Avropa böhranının Azərbaycana da təsiri başlayır

Tarix: 14.10.2014 / 05:33
Bölmə: İqtisadiyyat

Avropada yaşanan iqtisadi böhran tam səngiməmiş burada yeni problemlər baş qaldırmaqdadır. Belə vəziyyətdə Avropada iqtisadi vəziyyətin daha da pisləşməsi və bunun digər ölkələrə, o cümlədən də Azərbaycana təsiri qaçılmaz sayılır. Qeyd edək ki, beynəlxalq kredit reytinqi təşkilatı olan "Standart and Poor’s" Avropanın aparıcı dövlətlərindən olan Fransanın kredit reytinqinin proqnozunu aşağı salıb.
Qurum Fransanın "AA+" olan kredit reytinqinin proqnozunu "sabit"dən "mənfiyə" endirib. Təşkilat, proqnozu dəyişdirməsinə səbəb olaraq, iqtisadi yaxşılaşma ilə bağlı narahatlıqları göstərib.
Məhz belə bir vaxtda Fransa 2015-ci il büdcə layihəsi təqdimatında 50 milyard avroluq, yəni 63 milyard dollarlıq bir qənaət proqramı açıqlayıb. Xüsusilə səhiyyə sistemində qarşıdakı 3 il ərzində 25 milyard dollar qənaət hədəfləyən Fransa xərclərini 2015-ci ildə 26,5 milyard dollar, 2016 və 2017-ci illərdə isə hər il 18,3a milyard dollar azaltmağı planlaşdırır.
"Standart and Poor’s"dan isə Avropanın ən sağlam iqtisadiyyatlarından biri olaraq göstərilən Finlandiyanı da məyus edən bir açıqlama gəlib. Təşkilat Finlandiyanın "AAA" olan kredit reytinqini bir pillə endirərək "AA +"a salıb. Digər bir sıra ölkələr üçün də vəziyyət ürəkaçan deyil. Ümumiyyətlə, son proseslər bu qənaətə gəlməyə əsas verir ki, avro bölgəsində iqtisadi artım baş vermir. Məsələn, İsveçrədə də iqtisadiyyatın artımı dayanıb. İsveçrənin ümumi daxili məhsulunda (ÜDM) bu ilin ikinci rübündə artım baş verməyib. Halbuki, iqtisadçıların proqnozu ikinci rübdə 0.5%-lik böyümə olacağı istiqamətində idi. Almaniya iqtisadiyyatı da ikinci rübdə geriləyib. Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) sədri Mario Draqi bu vəziyyətdə iqtisadiyyatın normallaşdırılmasını sürətləndirmək və işsizliyi azaltmaq üçün nə lazımdırsa etməyə hazır olduqlarını bildirir. Ancaq qeyd edir ki, Avropa ölkələri pul və maliyyə siyasətlərini bir-biri ilə əlaqələndirilmiş şəkildə həyata keçirməlidir. Avro bölgəsindəki işsizlik probleminin artdığını qeyd edən Draqi bu problemi həll etmək üçün daha çox tədbirlər görməyin vacibliiyni də bildirib. Draqi avro bölgəsindəki iqtisadi vəziyyətin işsizliyin artmasında əhəmiyyətli payı olduğunu da qeyd edib. Beləliklə, Avropada heç də xoş olmayan vəziyyət yaranır. Bu da digər ölkələrə, həmçinin Azərbaycana təsirsiz ötüşmür. Bu isə o deməkdirki, avrozonadakı böhran Azərbaycanın iqtisadi maraqlarına uyğun deyil. Çünki, bütün hallarda, Avropa Azərbaycanın əsas tərəfdaşlarından biridir. Hazırda mütəxəssislər böhranın Azərbaycana təsirini fərqli prizmadan izah edir. Öncə ona diqqət çəkilir ki, avrozonanın neftin dünya bazarında qiymətinin müəyyənləşməsində böyük təsirləri var. Çünki Avropa Birliyi dünya bazarında ikinci ən böyük neft alıcısıdır. O baxımdan Azərbaycan Avropa Birliyində böhranın dərinləşməsində maraqlı deyil. Eyni zamanda o da faktdır ki, avrozonadakı böhran avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi nəticəsində avro ilə saxlanan dövlət rezevrlərinin dəyərinin müəyyən qədər azalmasına təsir göstərir.
Vəziyyətin təhlili isə bu qənaətə gəlməyə əsas verir ki, Avropada böhranın davam etməsi uzun illər burada müşahidə edilən problemlərin aradan qaldırıla bilməməsi ilə bağlıdır. Burada hələlik avrozonadakı, o cümlədən avrozonaya üzv olan Yunanıstandakı problemin aradan qaldırılması ilə bağlı konkret plan yoxdur. Bu səbəbdən böhran hələ də davam etməkdədir. Rusiya ilə sanksiyalar müharibəsi də Avropa iqtisadiyyatına təsir edir. Elə bu səbəbdən Almaniyanın xarici işlər naziri Frank Valter Ştaynmayer Rusiyaya yüngül formada təzyiq göstərməyin vacibliyini bildirir. Rusiya Menecerlər Assosiasiyası bildirir ki, Rusiyaya ticarət sanksiyalarının tətbiqi Ümumdünya Ticarət Təşkilatının prinsiplərilə ziddiyyət təşkil edir. Qurum iddia edir ki, davamlı eskalasiya şəraitində tətbiq ediləcək sanksiyalar Rusiya bazarında fəaliyyət göstərən Amerika və Avropa şirkətləri üçün neqativ nəticələrə səbəb olacaq. Hər halda, sanksiyalar müharibəsindən Avropa da əziyyət çəkir və bu onun iqtisadiyyatına təsir edir.
Yuxarıda qeyd olunduğu kimi isə, Avropa Birliyində böhran dünya iqtisadiyyatı üçün arzuolunan deyil. Çünki dünya iqtisadiyyatının bütövlükdə həcminin təxminən 25 faizi AB-nin payına düşür. AB ixrac potensialına görə dünyanın ən aparıcı birliyidir. AB-nin üzvü olan ölkələrdən Almaniya, Fransa, o cümlədən İspaniya və İtaliya dünyanın ən əsas ixracatçı ölkələrindən biridir. Digər tərəfdən avro dünyada ən çox istifadə olunan valyutalardan biridir. Bu gün dünya valyuta ehtiyatlarının təxminən 24 faizi avro ilə saxlanır. Bu isə o deməkdir ki, avro dollardan sonra ikinci yığılan, müraciət edilən valyutadır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...