Eyyub Hüseynov:“Müxtəlif müstəvilərdə ciddi mübarizə aparılmalıdır ki, o cür saxta sənədlərlə pivə satışına son qoyulsun”
Dövlət Vergi Xidməti pivə istehsalçılarını topladı: bazarda gizli dövriyyə halları aşkarlanıb. İyunun 24-də İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətində (DVX) pivə istehsalı sahəsində fəaliyyət göstərən vergi ödəyiciləri ilə görüş keçirilib.
Görüşdə qeyd olunan bazarda şəffaflığın təmin edilməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər və aparılmış təhlillərin nəticələri barədə ətraflı məlumat verilib.
Bildirilib ki, təhlillər və nəzarət tədbirləri zamanı bir sıra hallarda istehsal üçün tələb olunan xammalın qanunvericiliyin tələblərinə uyğun sənədləşdirilmədən dövriyyəyə daxil edilməsi, eləcə də uçotdan gizlədilməsi faktları aşkarlanıb. Belə halların istehsal həcmlərinin düzgün bəyan edilməməsinə və vergi risklərinin yaranmasına səbəb olduğu vurğulanıb. Qanunvericiliyin tələblərini pozan şəxslər barəsində tədbirlər görüldüyü xüsusi qeyd olunmaqla yanaşı, vergi nəzarətinin daha da genişləndiriləcəyi bildirilib.
Görüş zamanı bu sahədə həyata keçirilmiş son nəzarət tədbirlərinin nəticələri müzakirə olunub, qanunvericiliyin tələbləri bir daha iştirakçıların diqqətinə çatdırılıb.
Bildirilib ki, həm istehsalçılar, həm də məhsulların topdan və pərakəndə satışı ilə məşğul olan təsərrüfat subyektləri tərəfindən aksizli mal hesab edilən pivənin satışının qanunvericiliyin tələblərinə uyğun rəsmiləşdirilməməsi, əməliyyatların müvafiq informasiya sistemində qeydiyyata alınmaması, eləcə də aksiz markası ilə markalanmamış məhsulların dövriyyəyə buraxılması hallarına vergi nəzarəti tədbirləri zamanı xüsusi diqqət yetirilir. Bu kimi halların qarşısının alınması məqsədilə qanunvericilik çərçivəsində sərt tədbirlər görüləcək.
Pivə sahəsində qanunsuzluqlarla mübarizə çərçivəsində bu görüşlərin keçirilməsi kifayətdirmi?
Yəni əgər doğrudan da pivənin istehsalı, dövriyyəsi, satışı sahəsində qansuzluq varsa, satışa aksiz markasız mal çıxırsa, standartlara əməl olunmursa görüş keçirib şirkətlərə tövsiyyə verməklə bu sahədə mübarizə aparmaq olmaz. Bu hallar varsa bu qanunsuz faktları ortaya qoyulmalı və cinayət işi açılmalı idi. Yəni təkcə belə görüşlərlə pivə istehsalı sahəsində qansuzluqların aradan qaldırılmasına nail olmağa nə dərəcədə güvənmək olar?
Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov baki-xeber.com-a bildirdi ki, bazarlarda olan əsas problem təkcə qiymət, aksiz məsələsi deyil. “Saxta, standartlara uyğun olmayan pivəni standartlara uyğun olan pivə adı altında satırlar. Bu belə baş verir. Misal üçün ölkədə çoxlarının rəğbətini qazanmış “X” pivə istehsalı var. Hansısa bir iş adamı gedir “X” pivə istehsalçısından müəyyən qədər pivə alır, onun sənədlərini götürüb standartlara uyğun olmayan saxta pivə istehsalçısının yanına gedir, ondan da tutalım, 200 litr pivə götürür və onun da sənədlərini alır. Hazırda demək olar ki, sənədsiz pivə istehsalı mümkün deyil. Hamısı Qida Təhlükəsizliyi Agentliyin nəzarəti altındadır. “X” pivə istehsalçısı əhalinin rəğbətini qazanmış, neçə illərdir bazara girmiş bir pivə istehsalçısıdır. Həm ondan, həm də saxta pivə istehsalçısından pivəni alan adamın əlində iki sənəd olur. Yəni bu iki pivəni götürən adam müəyyən restorana, pivə satış nöqtələrinə, rayonlara və s. gedir və deyir ki, pivəm var. Qiyməti razılaşır. Deyirlər ki, haranın pivəsidir? O, da deyir “X” müəssisəsinin pivəsidir. Müştəriyə “X” müsəssəsinin sənədlərini göstərir və pivəni satır. Yəni saxta pivə istehsalçısının sənədələrini gizlədir saxta olmayan pivənin istehsalçının sənədlərini göstərir. Ondan sonra başqa bir yerə gedir. Bir sözlə, “X” pivə müəssisəsinin sənədləri ilə saxta pivəni müxtəlif yerlərə satır.
Burada söhbət təkcə dövlətin izləmə mexanizminin pozulmasından getmir, həm də istehlakçı hüquqları ciddi şəkildə pozulur. Çox təəssüf olsun ki, bu yığıncaqda istehlakçı hüquqları məsələsinə heç toxunulmayıb. Halbuki son nəticədə bütün hallarda əzab çəkən, aldadılan istehlakçılardır. Ölkədə istehlakçı siyasəti pis vəziyyətdə olduğundan və Azad İstehlakçılar Birliyinin pis işləməsinə görə bu məsələlər həmişə arxa planda qalır. Bu sahədə ciddi dönüş yaradılmalıdır. İllər boyu əhalinin rəğbətini qazanmış “NZS” pivəsi və yaxud “Azəri” pivəsi adı altında Salyanda, Xaçmazda pivə istehsalı var idi. Açıq-açıq ona yazırdılar ki, “NZS” pivəsidir. Hazırda bu açıq şəkildə bu işi görmək yığışdırılıbdır. Yəqin ki, bu Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi və dövlət orqanlarının təsiri altında baş verib”.
E.Hüseynov vurğuladı ki, istehlakçıların aldadılması əsasən “NZS” pivəsi adı altında baş verir. “ Xüsusən bu regionlarda baş verir. Pivənin süzəndə iki krant qoyurlar. Bəzən birindən pivə süzürlər, o birisinə isə su əlavə edirlər və yaxud su əlavə edilmiş şəkildə satırlar, yəni bir, bir krantla. Pivə qeyri-adi bir məhsuldur ki, əgər 1 ton təzə pivənin 10 litr köhnə pivə qarışdırasan, o pivə hamısı qıcqırıb məhv ola bilər. Ona görə də su qarışdırma çox geniş yayılıb. Düşünürəm ki, istehlakçı hüquqları nöqteyi-nəzərindən hökumət bu işlərə yanaşsa və istehlakçıların dəstəyinə nail olsa, çox şey əldə edə bilər. Yəni burada ictimai nəzarətin də olması vacibdir. Çox təəssüf ki, bu yoxdur və vəziyyət belədir”. E.Hüseynov hesab edir ki, saxta pivə istehsalçılarına qarşı standartlara uyğun pivə istehsal edən müəssisələr də mübarizə aparmalıdır. “Çox təəssüflər olsun ki, “NZS” müəsissəsi və digər standartlara uyğun pivə istehsal edən müəssisələr öz bazarlarını qorumaq üçün çox ciddi işlər aparmırlar. Gərək onlar öz bazalarını qorumaq üçün o saxtakarları ifşa etsinlər. Media ilə ciddi iş aparsınlar ki, o saxtakarlar bir də bu cür saxtakarlığa əl atmasınlar. Müxtəlif müstəvilərdə ciddi mübarizə aparılmalıdır ki, o cür saxta sənədlərlə pivə satışına son qoyulsun”-deyə E.Hüseynov bildirdi.
İradə SARIYEVA
