Azərbaycanda sərnişindaşıma ilə məşğul olan müəssisələr, daha dəqiqi, avtobus şirkətləri avtobuslarını sığortalamaq problemi ilə üzləşirlər. Sığorta şirkətləri avtobusları, xüsusilə də Bakı şəhəri daxilində marşrutlarda fəaliyyət göstərən avtobusları sığortalamaqda maraqlı deyillər. Avtobus sahibləri artıq bir neçə ildir sığorta şirkətləri üçün arzuolunmaz müştəriyə çevrilib. Səbəb isə avtobus sürücülərinin tez-tez qəzalar törətməsidir.
Məlumat üçün bildirək ki, bir müddət öncə Bakının ən iri sərnişin daşıyıcılarından olan ”Xaliq Faiqoğlu” şirkəti də sığorta şirkətlərinin avtobusları sığortalamamasından şikayətlənmişdi. Şirkətin yaydığı məlumatda qeyd olunurdu ki, son vaxtlar avtobusların iştirakı ilə baş verən qəzalar, eləcə də bu qəzalarda sərnişinlərin xəsarət alması ciddi problemlər yaradıb: “Nəticədə şirkətə və icbari sığorta təşkilatlarına külli miqdarda ziyan dəyib, hadisələr nəticəsində zərərlilik əmsalı yüksəlib. Məhz bu hadisələr səbəbindən bəzi sığorta şirkətləri ictimai nəqliyyat vasitələrini sığortlamaqdan imtina ediblər”.
Danılmaz faktdır ki, son illər avtobusların iştirakı ilə yol-qəza hadisələrinin sayı artmaqda davam edir. Elə bu səbəbdən də sığorta şirkətləri avtobusları sığortalamaqda maraqlı deyillər. Məlumata görə, ötən il Binə qəsəbəsində avtobusun iştirakı ilə qəzadan sonra sığorta şirkətləri marşrut avtobuslarının sığortalanmasına qadağa qoyublar.
Qeyd edək ki, avtobusların icbari sığortalanması “İcbari sığortalar haqqında” Qanuna əsasən həyata keçirilir və qanuna əsasən, belə lisenziyası olan şirkətlər bundan imtina edə bilməzlər.
Onu da bildirək ki, avtobusların icbari sığortalanması üzrə sığorta haqlarının məbləği minik avtomobilləri ilə müqayisədə fərqlidir. Belə ki, oturacaqlarının sayı 17-dək olan avtobusların sığorta haqqı 150 manat, bundan çox olanlar isə 200 manatdır.
Sığorta təminatı isə minik avtomobillərində olduğu kimidir - əmlaka dəyən ziyana görə 5 min manat, sağlamlığa dəyən ziyana görə isə 50 min manat.
Bəzi sığorta şirkətlərinin marşrut xətlərində fəaliyyət göstərən avtobusları sığortalamadıqları bildirilir. Avtobusları yalnız sığorta şirkətlərinin saytına daxil olub, onlayn qaydada sığortalamaq mümkündür. Çünki vətəndaşın sığorta şirkətinə onlayn qaydada müraciəti zamanı sığorta şirkətləri müraciətdən imtina edə bilmirlər. Vətəndaşların və ya sığorta agentlərinin ictimai nəqliyyatda fəaliyyət göstərən avtobus sığortası üçün ofisə müraciəti zamanı isə mənfi cavab aldıqları bildirilir.
Ceyhun Əsgərov: “Sığorta şirkətlərinin avtobusları sığortalamaqdan imtina etməsi qanunsuzdur”
Avtobusların nə səbəbdən sığortalanmaması barədə məlumat verən sığorta mütəxəssisi Ceyhun Əsgərov bildirib ki, qanunvericilikdə avtobusların sığortalanması ilə bağlı hər hansı bir qadağa yoxdur. Sığorta şirkətlərinin avtobusları sığortalamaqdan imtina etməsi qanunsuzdur: “Sığorta şirkətlərinin ictimai nəqliyyat kimi istifadə olunan avtobusları sığortalamamasının səbəbi avtobus sürücülərinin tez-tez qəza törətməsidir. Sığorta şirkətləri agentlərə şifahi olaraq avtobusları sığortalamamağı tapşırırlar”.
C.Əsgərovun sözlərinə görə, avtobusunu sığortalaya bilməyən və ya sığorta ödənişini ala bilməyən vətəndaş İcbari Sığorta Bürosuna müraciət edə və ya sığorta şirkətini məhkəməyə verə bilər.
İlkin İbrahimov: “… bunun səbəbi qəzaların çox olmasıdır”
Sığorta eksperti İlkin İbrahimov bildirdi ki, Azərbaycanda sığorta şirkətləri avtobusları sığortalamaqda maraqlı deyillər: “Bunun səbəbi qəzaların çox olmasıdır. Lakin bu o demək deyil ki, sığorta şirkətləri həmin avtomobilləri sığortalamayacaq. Qanunla məsələlər tənzimlənir: “İcbari sığortalar haqqında” Qanuna əsasən, ölkə ərazisindəki bütün nəqliyyat vasitələri icbari sığorta müqaviləsini məcburi şəkildə bağlamalıdırlar. Əgər bağlamırlarsa, həmin nəqliyyat vasitələrini Dövlət Yol Polisinin (DYP) yollardakı radarları müəyyən edir. Sığorta müqaviləsi bağlanmayana kimi hər 20 gündən bir bu qərar tətbiq edilir. Sığorta müqaviləsinin bağlanmaması avtomobil sahibinə də çox böyük ziyan vura bilər. Avtomobilin içərisindəki vətəndaşların sağlamlığına dəymiş ziyanı və ya qarşı tərəfə vurulan ziyanı icbari sığorta 55000 manat dəyərində sığortalayır. Əmlaka dəyən ziyan üzrə 5000, sağlamlığa dəyən ziyan üzrə isə 50 min manat sığorta təminatı verilir. Əgər bu növ sığorta olunmamışsa, avtomobil sahibi məsuliyyət daşıyır”.
Günel CƏLİLOVA
