Aydın Hüseynov: “Özəl sektorun kənd təsərrüfatına töhfəsi isə çox böyük ola bilər”
Son bir neçə il ərzində kənd təsərrüfatının inkişafında müşahidə edilən durğunluq, əlbəttə ki, bizi düşündürür və bu məqsədlə Dövlət Proqramı Bunu Prezident İlham Əliyev kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, qəbul edilmiş proqramlar və qərarlar böyük dönüşə səbəb olub:
"Bununla əlaqədar bəzi rəqəmləri səsləndirmək istərdim. Bu, xüsusilə özəl sektora göndərilən siqnal və mesaj olacaq. Çünki dövlət qurumları bu rəqəmləri bilirlər. Özəl sektor nümayəndələrinin də Dövlət Proqramının icrasında xüsusi rolu olmalıdır. Burada biznes nümayəndələrinin, əlbəttə ki, məsuliyyəti ön planda olmalıdır. Öz ölkələrinə olan bağlılıq və sərmayə qoyuluşu üçün daha münbit şərait olmalıdır. Əlbəttə ki, biz müxtəlif mexanizmlərdən də istifadə edəcəyik. Həm güzəştli kreditlər, həm digər alətlərdən istifadə etməliyik ki, Azərbaycan sahibkarlarının kənd təsərrüfatının inkişafına sərmayə qoymasına daha böyük həcmdə nail olaq".
Prezident qeyd edib ki, eyni zamanda, biz xarici investorları da həm məlumatlandırmalı, həm də təşviq etməliyik:
"Çünki bu gün bizim beynəlxalq əlaqələrimiz çox genişdir. Azərbaycanla əməkdaşlıq etmək istəyən ölkələrin sayı ildən-ilə artır. Bizim dünya miqyasında çox yüksək reputasiyamız var, çox müsbət imicimiz var. Azərbaycan artıq dünyada orta gücə malik olan dövlət kimi tanınır və bir çox ölkələrin şirkətləri müxtəlif sahələrdə bizimlə əməkdaşlıq etmək istəyirlər. Biz, əlbəttə ki, bütün şirkətlərə, o cümlədən xarici investorlara qanun çərçivəsində lazımi şərait yaradırıq. Ancaq, eyni zamanda, biz xarici şirkətləri bizə lazım olan sahələrə cəlb etməliyik. Ona görə burada səsləndirəcəyim rəqəmlər həm yerli, həm xarici investorlara bir mesajdır".
Özəl sektorun kənd təsərrüfatının maliyyələşdirilməsində iştirakı niyə zəifdi? Özəl sektor kənd təsərrüfatına niyə sərmayəni zəif qoyur? Nə etmək olar?
Millət vəkili Aydın Hüseynov baki-xeber.com-a bildirdi ki, 2026-2030-cu illər üçün təsdiqlənən Dövlət Proqramı Azərbaycanın ərzaq təhlükəsizliyinə real töhfə verə bilər. “Proqram yerli istehsalın artırılması, idxaldan asılılığın azaldılması və kənd təsərrüfatı məhsullarının emal imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bu proqram çərçivəsində taxılçılıq, heyvandarlıq, balıqçılıq və akvakultura sahələrində məhsuldarlığın artırılması gözlənilir. Xüsusilə buğda və heyvandarlıq məhsulları üzrə daxili istehsalın güclənməsi ərzaq bazarında sabitliyə müsbət təsir göstərə bilər. Balıqçılıq və akvakulturanın inkişafı isə əhalinin keyfiyyətli protein məhsullarına çıxışını genişləndirə bilər.
Emal sahələrinin inkişafı da mühüm rol oynayacaq. Məhsulların yalnız xammal kimi deyil, emal olunmuş formada bazara çıxarılması fermerlərin gəlirlərini artıra bilər. Bu, həm də ərzaq itkilərinin azalmasına kömək edər. Nəticədə regionlarda yeni iş yerləri yarana və kənd yerlərində iqtisadi fəallıq arta bilər”.
A.Hüseynovun sözlərinə görə, Prezidentin kənd təsərrüfatı ilə bağlı müşavirədə verdiyi mesaj ondan ibarətdir ki, bu sahənin inkişafı artıq təkcə dövlətin üzərində qalmamalıdır: “Dövlət güzəştli kredit, subsidiya və digər dəstək mexanizmləri yaradır, amma əsas sərmayə və istehsal gücü özəl sektordan gəlməlidir.
Hazırda isə özəl sektorun kənd təsərrüfatına marağı zəifdir. Bunun bir neçə əsas səbəbi var. Əvvəla, kənd təsərrüfatı riskli sahə hesab olunur. Quraqlıq, su problemi, məhsul itkisi və bazar qiymətlərinin dəyişməsi sahibkarları ehtiyatlı davranmağa məcbur edir. İkinci səbəb odur ki, bu sahədə gəlir daha gec formalaşır. Bir çox sahibkar daha sürətli qazanc gətirən tikinti, ticarət və xidmət sahələrinə üstünlük verir. Digər tərəfdən, bəzi bölgələrdə logistika, saxlama və emal imkanlarının zəif olması da investisiyanı azaldır.
Prezidentin çıxışında əsas mesajlardan biri də odur ki, dövlət özəl sektora daha güclü siqnal verir və onları kənd təsərrüfatına daha çox sərmayə qoymağa çağırır. Bunun üçün güzəştli kreditlərin artırılması, vergi və subsidiyaların genişləndirilməsi, aqrar sığorta sisteminin gücləndirilməsi və fermerlə biznes arasında əməkdaşlığın artırılması vacib hesab olunur.
Özəl sektorun kənd təsərrüfatına töhfəsi isə çox böyük ola bilər. Sahibkarlar yeni texnologiyalar gətirə, müasir istixanalar və aqroparklar qura, məhsulun emalı və ixracını genişləndirə bilərlər. Bu isə həm istehsalı artıracaq, həm kəndlərdə yeni iş yerləri yaradacaq, həm də ərzaq təhlükəsizliyini gücləndirəcək. Eyni zamanda, özəl investisiya kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artmasına və yerli məhsulların xarici bazarlarda rəqabət qabiliyyətinin yüksəlməsinə səbəb olacaq.
Ekspertlərin fikrincə, dövlət və özəl sektor arasında əməkdaşlıq gücləndikcə kənd təsərrüfatı iqtisadiyyatın daha dayanıqlı və gəlirli sahələrindən birinə çevrilə bilər”-deyə A.Hüseynov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
