Akif Nəsirli: “Gürcüstanın sərt davranmasının əsas ehtimal edilən səbəbi tütün məhsullarına qarşı sərt nəzarət siyasətidir”
Azərbaycanla Gürcüstan arasında normal qonşuluq, əməkdaşlıq münasibətinin davam etdiyi vəziyyətdə mətbuatda yayılan məlumata görə, Batumidə və Tiflisdə gömrük-keçid məntəqələrində 20 gündən artıqdır ki, Azərbaycan yük maşınları saxlanılıb.
Maraqlıdır ki, problemin digər məhsulları daşıyan TIR-larla deyil, tütün yükləri daşıyan maşınlarla bağlı olduğu deyilir. Yəni digər məhsulları daşıyan TIR-ların hərəkətinə heç bir maneçilik törədilmir, maneə ilə tütün daşıyan maşınlar üzləşir.
Hadisə barədə Azərbaycan mətbuatına danışan TIR sürücülərindən biri deyib ki, Gürcüstan tərəfi gürcü maşınlarına toxunmasa da, onları buraxsa da, Azərbaycan maşınlarını buraxmırlar. Məsələ burasındadır ki, Gürcüstanın gömrük qurumu da azərbaycanlıların müraciətinə cavab verməyib. TIR sürücüsü Arslan Kərimov deyib ki, maşınların buraxılmaması üçün heç bir məhkəmə qərarı yoxdur və onlar yalnız gömrük işçilərinin müşahidəsi altında saxlanılırlar.
Azərbaycanın Batumidə Baş konsulluğundan mətbuata bildirilib ki, vəziyyətdən məlumatlıdırlar və məsələnin həlli istiqamətində iş aparırlar.
Azərbaycanın Gürcüstandakı səfirliyindən isə deyiblər ki, onlara yazılı ərizə ilə müraciət ediblər və onlar da bu işlə məşğuldurlar.
Batumidə və Tiflisdə Azərbaycan yük maşınlarının 20 gündən artıq müddətdə saxlanılması son zamanlarda Gürcüstan ilə Azərbaycan arasında gömrük və sərhəd keçidi ilə bağlı yaşanan bir sıra narazılıqlarla əlaqələndirilir.
Bəzi ekspertlərə görə, bu məsələnin bir neçə mümkün səbəbi ola bilər.
Bunu Sərhəd Keçidi Qaydalarındakı Dəyişikliklərlə əlaqələndirənlər də var. Yəni Gürcüstan və Azərbaycan arasında gömrük prosedurlarında dəyişikliklər, yeni qanunvericilik aktları və tələblərin tətbiqi nəticəsində, yük maşınlarının keçidi daha uzun müddət tələb edə, bu, hər iki tərəf üçün uyğunlaşdırma dövrü və bürokratik maneələrə səbəb ola bilər.
Bunu son illər Gürcüstanın tütün məmulatlarının idxalına, tranzit və satışına dair qaydaların sərtləşdirilməsi ilə əlaqələndirənlər də var. Ekspertlər daha çox bu versiyanın üzərində dayanırlar.
Azərbaycanla Gürcüstanın münasibətlərinin mehriban qonşuluq müstəvisində davam etdiyi bir halda Azərbaycana məxsus tütün daşıyan maşınların qonşu ölkənin gömrüyündə saxlanılması təəccüblü görsənir.
“Azərbaycan maşınlarının saxlanılması...”
Liberal İqtisadçılar Birliyinin sədri Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, hələlik məsələ ilə bağlı Gürcüstan tərəfindən rəsmi açıqlama yoxdur. A.Nəsirli vurğuladı ki, Azərbaycanın Batumidəki Baş Konsulluğu və Gürcüstandakı səfirlik məsələ ilə məşğul olduqlarını bildiriblər: “Lakin hələlik Gürcüstan gömrüyündən heç bir açıqlama verilməyib.
Gürcüstanın bu addımı atmasının səbəbi rəsmi şəkildə izah edilməsə də, ölkənin tütün məhsullarına qarşı çox sərt qanunları və yüksək nəzarət mexanizmləri mövcuddur. Tütün məmulatlarının idxalı, tranziti və satışına dair qaydalar Gürcüstanda son illər daha da sərtləşdirilib. Bunun səbəbi qaçaqmalçılıq, vergidən yayınma və saxta məhsulların dövriyyəsinə qarşı mübarizədir. Tütün tranziti həssas sahə sayıldığından, gömrük orqanları ən kiçik uyğunsuzluq şübhəsində belə maşınları uzun müddət saxlayır.
Bu baxımdan, Azərbaycan maşınlarının saxlanılması, ehtimal ki, tütün yükündə sənədləşmə, etiket, vergi, mənşə və ya tranzit rəsmiləşməsi ilə bağlı şübhə və ya əlavə yoxlama tələbləri ilə əlaqələndirilə bilər. Lakin dəqiq səbəb açıqlanmadığından, nə baş verdiyini rəsmi şəkildə bilmək olmur.
Gürcüstan tərəfi hələlik ictimaiyyətə açıqlama verməyib və bu da vəziyyəti daha da müəmmalı edir.
Yəni Gürcüstanın sərt davranmasının əsas ehtimal edilən səbəbi tütün məhsullarına qarşı sərt nəzarət siyasətidir. Amma konkret hadisədə rəsmi izah olmadığı üçün proses tam şəkildə aydın deyil”.
A.Nəsirli qeyd etdi ki, Gürcüstan tərəfi bizə qarşi heç bir qərəzə malik ol bilməz, çünki Gürcüstan üzərindən və onunla birlikdə həyata keçirilən Azərbaycan layihələrindən gələn gəlirlər bu ölkənin dövlət büdcəsi gəlirlərinin 40 faizindən çoxunu təşkil edir. “Yəni Azərbaycan qonşuları arasında daha çox Gürcüstana xeyir verir. O üzdən yaxın günlərdə məsələnin müsbət yöndə çozülməsi və bununla bağlı rəsmi açıqlama verilməsi gözləniləndir”-deyə o bildirdi.
İradə SARIYEVA
