Akif Nəsirli: “Kənd təsərrüfatı sahəsində strateji məqsədlər yenidən qiymətləndirilməli, problemlər aşkarlanıb həll yolları gücləndirilməlidir”
Hesablama Palatasının 2026-cı ilin dövlət büdcəsi zərfinə verdiyi rəydə kənd təsərrüfatı sektoruna aid bir sıra məqamlar diqqət çəkir. Sənədin təhlili göstərir ki, 2022–2026-cı illər üçün müəyyən edilən inkişaf hədəfləri kənd təsərrüfatında tam icra olunmur, sektor üzrə real göstəricilər gözləntilərin xeyli gerisində qalır.
Hesablama Palatasının rəyində bildirilib ki, kənd təsərrüfatı üzrə orta illik artım proqnozları Strategiyanın hədəflərinə uyğun gəlmir. Palatanın qənaətinə görə, kənd təsərrüfatı və qeyri-neft sənayesinin zəif artımı qeyri-neft ixracı üzrə hədəflərin də icrasını çətinləşdirir. Hesablama Palatasının rəyində o da bildirilib ki, gələn il büdcədənkənar xərclər bütün funksional sahələr üzrə artımla nəzərdə tutulsa da, kənd təsərrüfatı bu siyahıya daxil deyil. Yəni digər sektorlar əlavə resurs alır, kənd təsərrüfatının isə büdcədənkənar maliyyələşməsi artmır.
“Aqrar sektor gözlənilən qədər inkişaf etmir, planlaşdırılan məhsuldarlıq, istehsal, ixrac və ya digər hədəflər reallıqda əldə olunmur”
Hesablama Palatasının rəyi ilə bağlı fikir bildirən Liberal İqtisadçılar Birliyinin sədri Akif Nəsirli baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, Hesablama Palatası dövlət büdcəsinin necə icra olunduğunu, vəsaitlərin hara və nə qədər xərcləndiyini yoxlayan ali audit orqanıdır. 2026-cı ilin büdcə sənədi hazırlanarkən Palata öz rəyini təqdim edib: “Rəydə deyilir ki, 2022–2026-cı illər üçün kənd təsərrüfatı ilə bağlı müəyyən edilən inkişaf planları (strateji hədəflər) tam yerinə yetirilmir. Real nəticələr planlaşdırılan göstəricilərdən xeyli aşağıdır. Yəni sektor gözlənilən qədər inkişaf etmir, planlaşdırılan məhsuldarlıq, istehsal, ixrac və ya digər hədəflər reallıqda əldə olunmur.
Məlumdur ki, kənd təsərrüfatında struktur problemləri var. Belə ki, məhsuldarlıq planlaşdırılandan aşağıdır, fermerlərə ayrılan dəstək gözlənilən nəticəni vermir, texnologiya, suvarma, subsidiyalar və digər mexanizmlər effektiv işləmir.
Bununla yanaşı, dövlət proqramlarının icrası da zəifdir. 2022–2026-cı illər strategiyasında nəzərdə tutulan tədbirlərin tam yerinə yetirilməməsi, vəsaitlərin effektiv xərclənməməsi və nəticəyə təsirin zəif olması kimi problemlər var”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, büdcə planlaşdırması reallığa uyğun getmir: “Ümumi makroproqnozlar optimist olub, faktiki göstəricilər isə daha aşağı qalıb. Hesablama Palatası hökumətə mesaj verir ki, kənd təsərrüfatı sahəsində strateji məqsədlər yenidən qiymətləndirilməli, problemlər aşkarlanıb həll yolları gücləndirilməli və dövlətin bu sahəyə ayırdığı vəsaitlərin effektivliyi artırılmalıdır. Əslində bu, sektorda “kağız üzərində yazılanlarla real vəziyyət arasındakı fərqin böyüdüyünü” göstərən tənqidi bir yanaşmadır”.
Günel CƏLİLOVA
