RBC-nin məlumatına görə, iyun ayından bəri Avrasiya İqtisadi Birliyindəki (AİB) banklar hesablara rubl yatırmaq tələblərini sərtləşdiriblər. Belarusda ən azı səkkiz kredit təşkilatı bu cür əməliyyatlar üçün 2-5% komissiya tətbiq edib. Bunlara Alfa-Bank, Belarusbank, BelVEB, BNB-Bank, MTBank, Sberbank, Technobank və Zepter Bank daxildir.
Qazaxıstanda CenterCredit (BCC) həmçinin kassalarda, terminallarda və bankomatlarda nağd pulun qəbulu üçün 5% komissiya tətbiq edib. Qırğızıstanda isə EcoIslamicBank SWIFT köçürmələri üçün oxşar tarif tətbiq edib. Bəzi Ermənistan bankları hesablara yatırımlar da daxil olmaqla nağd rublla əməliyyatları tamamilə dayandırıb, lakin nağdsız ödənişlər eyni şərtlər altında davam edir.
RBC-nin maliyyə bazarındakı mənbələri qeyd edib ki, Avrasiya İqtisadi Birliyindəki banklar Rusiya milli valyutasının həddindən artıq məzənnəsi ilə üzləşirlər. Qazaxıstan Milli Bankının məlumatına görə, aprel ayında respublikanın valyuta mübadiləsi məntəqələri 39,8 milyard tengəyə 6,5 milyard rubl, may ayında isə 30 milyard tengəyə 4,7 milyard rubl alıblar. "Expert RA" şirkətinin idarəedici direktoru Yuri Belikov qeyd edib ki, nağd pulun emalı saxlama, daşınma və identifikasiya tələb edir və xaricdə tez-tez rubla tələbat olmur, bu da bu cür əməliyyatları yerli banklar üçün sərfəli etmir.
FTL Advisers şirkətinin bankçılıq şöbəsinin rəhbəri Olqa Burtseva etiraf edib ki, ilin əvvəlindən bəri dövriyyədə olan nağd pulun ümumi artımı təxminən 1,4 trilyon rubla çatıb və bu artım nağd pul axınlarının artmasına səbəb olub. Eyni zamanda, Pen&Paper Hüquq Firminin məsləhətçisi Roman Kuzmin qeyd edib ki, rubl nağd pulunun AİB ölkələrinə axını Rusiyada iri əməliyyatlar üzərində sərtləşdirilmiş nəzarət fonunda baş verib. O qeyd edib ki, Rusiya bankları fiziki şəxslər tərəfindən 30 gün ərzində 5 milyon rubl və ya daha çox, hüquqi şəxslər tərəfindən isə 30 milyon rubl və ya daha çox nağd pul qoyuluşlarını və ardınca xaricə sürətli pul çıxarılmasını şübhəli hesab edir. Bu cür əmanətlər hesabların bloklanmasına səbəb ola bilər.
Bu arada, Rusiya prezidentinin 1 apreldən etibarən AİB ölkələrinə 100 min dollardan çox məbləğdə nağd pulun ixracını məhdudlaşdıran fərmanı qüvvəyə minib. Federal Gömrük Xidməti sərtləşdirməni böyük miqdarda rubl ixracının artması ilə əlaqələndirib.
Tahir TAĞIYEV
