İstehlak kreditlərinin çətinləşdirilməsi bankları qeyri-müəyyən gələcəklə üzləşdirib

Tarix: 16.10.2014 / 03:05
Bölmə: İqtisadiyyat

Mərkəzi Bank kommersiya bankları tərəfindən istehlak krediti verilişinin azalmasına nail olmaq üçün müxtəlif tədbirlərə əl atmaqda davam edir. Yeni hazırlanan "Məsuliyyətli kreditləşmə" sənədinə əsasən, istehlak kreditlərinin verilməsi bir qədər də çətinləşəcək. Sənədin əsas məqsədi bankların kredit verərkən daha məsuliyyətli olmasını təmin etməkdir.
Mərkəzi Bankın banklardan əsas tələbi kredit verərkən müştərinin aylıq gəlir həcminin nəzərə alınmasıdır. Qurum konkret bir nisbət müəyyən edəcək ki, müştərinin aylıq gəlirinin aylıq kredit ödənişinə nisbəti bu rəqəmdən artıq olmasın.
Mərkəzi Bankın rəsmisi Nəbi Əliyev mətbuata açıqlamasında bildirib ki, bu sənəd daxilində ümumilikdə borcun gəlirə nisbəti əmsalına hazırda Mərkəzi Bankda baxılır: "Əhalinin aylıq gəlirlərinin onların aylıq kredit ödənişinə nisbəti riyazi hesablanır. Hazırda bu əmsalın tətbiqi perspektivləri, bu əmsalın göstəricisinin müəyyən olunması istiqamətində beynəlxalq təcrübə araşdırılır. Müxtəlif ölkələr özlərinin iqtisadi və sosial şəraitindən asılı olaraq müxtəlif nisbətdən istifadə edir. Bu hesablamalar hər ölkədə əhalinin gəlirlərinin iqtisadi tsikllərinə baxaraq aparılır. Bəzi ölkələr hesablamaları 50 faiz götürə bilər, bəzi ölkələr 40, bəziləri 60 faiz. Hazırda araşdırmalar bu istiqamətdədir ki, bu göstərici olmalıdırmı və əgər olarsa, hansı səviyyədə olmalıdır?".
Maraqlıdır, istehlak kreditinin verilməsini azaltmaqla banklar nəyə nail olacaq? Belə olan halda bankları nə gözləyir?
İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Mərkəzi Bankın bu addımı problemli kreditlərin həcminin artması ilə bağlıdır. Problemli kreditlərin həcmi 1 milyarddan artıqdır. Bu səbəbdən də 2014-cü ildə Mərkəzi Bankın ortaya qoyduğu mövqe ondan ibarətdir ki, istehlak kreditlərinin həcmi azaldılsın: "Ona görə də bu prosesin artım sürətinin qarşısının alınması tendensiyası gedir. Məhz bu səbəbdən Mərkəzi Bank son qərarı ilə kommersiya banklarına təklif edir ki, onlar istehlak krediti verərkən xüsusən əhalinin gəlirlərini nəzərə alsınlar. Ehtimal olunur ki, yaxın gələcəkdə Mərkəzi Bank bununla bağlı öz təkliflərini də irəli sürsün. İrəli sürülən təkliflərdə göstərilə bilər ki, gəlirlərin hansı həcmi səviyyəsində istehlak krediti vətəndaşa verilə bilər. Bu proses dünyada tətbiq olunan təcrübədir və kreditləşmənin fəlsəfəsindən irəli gələn məsələdir. İnsanlar həm yaşamalı, ehtiyaclarını ödəməli, həm də yerdə qalan xərcləri ilə kreditləri ödəməlidirlər. Mərkəzi Bank bu addımı atmağa məcbur idi. Bu da istehlak kreditlərindən yaranan problemli kreditlərin həcminin sürətlə artmasından irəli gələn bir məsələdir. Ona görə düşünürəm ki, Mərkəzi Bankın sözügedən addımı gələcəkdə hansısa formada istehlak kreditinin sürətli artım tempinin azalmasına xidmət edəcək. O da məlumdur ki, ölkə banklarının maliyyə imkanları məhduddur. Maliyyə imkanları da əsasən gəlirli sahə olaraq istehlak krediti tərəfə istiqamətlənib. Bu da, təbii ki, biznes maraqlarından irəli gəlir. Lakin ölkədə real sektorun maliyyələşməsinə xüsusi ehtiyac var. Bununla bağlı olaraq da Mərkəzi Bank hansısa formada istehlak kreditinin sürətlə artmasının qarşısını almağa çalışmalıdır.
Bu istiqamətdə baryerlər yaradılmalıdır ki, real sektora axan kreditin həcmi nisbətən artsın. Gözlənir ki, həmin addımdan sonra yaxın gələcəkdə istehlak krediti verilişində hazırda mövcud olan temp bir qədər zəifləsin. Bu, eyni zamanda, insanların daha çox borclanmasının qarşısının alınmasına gətirib çıxaracaq. Digər tərəfdən, problemli kreditlərin zaman-zaman həcminin ümumi kreditləşmədəki xüsusi çəkisinin azalmasına səbəb olacaq".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...