdi.

  • Svetlana Turan: "Mənim vaxtında yerinə yetirib təhvil verdiyim sifarişin bir il yarım sonra qonorarını aldığım hallar da olub" 

Yazıçı-tərcüməçi Svetlana Turan isə "Əslində, bədii tərcüməçilərin ilkin problemi budur ki, bədii tərcümə sahəsində qiymətlər təxminən 10 ildir dəyişmir. Bununla belə, hamısı olmasa da, əksər nəşriyyatlar tərcüməçinin qonorarının ödənilməsini ləngidir. Mənim vaxtında yerinə yetirib təhvil verdiyim sifarişin yalnız bir il yarım sonra qonorarını aldığım hallar da olub. Təəssüf ki, bəzi nəşriyyatlar, ümumiyyətlə, qonorarı qəpik-quruş şəklində ödəyirlər. Tərcüməçi işi vaxtında təhvil verir, amma öz əməyi müqabilində layiq olduğu pulu, az qala, hər ay naşirlərdən öz dili ilə istəyir. Nəticədə, belə bir mənzərə yaranır, sanki tərcüməçi nəşriyyatdan borc alır. Halbuki. tərcüməçiyə yaradıcı proseslə məşğul olan bir insan kimi baxılmalı, ona müvafiq şəkildə hörmət qoyulmalıdır. 

Nəşriyyatların nəyə görə qonorarı vaxtlı-vaxtında ödəmədiyinə gəlincə isə, təəssüf ki, hər hansı nəşriyyatın yerinə cavab vermək çətindir. Bu sualı naşirlərə, nəşriyyat direktorlarına ünvanlamaq daha düzgün olar.

Yenə də vurğulamaq istərdim ki, əlbəttə, istisnalar var və tərcüməçinin əməyini dəyərləndirən nəşriyyatlar da mövcuddur"-deyə bildirdi. 

S.Turanın sözlərinə görə, bədii tərcümə sahəsində qiymətlərdə dəyişikliyin olmaması hazırda bu sahədə fəaliyyət göstərən tərcüməçilərin ən böyük problemlərindən biridir.

  • Tural Turan: "Hətta bəzi hallarda bir səhifənin tərcüməsi 50 qəpik, 1 manat civarında hesablanır" 

Mövzu ilə əlaqədar AYB üzvü, şair Tural Turanın da mövqeyini öyrəndik. "Ümumiyyətlə, nəşriyyatlar pul vermək istəmirlər.  Tərcümələrə pul ayırmırlar. Azərbaycanda oxuma səviyyəsinin aşağı salınmasında ən böyük günah nəşriyyatlardadır. Çünki nəşriyyatlar daha çox pul qazanmaq üçün  çox ucuz qiymətə naşılara, qeyri-peşəkarlara kitablar tərcümə etdirib çap ediblər. Bunu bəzən ayrı-ayrı vaxtlarda qeyri-rəsmi, üstüörtülü şəkildə nəşriyyatlarda çalışanlar, yaxud vaxtilə nəşriyyatlarda işləmiş adamlar da deyirlər. Azərbaycanda yaxşı tərcüməçilərin sayı azdır və buna baxmayaraq, həmin yaxşı, peşəkar tərcüməçilərə də pul ayırmırlar. Çünki nəşriyyat rəhbərləri özləri pul qazanmaq istəyirlər. Bu olduqca ağrılı problemdir. Oxucunun zövqünün korlanmasında da nəşriyyatların "rolu" böyükdür. İnsanları kitabdan soyudanlar da elə onlar olub deyərdim. Zəif tərcümələrlə, oxucunun damarını tuta bilməyən yanlış seçimlərlə bunu ediblər. Bildiyimə görə, hətta bəzi hallarda bir səhifənin tərcüməsi 50 qəpik, 1 manat civarında hesablanır. Avropada isə səhifə həcminə görə tərcümənin qiyməti 20-25 dəfə çoxdur. Məsələn, Türkiyədə ən azı bizdən 6-7 dəfə çoxdur. Çünki o vaxt mən kitabımı tərcümə etdirəndə bizim pulla hər səhifəyə görə 6-7 manat pul ödəmişdim. Bir məsələ də var. Azərbaycan kitab bazarı artıq monopoliyaya doğru sürüklənir. Bu da gələcəkdə çox mənfi nəticələr verəcək. Daha bərbad tərcümələr görəcəyik, daha aşağı keyfiyyətli tərcümə kitabları çap olunacaq. Ona görə də dövlət, yaxud aidiyyəti qurumlar bu işə birmənalı olaraq əncam çəkməlidir"-deyə qeyd etdi.

İradə SARIYEVA



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ