Bu günlərdə Ermənistan mətbuatında qədim türk mətbəx mədəniyyətinin ən çox istifadə olunan şirniyyat növlərindən biri olan paxlava/baklavanın ermənilər tərəfindən öz qeyri-maddi mədəni irs nümunəsi kimi dünyanın qeyri-maddi mədəni irs siyasına daxil edilməsi üçün UNESCO-ya müraciət etmək hazırlıqlarına başlamaları barədə məlumat yayılıb.
Əqli Mülkiyyət Agentliyi isə ermənilərin paxlava iddiasına tutarlı cavab verib. "İlk olaraq onu qeyd etmək lazımdır ki, ən ləziz və geniş yayılmış şirniyyatlardan olan paxlava/baklava bir sıra Şərq xalqlarının və ilk növbədə türk xalqlarının mətbəx mədəniyyətinin ən çox istifadə olunan şirniyyatlarındandır və erməni mətbəxinə heç bir aidiyyəti yoxdur. Digər tərəfdən, paxlava/baklava sözünün etimoloji baxımdan erməni dili ilə hər hansı bir bağlılığından söhbət gedə bilməz və bu linqvistik vahidin etnolinqvistik analizi göstərir ki, o, türk xalqlarının dilinin leksikasına daxildir və bir sıra dillərdə cüzi fonetik fərqlə səslənsə də, eyni semantikaya malikdir. Məsələn, Türkiyə türkcəsində “baklava”, Azərbaycan dilində “paxlava”, özbək, qazax və tatar dillərində paxlava/baklava kimi səslənir. Bir sıra mütəxəssislərin fikirlərinə görə, bu söz qədim dövrlərdən başlayaraq bakılağı-bakılavi-baklava, digər variantlarda baklagu və ya baklagi kimi dəyişmə prosesi keçmişdir və bu gün bir çox dillərdə paxlava/baklava formasında işlədilir və mənası da “lay-lay olan tort” kimi izah edilir. Lüğətlərdə bu sözün daha çox Anadolu türklərinin, yaxud Azəri türklərinin leksikasına aid olduğu söylənilir".
Agentlik bütün mənbələrə, tarixi sənədlərə, gələnəklərə istinad edərək ermənilərə tutarlı cavab verməklə yanaşı UNESCO-ya da çox vacib mesajlar ötürüb.
Əqli Mülkiyyət Agentliyi lazımı qaydada, beynəlxalq əqli mülkiyyət hüquqları çərçivəsində ermənilərin növbəti oğurluğunu ifşa edib.
Əqli Mülkiyyət Agentliyinin paxlava ilə bağlı geniş və ətraflı izahından, şərhindən sonra UNESCO yenə də ermənilərin bu oğurluğuna, başqalarının mətbəxini öz adlarına çıxmasına göz yumacaq?
Tarixçi-etnoqraf Ənvər Çingizoğlu baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, bütün dünya bilir ki, paxlava türk şirniyyatıdır və bunu UNESCO-nun mütəxəssisləri də bilməlidir. O, vurğuladı ki, Əqli Mülkiyyət Agentliyinin erməni iddialarına geniş aydınlıq gətirməsi UNESCO-ya bir mesajdır. Ə. Çingizoğlunun sözlərinə görə, bir müddət əvvəl tikmə sənəti, paxlava bişirmə ənənələri, turşu hazırlama, pendir və çəçil düzəltmə kimi ermənilərə yad olan məsələlər də Ermənistanın qeyri-maddi irs siyahısına daxil edilib, bundan sonra isə saxtakar ermənilərin hədəfi onları "erməni yeməkləri, mətbəxi, elementləri" kimi UNESCO-ya daxil etməkdir. "Əqli Mülkiyyət Agentliyi olduqca operativ şəkildə Ermənistanın növbəti çirkin məqsədini ifşa edib. Agentliyin verdiyi izah yetərlidir ki, UNESCO-nun ekspertləri Ermənistanla bağlı ölçü götürsünlər. Obyektivlik olarsa, düzgün yanaşma sərgilənərsə, UNESCO-nun ekspertləri ermənipərəstlikdən əl çəkərlərsə ermənilər ifşa olunacaqlar. Çox təəssüf ki, UNESCO əməkdaşları arasında hələ də ermənipərəst, erməni lobbisinin əlində oyuncaq olan şəxslər var. Təbii ki, ermənilərin bütün oğurluqlarının "rəsmiləşməsinə" onlar kömək edir. Paxlavanın adı üstündədir, hansı xalqa məxsus olduğunu da dünya bilir, bu şirniyyat növü hər yerdə türk paxlavası olaraq tanınır və sevilir. Hesab edirəm ki, UNESCO Əqli Mülkiyyət Agentliyinin geniş məzmunlu izahına ciddi yanaşmalıdır. Əqli Mülkiyyət Agentliyi paxlava /baklava ilə bağlı tam izah verib və fikrimcə, burada UNESCO üçün kifayət qədər informasiya var ki, əməkdaşlar ona istinad etsinlər. Yəni qurum üçün qaranlıq heç nə qalmayıb ki, sabah nə isə desin. UNESCO-nun bəzi ekspertləri ermənipərəstlikdən əl çəkib obyektiv olarlarsa Ermənistan heç zaman türk paxlavasını öz adına "rəsmiləşdirə" bilməz. Bu quruma təqdim edilən istənilən element, sənət və mətbəx nümunələri dərindən incələnsə də, təəssüf ki, bir sıra hallarda səsvermədə, seçimdə siyasi yanaşmalar, ikili standartlar rol oynayır".
Ə.Çingizoğlu hesab edir ki, UNESCO nəhayət, ermənilərin oğurluqlarına göz yumağı dayandırmalı və obyektiv olmalıdır. "Erməni hara, paxlava hara? Özlərinin heç bir milli mətbəx mədəniyyəti olmayan ermənilərin oğurluqlarının qarşısı beynəlxalq səviyyədə alınmalıdır. İndiyə qədər onların oğurluğuna o qədər göz yumulub ki, ermənilər bundan güc alıblar və yenidən türk xalqlarından oğurladıqlarını öz adlarına təqdim etməyə hazırlaşırlar. Bunun qarşısı elə UNESCO-nun özü tərəfindən alınmalıdır. Yenə də deyirəm Əqli Mülkiyyət Agentliyinin izahı kifayət qədər əsaslıdır və faktlarla zəngindir" - deyə Ə. Çingizoğlu qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
