Firdovsi Şahbazov: “Dövlət büdcəsi hesabına azgəlirli ailələrin mənzillə təmin edilməsi ilə bağlı proqramlar olmalıdır”
Hazırda qlobal məsələlərdən biri getdikcə bahalaşan torpaq qiymətləridir. Bu, mənzil tikintisi üçün səmərəli torpaq siyasəti tələb edir. Bu sözləri BMT-nin Məskunlaşma Proqramının (UN-Habitat) icraçı direktoru Anaklaudia Rossbax Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) çərçivəsində “Mənzil maliyyələşdirilməsi üçün yeni bir saziş” mövzusunda paneldə deyib.
O, bildirib ki, yerli və beynəlxalq maliyyə olmadan heç bir ölkə torpaq böhranından çıxa bilməz: “Yerli maliyyə sayəsində 100 milyon insanı yoxsulluqdan çıxara bilən Çin və ABŞ kimi nümunələr var. Ölkədə şəhər infrastrukturu yaratmaq lazımdır. Evlər, mənzillər çox bahalıdır. Bütün dünyada vəziyyət eynidir. Belə olan halda dövlətlər hansısa güzəştlər, subsidiyalar tətbiq etməlidir. Əməkhaqları aşağı olan ölkələrdə subsidiyalar daha çox lazımdır. Çünki həmin əməkhaqqı ilə mənzil almaq mümkün deyil”.
Göründüyü kimi, sammitdə qaldırılan əsas məsələlərdən biri binalar üçün torpağın qiyməti məsələsidir. Hamı üçün əlçatan mənzil probleminin həlli üçün birinci növbədə torpağın qiyməti nəzarətə alınmalıdır. Çünki torpağın qiyməti qalxdıqca, evin də qiyməti qalxır. Yəni bunun necə səmərəli mexanizmlərini tətbiq etmək olar ki, torpağın qiyməti ilə, mənzillərin qiymətinin arasında bir əks əlaqə olsun? Mənzil üçün torpaq sahələrinin qiymətini sabit saxlanmasına necə nail olmaq olar? Azərbaycanda yeni binalarda hər il mənzillərin qiyməti artır. Bununla paralel torpağın qiyməti artır.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazovun fikrincə, problemin həlli dövlət tənzimləməsindən keçir: “Bu, təkcə Azərbaycanda yox, əksər ölkələrdə müşahidə edilir. Azərbaycanda qiymətlərin bu dərəcədə kəskin bahalaşmasının səbəbi istehsal və xidmətin böyük hissəsinin Bakı şəhəri və Abşeronda təmərküzləşməsidir. Bir neçə ay əvvəl 250 sosial ev satışa çıxarıldı. 50 min nəfər həmin evləri almaq istəyirdi. Bu, ölkəmizdə mənzil probleminin nə qədər kəskin olduğunu göstərir. Çıxış yolu odur ki, dövlət büdcəsi hesabına azgəlirli ailələrin mənzillə təmin edilməsi ilə bağlı proqramlar olmalıdır. Bəli, Azərbaycanda məcburi köçkünlər, hərbçilər, digər bəzi həssas təbəqələrin üzvləri dövlət tərəfindən evlə təmin edilir. Ancaq bu, yetərli deyil. Bunun miqyası daha da genişləndirilməlidir. Bölgələrdə yerləşən şəhər və rayonlarda mənzil tikintisi genişləndirilməlidir. Yaxud da torpaq sahələri dövlət büdcəsi hesabına alınmalı, mənzil tikintisi ilə bağlı şirkətlərlə müqavilə imzalanmalıdır”.
Vidadi ORDAHALLI
