Ermənilərin oğurluğu, saxtakarlığı bitmək bilmir. Hər gün onların növbəti oğurluğunun şahidi oluruq. Təbii, buna təəccüblənmirik, çünki bu toplum təkcə Azərbaycan mədəni irsinə qarşı deyil, başqa xalqların da irsinə qarşı əl uzadırlar.
Azərbaycan muğamlarına, aşıq sənətinə, balabanda və başqa sənət növlərimizə və musiqi alətlərimizə qarşı oğurluq prosesi həyata keçirən bədnam ermənilər bizdən oğurladıqlarını dünya çapında özlərininki kimi təqdim etməkdən qətiyyən çəkinmirlər. Çünki onların oğurluğuna dəstək verən, yalanlarının təbliğinə şərait yaradan qüvvələr, ölkələr var. Ermənilər əvvəlki dövrlərdə daha çox xalçalsrımızı, muzey eksponatlarımızı "erməni irsi" kimi qələmə verirdisə, yerli və beynəlxalq sərgilərdə əsasən onları sərgiləyirdisə, indi də musiqi alətlərimizi sərgiləyirlər.
Belə ki, bədnam qonşularımızın növbəti oğurluq faktları Moskvadakı məşhur VDNX sərgi salonunda qeydə alınıb. Buradakı Ermənistan pavilyonunda saz, tar, ud və kanon kimi alətlər bu ölkənin qədim "milli musiqi alətləri" kimi təqdim edilir. Rusiyanın aidiyyatı qurumları da ermənilərin oğurluğun bildiyi halda onlara şərait yaradıblar. Əslində, bu cür sərgilərdə nümayiş olunan hər bir eksponat, sənət aləti və sair dərindən incələnməlidir ki, hansısa dövlət saxtakarlığa yol verməsin. Nəzərə alsaq ki, muğam və aşıq sənəti Azərbaycan irsi olaraq UNESCO-da qeydə alınıb və bu halda UNESCO növbəti erməni saxtakarlığına reaksiya verməlidir. Söhbət qurumun özünün də dünya səviyyəsində qoruduğu sənətlərdən gedir. Saz olmasa aşıq sənəti, tar olmasa da muğam sənəti ifadə oluna bilməz.
Azərbaycan mediası da, ekspertlər də hesab edir ki, ermənilərin oğurluqları bir yana, Rusiyanın aidiyyatı qurumlarının buna şərait yaratması və Moskvanın mərkəzi sərgi salonunda baş verənlərə göz yumması qətiyyən anlaşılan deyil.
“Burada təxribat elementləri var, bu cür təxribatların qarşısı alınmalıdır”
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun Qafqaz siyasəti şöbəsinin müdiri Elnur Kəlbizadə “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, ermənilərin Azərbaycanın tarixinə, maddi-mənəvi mədəniyyətinə aid nümunələri oğurlamaq cəhdləri, onları dünyaya özlərinin mədəniyyətinin bir hissəsi kimi təqdim etməsi hərəkətləri ilk deyil, biz zaman-zaman bununla qarşılaşmışıq. “Bu cür cəhdlər həmişə davam edir, Ermənistandakı ermənilər, Ermənistan dövləti və o cümlədən dünya erməni diasporu tərəfindən mütamadi olaraq sistemli şəkildə həyata keçirilib. Çox təəssüf ki, bir çox hallarda ermənilər yalanın ayaq tutub yeriməsi üçün özlərinə dəstəkçilər də tapmağa nail olublar. Müəyyən qrupları öz bədnam fikirlərinə inandırmağı bacarıblar. Məlumdur ki, uzun illər ərzində bu xalq türk dövlət və imperatorluqlarının təbəsi olaraq yaşayıblar. Türk xalqlarının, o cümlədən də azərbaycanıların mehriban davranışlarından istifadə ediblər. Eyni coğrafiyada yaşadıqları üçün qonşu xalqlardan, xüsusən türk dilli millətlərdən, azərbaycanlılardan mətbəx və musiqi mədəniyyətini mənimsəməyə çalışıblar. Hətta bir çox erməni müəllifləri öz əsərlərini Azərbaycan dilində yazıblar, ya da türk, Azərbaycan musiqi nümunələrini erməni dilinə tərcümə edərək ilk dövrlərdə oxuyublar, sonrakı dövrdə isə artıq bunların mənimsənilməsini həyata keçiriblər. Hazırda dünyada isə Azərbaycan mədəniyyət nüminələrinin öz adlarına “rəsmiləşdirilməsi” istiqamətində addımlar atırlar. Təbii ki, indi Rusiyada keçirilən sərgidə ermənilərin “milli musiqi alətləri” kimi qələmə verilən sazın, tarın, udun və kanonun musiqi aləti olaraq ermənilərə heç bir adiyyatı yoxdur. Sazın, tarın, udun və çox mənbələrdə adı “qanun” kimi çəkilən kanonun Azərbaycan-türk mədəniyyətinin bir parçası oldu danılmaz bir fakdır”.
E.Kəlbizadənin sözlərinə görə, təbii ki, müəyyən dövlətlər, o cümlədən Rusiya bəzi hallarda öz maraqları naminə iki xalq arasında fikir ayrılıqlarını daha da gücləndirmək, sonradan bu cür vasitələrdən istifadə etmək naminə bu məsələlərdən yararlanmağa çalışırlar: “Eyni zamanda dünyadakı erməni təşilatları, diasporu da bu məsələlərdən aktiv şəkildə istifadə etməyə çalışır. Hətta bir çox hallarda Avropa ölkələrində Azərbaycan mətbəxinə aid olan bəzi yeməkləri öz mətbəxt mədəniyyəti nümunələri kimi təqdim edirlər. Təbii ki, həmin dövlətlərin, cəmiyyətlərin sadə fərdləri bunu onlara ilk dəfə təqdim edən insanların təqdim etdiyi şəkilində mənimsəyirlər. Düşünürlər ki, məhz bu məhz onların mədəniyyətinin bir parçasıdır. Lakin Rusiyaya münasibətdə bunu demək olmaz. Rusiya əsrlər boyu Qafqaz, türk xalqları ilə daimi ünsiyyətdə olub. Hansı ölkədə hansı xalqa hansı musiqi alətinin, hansı mədəniyyət nümunəsinin, hansı adət-ənənənin olduğunu birmənalı olaraq bilir. Rusiya tərəfə bu alətlərin ermənilərə deyil, Azərbaycan xalqına aid olduğu çox yaxşı məlumdur. Təbii ki, burada təxribat elementləri var, bu cür təxribatların qarşısı alınmalıdır. Eyni zamanda azərbaycanlılar da, Azərbaycan tərəf də, bizim təşkilatlarımız da bu istiqamətdə fəaliyyətlərini gücləndirməlidirlər”.
İradə SARIYEVA
