Azərbaycan Yazıçılar Birliyində (AYB) yaşanan ən kiçik olay belə böyük müzakirəyə səbəb olur. AYB-nin sonuncu qurultayı ilə bağlı qalmaqallar hələ səngiməmiş gündəmə yeni bir “bomba” düşdü.
Müğənni, bəstəkar Elza Seyidcahanın AYB üzvlüyünə qəbul edilməsi və AYB katibi, xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevin Elza Seyidcahana üzvlük biletini şəxsən təqdim etməsi “partlayış” effekti yaratmaqla, nəinki AYB üzvlərini, eləcə də cəmiyyəti bir-birinə vurub. Elzanın AYB-yə üzv qəbul edilməsinə normal yanaşanlar da, “ictimai birlikdir, özü bilər, kimi üzvlüyə qəbul edirsə etsin” deyənlər də, bunu ədəbiyyata, sözə, dahi yazıçı və şairlərin ruhuna təhqir və xəyanət sayanlar da, Elzaya görə istefa ərizəsini yazıb AYB sədri Anar Rzayevin stolunun üstünə qoyan (lar) da, Anarı istefaya çağıran(lar) da var. Bir sözlə, Elzanın AYB üzvləri sırasına qədəm qoyması elə bir tufan yaradıb ki, çoxları AYB-nin parçalanacağını düşünür.
Bildiyimiz kimi, şair Mürvət Qədimoğlu Həkəri AYB üzvülüyündən rəsmən istefa verib və AYB sədrinə yazdığı ərizədə üzvlükdən azad edilməsini istəyib. “Korifey və daha neçə-neçə nəhəng və dahilərin olduğu Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin siyahısında Elza xanımın da adı varsa, özümü o siyahıya layiq bilmirəm və düzgün hesab etmirəm. AYB-nin sədri Anar Rzayevə təqdim etdiyim ərizədə yazmışam ki, özümə, Azərbaycan ədəbiyyatına, korifeylərinə bu münasibəti düzgün hesab etmədiyimdən istefa verirəm və bu birlikdən çıxıram. 72 yaşım var, 50 ilə yaxındır ki, Azərbaycan ədəbiyyatındayam. Anar müəllim özü məni çox yaxşı tanıyır və o, əlimi sıxaraq bu birliyə qəbul olunma vəsiqəmi mənə təqdim edib. Azərbaycanın nəhəngləri olan siyahıya məni qəbul elədilər. Elza xanımı o siyahıya qəbul edəndən sonra düşündüm ki, mənim haqqımda da düz etməyiblər. O siyahıda gedə bilmərəm və mən istefa verməliyəm. Elza xanım, siz gözəl müğənni və bəstəkar ola bilərsiniz, amma yaxşı şairlərin qapısının kandarında da dayana bilməzsiniz...”-deyə o qeyd edib.
AYB üzvü şair Bilman Qüdrət də AYB sədrinə istefa ərizəsi yazıb. “Hörmətli Anar müəllim, sizdən xahiş edirəm ki, AYB sədri vəzifəsindən könüllü və təcili istefa verəsiniz. Qoy Azərbaycanın məşhur yazıçısı Çingiz müəllim AYB sədri, onun təntənəli surətdə AYB üzvü vəsiqəsini təqdim etdiyi Elza xanım Seyidcahan isə onun müavinlərindən biri olsun. AYB-ni gülüş obyektinə çevirmək ən azı o görkəmli yazıçılarımıza təhqirdi. Hörmətli Anar müəllim, sizdən xahiş edirəm ki, 2007-ci ildən AYB üzvü şair Bilman Qüdrəti üzvlükdən azad edəsiniz. Elza xanlm kimi vəsiqə gözləyən kifayət qədər insan var. Şəxsən mən Elza xanımla bir birliyin üzvü olmağı özümə təhqir sayıram” –deyə B.Qüdrət bildirib.
Elza Seyidcahan: “Siz sualınızı vatsapda mənə göndərin, vatsap üzərindən cavab verəcəyəm”
Tanınmış müğənni və bəstəkar, AYB üzvü Elza Seyicahana zəng vurub onun mövqeyini öyrənmək istədik. E.Seyidcahan telefon zəngimizə cavab versə də, sualımızı cavablandırmadı: “İndi mənim cavab verməyə vaxtım yoxdur. Siz sualınızı vatsapda mənə göndərin, vatsap üzərindən cavab verəcəyəm”.
Biz də vatsap üzərindən Elza xanıma sualımızı göndərdik. “Elza xanım, sizin AYB üzvlüyünə qəbul edilməyiniz ədəbi ictimaiyyətdə ciddi narazılıq doğurub. Hətta buna görə üzvlükdən istefa verənlər də var, deyirlər ki, onunla bir birlikdə olmaq ədəbiyyata, sözə təhqirdir. Siz nə düşünürsüz? Sizin AYB üzvlüyə qəbul olunmanız niyə istefalara səbəb olub? Çoxları deyir Elza Seyidcahan AYB-ni parçalayacaq, siz nə deyərdiniz?
Amma yazı çapa hazırlanana qədər E.Seyidcahan suallarımıza cavab göndərmədiyi üçün ekspertlərlə danışdıq. Elza xanımın cavabı gələn kimi onu da işıqlandıracağıq.
Emil Rasimoğlu: “Dəhşətə baxın, Anar Elza Seyidcahanın müdafiəsinə qalxıb”
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, şair Emil Rasimoğlu “Bakı-Xəbər”ə “Bilirsiniz, Yazıçılar Birliyi uzun illərdir ki, Anarın diktaturasının, səriştəsiz rəhbərliyinin əsarətində özünün tənəzzül dönəmini, belə demək mümkündüsə, başqa-başqa şəkillərdə ən ağır durumunu, ətalətini yaşayır.
Bu gün o quruma ədəbiyyata, mətnə heç bir aidiyyəti olmayan bir şəxsin üzv kimi qəbul olunması, əslində Anarın, Çingiz Abdullayevin və digərilərinin Yazıçılar Birliyinin həyatında yaratdığı növbəti "faciənin" ifşasıdı. Bugünkü ifşanın da adı Elza Seyidcahandır.
Bu şəxslər elə bil and içiblər. And içiblər ki, biz bu birliyə Hüseyn Cavid, Əhməd Cavad, Mikayıl Müşfiq taleyini yaşadacağıq. Bəli, Yazıçılar Birliyi bu gün, Anar başda olmaqla, Çingiz Abdullayevin və digərilərinin əli ilə "soyuq yoxluqlara" sürgündədir. Heç bir daxili nizamnamə qaydaları, meyarlar tanımaq istəmirlər.
Dəhşətə baxın, Anar Elza Seyidcahanın müdafiəsinə qalxıb. Bu bilirsinizmi nə deməkdi? Bu, sənəti, ədəbiyyatı dırnaq arasına almaq, ədəbi dəyərlərə divan tutmaq, kürək çevirməkdir. Anarı heç öz yazdıqları bağışlamayacaq, nəinki böyük ədəbiyyat.
İstefalar məsələsinə gəldikdə isə, bu kimi olayların qarşısında həmişə istefa halları olub. Bu isə birbaşa fərdin öz şəxsi qərarından asılıdır. Məsələn, mən zaman-zaman demişəm ki, Yazıçılar Birliyindən istefa vermək yox, onu Anar əsarətindən xilas etmək lazımdır”-deyə bildirdi.
Tural Turan: “Bu hadisə ilə Yazıçılar Birliyi özü-özünü dəfn elədi”
Digər şair Tural Turan E.Seyidcahanın AYB üzvlüyünə qəbul olunmasını biabırçılıq hesab edir. “Bu hadisə ilə Yazıçılar Birliyi özü - özünü dəfn elədi. Elza Seyidcahanın AYB-yə üzvlüyünü Rəsul Rzanın ruhu eşidibsə, qəbirdə sümükləri salto vurub, Hüseyn Cavidin sümükləri "şpaqat" açıb”-deyə qeyd edən T.Turan bildirdi ki, E.Seyidcahana üzvlük vəsiqəsini Ç.Abdullayev verib, AYB-nin idarə heyətində olan bəzi yazıçı və şairlər Elzanı “böyük şair” adlandırıblar. “Elzanın AYB üzvlüyünə təqdimatını pofessor, millət vəkili Nizami Cəfərov verib. Eşitdiyimə görə, o, Elza xanımın yaradıcılığını Dantenin və dünya ədəbiyyatında bir sıra dahi şəxsiyyətlərinin yaradıcılığı ilə müqayisə edib. Ümid edirdim ki, bu bir zarafat olar. Sonra şəkillər paylaşıldı və məlum oldu ki, Elza xanım həqiqətən də AYB üzvlüyünə qəbul edilib. Onun “yaradıcılığını” ciddi sayanların özləri qeyri-ciddi insanlardır. Mən də sosial şəbəkələrdə bununla bağlı müəyyən zarafatlar etdim. Amma doğrudan da vəziyyət acınacaqlıdır, gerçəkdən də AYB ədəbiyyatdan başqa hər şeylə məşğul olar. Buna da təəccüblənməyin ki, E.Seyidcahan AYB-nin XIV qurultayında sədrliyə də iddialı ola bilər, Yazıçılar Birliyini hətta musiqili-ədəbi bir təşkilata da çevirər. Bu acınacaqlıdır və bu faktla bağlı ciddi fikir söyləmək olmur. Çünki situasiyanın özü çox anormaldır. Düşünəndə ki, Hüseyn Cavid, Mikayıl Müşfiq, Əhməd Cavad, Hacıkərim Sanılı, Mikayıl Rəfili, Səməd Vurğun və başqaları bu təşkilatda təmsil olunublar, onlar bu birliyə üzv olublar və indi onların yerini Elza Seyidcahan tutacaq, adam birtəhər olur”-deyə T.Turan qeyd etdi.
O əlavə etdi ki, E.Seyidcahan yaxşı sənətçidir, amma yaxşı ədəbiyyat adamı deyil.
Leyla QARAXANLI
