Ölkənin baş teatrı Akademik Milli Dram Teatrı yalnız öz yaradıcılıq uğurları ilə deyil, həm də burada yaşanan qalmaqallarla ayrı-ayrı vaxtlarda gündəmə gəlib. Xüsusən də teatr rəhbərləri ilə bağlı yaşananlar, narazılıqlar daim medianın səhifələrində yer alıb. Bu teatrın kollektivi əksər vaxtlarda direktorlardan və baş rejissorlardan narazı olub.
Xalq artistləri Həsənağa Turabovun da, Əlabbas Qədirovun da vaxtında daim narazılıqlar olub. Sonrakı mərhələlərdə də müxtəlif qarşıdurmalara şahidlik etmişik. İsrafil İsrafilovun teatra rəhbərliyi dövründəki çəkişmələr də, xalq artistlərinin ümu-küsüləri də unudulmayıb. 2016-cı ildə “Azdrama”ya Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının sədri, rejissor Azər Paşa Nemətov (Nemət) bədii rəhbər və direktor vəzifəsinə təyin edildi. O həmin dövrdən həyatının sonuna, yəni 9 aprel 2023-cü ilə qədər teatra rəhbərlik etdi. Azər Paşa Nemətovun dövründə, xüsusən teatrın gənc aktyorlarına qarşı xoşagəlməz hallar baş verdi, bir qrup gəncin teatrdan uzaqlaşdırılması yaşandı, qeyd edildi ki, o, gənclərə meydan vermək istəmir. Biz bunu ayrı-ayrı gənclərin açıqlamalarından da gördük.
A.P.Nemətov dünyasını dəyişəndən sonra teatr ictimaiyyətində “Azdrama”ya kimin direktor təyin ediləcəyi məsələsi geniş müzakirə olunur. Teatrın kollektivində fikirlər haçalanıb, hər kəs öz bildiyi kimi məsələyə yanaşır. Məsələn, xalq artisti Nurəddin Mehdixanlı deyir ki, bu teatra direktor təyinatı məsələsində kollektivlə məsləhətləşmə aparılmalı və onların rəyi nəzərə alınmalıdır: “Teatra rəhbər təyin edilərkən bizim rəyimiz soruşulmalıdır”.
Teatrda belə fikirlər də var ki, direktor kollektivin içindən seçilməlidir. Yəni H.Turabov və Ə.Qədirov teatrın öz aktyorları olub.
Xalq artisti Bəsti Cəfərova isə bildirir ki, bu işi kollektivin ümidinə buraxmaq olmaz, dövlət kimi təyin edəcək, o da direktor olacaq. O bu barədə mətbuata deyib: “Akademik Milli Dram Teatrına direktor təyinatı ilə bağlı heç kimin fikrini soruşmurlar, təyinat gəlir, vəssalam. Biz belə görmüşük. Düşünürəm ki, "Azdrama”ya direktor təyin edilsə, daha yaxşı olar”.
Aktrisanın sözlərinə görə, direktor seçimində aktyorların fikirlərini soruşsalar hərə özünə yaxın olan şəxsin namizədliyini dəstəkləyəcək: “Aktyorlar özlərinin şəxsi mənafeyini düşünərək, özlərinə yaxın namizədi dəstəkləyəcəklər. Mənim fikirim belədir ki, Mədəniyyət Nazirliyi kimin namizədliyinin irəli sürülməsini daha yaxşı bilir. İstəyirəm ki, Akademik Milli Dram Teatrına layiq olan şəxslər baş rejissor, direktor, bədii rəhbər vəzifələrinə təyin edilsin”.
Nurəddin Mehdixanlı: “Bu barədə heç bir müzakirəyə qatılmıram və bu məsələyə qarışmıram”
Akademik Milli Dram Teatrının aktyoru, Xalq artisti Nurəddin Mehdixanlı ilə əlaqə saxladıq. N.Mehdixanlı bizimlə söhbətində bildirdi ki, o bu məsələyə qarışmır və bu mövzuda heç bir müzakirəyə qatılmır: “Bu barədə heç bir müzakirəyə qatılmıram və bu məsələyə qarışmıram. Mən də o teatrın sıradan bir aktyoruyam. Fikrimi bildirmişəm və onu təkrar etməyə lüzum görmürəm”.
Əli Nur: “Akademik Milli Dram Teatrına direktor təyinatı səlahiyyəti, hüququ yalnız dövlət başçısının əlindədir, onun iradəsindədir”
Akademik Milli Dram Teatrın aktyoru, Xalq artisti Əli Nurla da həmsöhbət olduq. Ə.Nur bildirdi ki, əvvəla, bu teatr akademik teatrdır və tarixi də çox qədimdir. “Bu teatrın 150 illiyi oldu, amma hələ dövlət səviyyəsində keçirilməyib. Mən də deyirəm bu teatrın 160-dan çox yaşı var. 1858-ci ildə Şamaxıda 6 tamaşa oynayıblar. Zəlzələ nəticəsində teatr dağılıb, o sənədlər, tarixlər itib, quberniyanın mərkəzi də Bakıya köçürülüb.
Bu teatr kimin teatrdır? Vaxtilə ulu öndər Heydər Əliyev deyirdi ki, bu teatr mənim teatrımdır, bu teatrın 1974-cü ildə 100 illiyini mən keçirmişəm, 110, 120, 130 illiyini mən keçirmişəm, ömür vəfa etsə 140, 150 illiyini də keçirəcəyəm. Bu, Heydər Əliyevin öz sözüdür və bütün tamaşalara baxırdı. Akademik Milli Dram Teatrı baş teatr olduğu üçün bura təyinatı cənab Prezident edir. Yəni dövlət başçısı Mədəniyyət Nazirliyinə tapşırıq verir ki, filankəsin əmrini verin, direktor olsun. Nəyə görə belədir? Çünki teatr direktoru birbaşa dövlətin səlahiyyətli nümayəndəsidir. Çünki o həm bədii şuranın sədridir, həm möhür ondadır, həm də rəsmi şəxsdir, ona görə də, direktor vəzifəsi dövlət əhəmiyyətli vəzifədir. Akademik Milli Dram Teatrından fərqli olaraq başa teatrlarda direktoru mədəniyyət naziri təyin edir. Amma bizim teatra direktor cənab Prezidentin razılığı ilə və nazirin əmri ilə təyin olunur. Əlabbas Qədirov Prezidentin Sərəncamı ilə direktor təyin edildi, Həsənağa Turabov isə seçki yolu ilə direktor oldu...
İndi burada bir incəlik var.
Bəzən burada elə təsadüfi şəxslər direktor olublar ki, onlar teatrı soyub dağıdıblar, bütün rekvizitləri, çılçıraqları, antikvar xalçaları, fil sümüyündən olan bilyardları, bir sözlə hər şeyi aparıblar. Yəni bu təsadüfi adamların dövründə ancaq soyğunçuluq, qərəz olub”.
Ə.Nur vurğuladı ki, teatrın içini söküb aparan direktorlar olub. Teatr təmirə dayandığı dövrdə də burada müəyyən çatışmazlıqlar olub. Teatrda hər şeyin qaydasında olması üçün bura rəhbərlik edən mütəxəsis olmalıdır ki, bütün əşyaları göz bəbəyi kimi qorusun. “Teatrın içində dövlət səviyyəli çoxlu antikvar şeylər var. Öz gözünü necə qoruyursa onları da elə qorumalıdır. Lazım olanda evindən ora əşya gətirməlidir, yoxs oradakıları daşıyıb evinə, bağına yığmamalıdır. Ona görə də, direktorluq çox məsuliyyətli vəzifədir. Ona görə də, teatrın içində də kifayət qədər o vəzifəyə layiq adamlar var, amma bunun əvvəli, sonu dövlət səviyyəsində həll olunur. Dövlət özü bilir ki, kimi qoymaq lazımdır. Ola bilsin ki, kollektivlə məsləhətləşiləcək, ola bilər ki, məsləhətləşməyəcək, təyinat veriləcək. Akademik Milli Dram Teatrına direktor təyinatı səlahiyyəti, hüququ yalnız dövlət başçısının əlindədir, onun iradəsindədir” - deyə xalq artisti vurğuladı.
İradə SARIYEVA
