Azərbaycan yazıçılarının XIII qurultayı əvvəlki qurultaylardan fərqli olaraq daha hay-küylü, qalmaqallı keçdi. Bəziləri iddia etdilər ki, guya bu qalmaqal süni şəkildə yaradılıb, qurultayın işinə kölgə salmaq üçün düzənlənib.
Bəziləri isə baş verənlərin reallıqdan doğduğunu, təbii olaraq ortaya çıxdığını dedilər. Qurultayda xalq yazıçısı Anarın yenidən Azərbaycan Yazçılar Birliyinin (AYB) sədri seçilməsinə etiraz edənlər də oldu, xüsusən də narazı gənclər yerindəcə prosesə reaksiya verdilər. Bütün bunlar öz yerində. Qurultay sonrası da diqqətçəkən olaylar baş verdi və iddia edildi ki, AYB üzvülüyündən kütləvi imtina halları baş verir. AYB-dən kimlərin istefa verdiyi maraqlıdır. Əvvəlcə, mətbuata diqqət yetirdik. Məlum oldu ki, əslən Təbrizdən olan şair Ümid Nəccari, tanınmış tənqidçi Mehman Qaraxanoğlu və şair Elçin Aslangil AYB üzvlüyndən imtina edib, Birlik üzvülüyündən istefa verdiklərini açıqlayıblar.
Adıçəkilən yazarların AYB üzvülüyündən imtina etməsi xəbəri nə dərəcədə doğrudur? Onlar qurumu tərk etdikləri ilə bağlı birliyə rəsmi müraciət ediblərmi? Hazırda birliyə yeni qəbul olunanlar varmı? Birlik üzvlərinin sayı nə qədərdir?
Xəyal Rza: “Sözügedən yazarların Yazıçılar Birliyi üzvlüyündən çıxması ilə bağlı xüsusi şərh vermək istəmirəm”
AYB-yə aid olan sualımızı qurumun mətbuat xidmətinin rəhbəri Xəyal Rzaya ünvanladıq. X.Rza “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Yazıçılar Birliyinin 2300 üzvü var. “Yazıçılar Birliyi könüllü təşkilatdır. Biz bununla bağlı dəfələrlə açıqlama vermişik. Təbii ki, Yazçılar Birliyinin üzvü olmaq da, xaric olmaq da yazarların şəxsi istəyinə bağlıdır. Ona görə də, sözügedən yazarların Yazıçılar Birliyi üzvülüyündən çıxması ilə bağlı xüsusi şərh vermək istəmirəm. Qaldı ki, Yazıçılar Birliyindən xaric olmağın qaydalarına, təbii, bununla bağlı sosial şəbəkələrdə, saytlarda açıqlama verməklə yanaşı gəlib ərizə ilə Yazıçılar Birliyinə müraciət etməlidirlər və üzvülük vəsiqəsini də təhvil verməlidirlər. Ondan sonra xaric olmuş sayılacaqlar”.
Birliyə yeni qəbulla bağlı müraciət edənlərin olub olmadığına gəlincə, X.Rza qeyd etdi ki, hələ qəbul komissiyası qəbul elan etməyib, amma ilin sonuna qədər qəbul olacaq.
Elçin Aslangil: “AYB-nin ədəbi mühitdə hər hansı rolunu görmədiyim üçün bu qərarı verdim”
AYB üzvülüyündən hansı səbəbdən çıxması ilə bağlı İsveçdə yaşayan şair Elçin Aslangilə də vatsap üzərindən sual ünvanladıq. E.Aslangil “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında AYB üzvülüyndən imtina etməsinin səbəblərini bildirdi: “Məsələ bundan ibarətdir ki, Yazıçılar Birliyinin Azərbaycan ədəbi mühitində heç bir rolu yoxdur. AYB Azərbaycan ədəbi mühitində hansısa bir standart deyil. Təəssüf ki, belə bir standartın olması gülünc bir şeydir. İsveç kimi inkişaf etmiş ölkələrdə PEN klublar var. Bu klublar ədəbiyyatla bağlı nə iş görürlər? Müəyyən mənada hətta sığorta işləri də görürlər, yazarlar işsiz qalanda sığorta vasitəsilə işsiz qalan insnaın məvacibi ödənilir. Yəni yazarların sosial rifahında, mətbuata çıxışında rol oynaya bilər. Siz mənə AYB-nin sayılıb-seçilən bir mətbu orqanını göstərin. Varmı elə bir mətbuat orqanları? (Biz E.Aslangilə AYB-nin ədəbi orqanlarının adlarını qeyd edirik və məhdud sayda nəşr olunduqlarını vurğulayırıq-İ.S) Mən də elə “sayılıb-seçilən mətbuat orqanı yoxdur” dedikdə bunu vurğulamaq istəyirəm ki, əgər o böyük kütləyə çatmırsa, əhatə etmirsə, kütlə arasında buna maraq yoxdursa, demək onlar sayılıb-seçilən deyil. Bir az “Ədəbiyyat” qəzetində tərpəniş vardı. Özünüz görürsüz o da hansı çərçivədədir. Orada da, digər mətbu orqanlarda senzuralar var ki, şair, yazıçı filan sözü deyə bilməz və sair...”
“Elçin bəy, niyə XIII qurultaydan sonra qərarınızı açıqladınız? Birliyə nə vaxt üzv olmuşdunuz? Bilirsiz ki, AYB-nin qurultayında müəyyən gənclərin namizədlərinin namizədliyinin səsə qoyulmaması və digər səbəbdən etiraz etdilər, qurultayın nəticələrinin saxtalaşdırıldığını bəyan etdilər. Sizin bu qərarınız onlara dəstək məqsədi daşıyır, yoxsa bu çoxdankı fikriniz idi, sadəcə son baş verənlər sizə təkan oldu?” - deyə E.Aslangildən soruşduqda o qeyd etdi ki, qətiyyən, bu addımı kimə görəsə atmayıb. “Mən heç vaxt müəyyən hadisələrdən körüklənib qərar verən adam deyiləm. Mən 2015-ci ildən AYB-yə üzvəm. 2015-ci ildə Prezident İlham Əliyevə “Azadlıq radiosu” üzərindən bir açıq məktubum var. O bir az səs-küyə səbəb oldu. Sonra Yazıçılar Birliyindən bir təklif gəldi və mən də o təklifi qəbul etdim. Mənin Birliyə üzv olmağımla bağlı təklif AYB-dən gəldi. Mənim də bu təklifi qəbul etməyimdə başqa səbəblər vardı. 2015-ci ildən ta bu günə qədər mənim Yazçılar Birliyində hansısa aktiv bir rolum olmayıb. Sadəcə, şeir müsabiqəsi keçiriblər, məndən də şeirimi istəyiblər mən də göndərmişəm...Orda olmuşdum. Bir dəfə də səhv etmirəmsə, yazılarımı hardasa vermişdilər. Məni “Ulduz” jurnalında rəhmətlik Fərqanə xanım (Fərqanə Mehdiyeva) çap edib. Fərqanə xanım da mənimlə feysbuk üzərindən əlaqə saxlamışdı, tanış olduq, onunla çox maraqlı bir müsahibəmiz də alındı. Sonra Qulu Ağsəs“Ulduz” jurnalının hanısa bir layihəsi çərçivəsində məni çap etdi. Digər tərəfdən, Azərbaycan ədəbi mühitində, ədəbiyyatında AYB-nin hər hansı bir rolunu mən bu illər ərzində görmədim. AYB sadəcə olaraq özünü vəsiqə paylayan bir orqan kimi aparır. Yerli, yersiz istedadı olanlara da, olmayanlara da vəsiqə verirlər. İstedadı olanlara son dönəmlər bir az yaxın gəlməyə başladılar, istedadı olamayanlar deyəsən onlara daha çox sərf edir. Çünki istedadı olmayanların dili qısa olur. Bu hər yerdə belədir. Ona görə də, AYB-nin ədəbi mühitdə hər hansı rolunu görmədiyim üçün bu qərarı verdim. Bir də ki, mənə heç bir istisi-soyuğu olmayan yerdə nə işim var. Oturmuşam yazılarımı yazıram, əvvəl də belə idi, indi də belədir, heç nə dəyişməyib. Elçin Aslangil necə idisə o cür də davam edir. Onun mənim üçün heç bir fərqi yoxdur” - deyə Aslangil bildirdi.
İradə SARIYEVA
