Rusiyadan Azərbaycana qəribə idxal - ərzaq inflyasiyası...

Tarix: 13.10.2014 / 09:15
Bölmə: İqtisadiyyat

Son dövrlərdə şimal qonşumuzun Azərbaycanla bağlı xüsusi diqqət mərkəzinə gətirdiyi məsələlərdən biri də ölkəmizlə ticarət dövriyyəsinin həcminin artırılmasına nail olmaqdır. Lakin sanksiyalara görə, Rusiya iqtisadiyyatının üzləşdiyi çətinliklər bu sahədə ciddi çətinliklərə gətirib çıxara bilər. Çünki Rusiya iqtisadiyyatının zəifləməsi onun xarici ticarət dövriyyəsinin artımına da mənfi təsir etmək iqtidarındadır. Bu sıraya isə Azərbaycan da aiddir.
Şimal qonşumuzda iqtisadiyyatın pisləşməsini bu ölkə rəsmiləri özləri də etiraf edir. Rusiya Maliyyə Nazirliyinin sözçüsü Maksim Oreşkin bu fonda qarşıdan gələn ildə inflyasiya rəqəminin 8 faizi keçəcəyini açıqlayıb. Nazirlik rəsmisi sanksiyalar nəticəsində ölkədə qiymətlərin kəskin şəkildə artdığını etiraf edib: "2015-ci ilin əvvəlində inflyasiya ən yüksək həddə çatacaq. Bu vaxta kimi ən yüksək rəqəm iyun-iyul aylarında qeydə alınmışdı. Lakin gələcək inflyasiya dalğası bundan da təhlükəli ola bilər. Embarqo səbəbindən qiymətlərin artması və rublun dəyərdən düşməsi inflyasiyaya təsir edən əsas amillərdir. Biz cari ilin əvvəlində vəziyyətin bu yerə gəlib çıxacağını təxmin etməmişdik".
Baş verənlərlə bağlı Rusiyada artıq Aİ-92 və Aİ-95 benzinlərinin qiyməti orta hesabla 10 və 8 qəpik bahalaşaraq müvafiq olaraq 32.51 və 35.09 rubl təşkil edib. Bu isə daşıma xərclərini artırıdığından, qiymətləri daha sürətlə bahalaşdırır. Qazaxıstanlı iqtisadçı Nuriel Rubini də qeyd edir ki, Rusiya iqtisadiyyatı ağır günlərini yaşayır. O, Rusiya birjasının rublla birlikdə dəyərini itirdiyini bildirib: "1998 və 2008-ci illər arasında Rusiyada çoxlu iqtisadi islahatlar aparılıb. Nəticədə, ÜDM ildə 8% artıb. Lakin bu iqtisadi artım 2008-ci ilin qlobal böhranı ilə dayandı. Hazırda rus rubl məzənnəsinə təsir edəcək minimum 3 səbəb var. Birincisi, Ukrayna ilə münaqişə zamanı birja rubl ilə birlikdə düşür. Ukrayna ilə konflikt stabilləşərsə, bu, rubla da öz təsirini göstərə bilər. İkinci amil iqtisadiyyatın artımı və Rusiya iqtisadi durğunluğunun davam etməsindən, üçüncüsü isə, neft və qazın qiymətindən asılıdır. Bu qiymətlər aşağı düşməkdə davam edərsə, xammal ixracatının düşməsi də davam edəcək. Bunun nəticəsi olaraq inflyasiya tədricən sürətlənəcək və Rusiyanın Mərkəzi Bankı özünün pik vəziyyətində olacaq". Rusiya Mərkəzi Bankı iyun ayından sonra bazara müdaxilə etməməyə üstünlük versə də, oktyabrın əvvəli müdaxilə etmək məcburiyyətində qalıb. Mərkəzi Bank valyuta dəhlizinin sərhədlərini yenidən artırmağa məcbur olub. Hazırda bu hədlər 35,85-44,85 rubl təşkil edir. "Bloomberg"in hesablamalarına görə, Rusiya Bankı oktyabrın 2-dən sonra rublun dəstəklənməsi üçün bazarda 2 milyard dollar satmalı olub. Bu, mart ayından sonra ən böyük göstəricidir.
Təbii ki, baş verənlərin Azərbaycana təsiri xüsusi maraq doğurur. Hazırda ən çox şərh edilən mövzulardan biri məhz rublun ucuzlaşmasının Azərbaycana təsirləri ilə bağlıdır. İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyinin eksperti Samir Əliyev qeyd edir ki, ticarət tərəfdaşı olan ölkənin milli valyutasının məzənnəsində dəyişiklik mütləq öz təsirini göstərir. Xüsusən də Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri olan Rusiyada milli valyutanın ucuzlaşmasının ölkəmizə təsiri nəzərəçarpacaq dərəcədədir: "Nəzərə alanda ki, Rusiya bir çox soydaşlarımız üçün "iş yeridir", bu halda təsirin əhatə dairəsinin nə qədər geniş olduğunu görmək olar. Ancaq qonşu olmasına rəğmən, ticarət əlaqələri olmayan Ermənistanın milli valyutasının dəyişməsinin Azərbaycana təsiri olmadığı fikrini söyləyə bilərik. Qalan ölkələr isə bu və ya digər formada təsir göstərir. Ona görə də Rusiyada baş verən iqtisadi hadisələrin bizə təsirinin olması labüddür".
Digər tərəfdən, rublun ucuzlaşması Azərbaycanın ixrac potensialını da zəiflədir. "Milli valyutamızın məzənnəsi dollara hədəflənib və dolların digər valyutalara qarşı mövqeyi manatın mövqeyini şərtləndirir. Yəni dollar rubla nəzərən bahalaşdıqca, manat da həmin valyutaya qarşı bahalaşır. Nəticədə Rusiya bazarlarına ixrac etdiyimiz məhsullar bahalaşır ki, bu onların rəqabət qabiliyyətliliyini aşağı salır. Rusiya ilə ticarət dövriyyəmiz ötən il 2,6 milyard dollar olub ki, bunun da 1,5 milyardı idxalın payına düşür. 2014-cü ilin 8 ayında bu ölkə ilə ticarət dövriyyəsində gerilməə müşahidə edilib. Ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 2014-cü ilin 8 ayında idxal 22% azaldığı halda ixracın azalması 42%-ə çatıb. Rubl ucuzlaşdıqca bu ölkəyə ixracımızda problem yaranacaq". Rusiyada bahalaşma Azərbaycana inflyasiyanın idxalını artırır. Məsələn, təkcə 2013-cü ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu ilin 9 ayında ərzaq inflyasiyası 11.5% təşkil edib. Bunun nəticəsində isə, manatın möhkəmlənməsinə rəğmən, Rusiyadan Azərbaycana ərzaq inflyasiyası idxal edilir. Nəzərə alaq ki, Azərbaycanın ərzaq idxalında Rusiya ciddi paya malikdir. Yeri gəlmişkən, Rusiyada rublun devalvasiyası gündəmdədir və hökumət bunu istisna etmir. Devalvasiyanın, Rusiya ilə yanaşı, onun əsas ticarət tərəfdaşlarından olan Azərbaycana da mənfi təsirləri olacaq. Bu isə olduqca gərgin vəziyyət formalaşdırır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...