Azərbaycanda kino sənayesinin acınacaqlı durumda olduğu məlumdur. Dövlətin kinoya vəsait ayırmasına rəğmən, yenə də kinomuz yerində sayır. Bu azmış kimi, ölkəmizdə cizgi filmlərinin istehsalına da biganə yanaşılır.
Baxmayaraq ki, dövlət bu sahəyə də maliyyə ayırır. Amma hələ də balalarımız yadellilərin, yad ideologiya sahiblərinin çəkdikləri cizgi filmlərinə baxaraq böyüyür, hələ də uşaqlarımızın özünü bənzətmək istədiyi qəhrəmanlar antimilli personajlardır. Mədəniyyət Nazirliyi dəfələrlə bildirib ki, cizgi filmləri çəkilir, istehsalatdadır, amma hələ o cizgi filmlərini uşaqlarımız görməyib. Çəkib rəfə atmağın heç bir faydası yoxdur.
Bu arada Azərbaycanda tammetrajlı animasiya filminin çəkilişinə başlanıldığına dair məlumatlar yayılıb. Əldə etdiyimiz qeyri-rəsmi məlumata görə, Azərbaycanda tammetrajlı animasiya filmi çəkilməsi üçün 500 min manat civarında vəsait ayrılıb. Bir müddət əvvəl mədəniyyət naziri çıxışında tammetrajlı animasiya filminin çəkiləcəyini demişdi, amma məbləği açıqlamamışdı. Kino ictimaiyyətində əldə etdiyimiz məlumatlara görə, animasiya filminin də çəkilişi nazirlik tərəfindən peşəkarlara deyil, qeyri-peşəkarlara həvalə edilib. Kinoşünaslardan birinin bildirdiyinə görə, 500 min manatlıq büdcəsi olan tammetrajlı animasiya filminin çəkilişləri "Balta" adlı həvəskar səviyyədə işləyən qrupa verilib, özü də müsabiqəsiz-filansız. Ekspertlər deyir ki, əgər tammetrajlı animasiya filmi çəkilirsə əvvəlcədən onunla bağlı müsabiqə elan edilməli idi, amma edilməyib, animasiya filmi birbaşa “Balta”ya verilib.
Məsələ burasındadır ki, bizim ölkədə intensiv olaraq cizgi filmləri çəkilmir, cizgi filmi istehsalı çox zəifdi, kütləvi istehsalat yoxdur. Hazırda cizgi filmi ilə bağlı ssenari müsabiqələri də elan olunmur. Bildiyimiz qədər, əvvəllər elan edilən müsabiqənin də nəticəsi olmayıb, ssenarilərə cizgi filmi çəkilməyib.
Necə ola bilir ki, heç bir müsabiqə elan edilmədən tammetrajlı animasiya filmi çəkilir? Bu animasiya filmi hansı bazara hesablanıb?
Mədəniyyət Nazirliyi: “İstər peşəkarlıq, istərsə də hüquqi baxımdan...”
Mövzu ilə bağlı Mədəniyyət Nazirliyinin kinematoqrafiya şöbəsinə sorğu göndərdik. Nazirliyin müvafiq şöbəsindən yayılan söhbətlərə aydınlıq gətirmək əvəzinə bildirdilər ki, qeyri-rəsmi məlumatlar əsasında göndərilən sorğulara cavab vermək istəmirlər: “İstər peşəkarlıq, istərsə də hüquqi baxımdan qeyri-rəsmi məlumatlara əsaslanan sorğuların göndərilməsini və onların cavablandırılmasını düzgün hesab etmədiyimizi bildiririk”.
Nazirliyin aidiyyəti şöbəsinin sorğumuza cavab verməkdən yayınması təəssüf doğurur. Bu da bu barədə yeni şaiyələrin və söz-söhbətlərin geniş miqyas almasına şərait yaradır. Bu arada aldığımız digər məlumata görə isə, Mədəniyyət Nazirliyində tammetrajlı animasiya filminin çəkilməsi üçün komissiya yaradılıb və iddialara görə, komissiyanın tərkibində peşəkarlar təmsil olunmayıb. Bildirilənə görə, komissiya “Balta” qrupunun ssenarisini bəyənməyib və onu geri qaytarıb. Hətta söz-söhbətlərə görə, nazirlik sözügedən animasiya filmini “Disney”ə vermək istəyir. Bunun da nə dərəcə doğru olub-olmadığını deyə bilmərik. Bircə onu deyə bilərik ki, nazirliyin istehsalını planlaşdırdığı tammetrajı animasiya filminin ətrafında böyük bir müəmma var və bu müəmmanı da yalnız nazirlik aça bilər. Lakin nazirlik də bu müəmmaya aydınlıq gətirməyə həvəsli deyil...
Animatorlardan birinin dediyinə görə, nazirlik heç tələbə animatorların 1 dəqiqəlik, 1 dəqiqə yarımlıq diplom işlərinə vəsait ayırmır. Animator qeyd etdi ki, tələbələrə dərs keçilir, animatorluq öyrədilir, amma onları işdə tətbiq etmək üçün şərait yaradılmır. Bu sahədə ənənələrin davam etdirilməsi üçün gənc nəslin yetişdirilməsinə ehtiyac olduğunu deyən animator bildirdi ki, onların işlərinə maliyyə ayrılmalıdır. Nazirliyin barəsində danışılan tammetrajlı animasiya filminə də münasibət bildirən mütəxəssislər qeyd etdi ki, bu gün bizdə o tammetrajlı animasiya filmini çəkə biləcək insanlar azdır. Onun qeyd etdiyinə görə, bu animasiya filmi elə çəkilməlidir ki, dünya bazarına çıxıb Azərbaycanın dövlət büdcəsinə gəlir gətirsin, amma indiki şəraitdə bunun çəkilməsi mümkün deyil. Bu işin qeyri-peşəkarlara tapşırılmasının böyük fəsad yaradacağını deyən mütəxəssisin sözlərinə görə, 10 dəqiqəlik animasiya filmini çəkmək bir il vaxt tələb edir. O qeyd etdi ki, 500 min manata çəkilməli olan animasiya filminə isə ən azından 5 il vaxt lazımdır, 5 ilə də pul xərclənib gedəcək və ortada da alayarımçıq bir iş olacaq, bu iş peşəkarlara verilərsə biz istədiyimiz uğurlu nəticəni əldə edə bilərik.
Rəşid Ağamalıyev: “Bu cür layihələr müsabiqə yolu ilə keçirilməlidir”
Hazirda Çexiyada yaşayan ANİMAFİLM Beynəlxalq Animasiya Festivalının direktoru, rejissor, prodüser, animator Rəşid Ağamalıyevlə də əlaqə saxladıq. R.Ağamalıyev bizimlə söhbətində bildirdi ki, bu kimi məsələlərdə rəsmi məlumatlara istinad etmək lazımdır: “Məncə, siz bu sualları Nazirliyinə verin. Onlar rəsmi açıqlama versələr, daha yaxşı olar. Mən öz fikirlərimi hər yerdə söyləmişəm. Hesab edirəm ki, bu cür layihələr müsabiqə yolu ilə keçirilməlidir. Fikrimcə, qeyri-rəsmi məlumatlara inanmayın. Rəsmi açıqlamanı istəyin”.
Mövzu ilə bağlı əlavə informasiyalar olarsa yenidən bu məsələyə qayıdacağıq.
İradə SARIYEVA
