Əli Əlirzayev: “Naxçıvana ayrılan dotasiyaların ilbəil azaldılmasını doğru hesab etmirəm”
Gələn il Naxçıvan Muxtar Respublikasının büdcəsinə veriləcək dotasiyanın (transfertin yuxarı həddi) həcmi məlum olub. Bu, Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il dövlət büdcəsi haqqında” qanun layihəsində əksini tapıb.
Məlum olub ki, 2026-cı ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının büdcəsinə verilən dotasiya (transfertin yuxarı həddi) 221 milyon 628 min manat olub. Beləliklə, dotasiyanın həcmi 74 milyon 85 min manat, yaxud 26 faiz azalıb.
Demək olar hər il Naxçıvana ayrılan dotasiyanın həcmi azaldılır. Bunun iqtisadi, sosial əsası varmı? Naxçıvana dotasiyanın həcminin azaldılması nə dərəcədə doğrudur?
“Digər tərəfdən belə təəssürat var ki, ayrılan dotasiyalar səmərəli istifadə edilmir”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən iqtisadçı alim Əli Əlirzayevin fikrincə, Naxçıvan büdcəsinə verilən dotasiyanın həcminin azaldılması doğru deyil. Ə.Əlirzayev bunu belə əsaslandırdı: “Naxçıvanın geoiqtisadi vəziyyəti, blokada vəziyyətində olması nəzərə alınmalı idi. Naxçıvanda sahibkarlığın inkişafı mərkəzləşmiş fondlar vasitəsilə mümkündür. Dotasiyaları azaltmaqda məqsəd odur ki, yerli resurslardan istifadə edilsin. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, Naxçıvanda yerli investorların imkanları məhduddur və yaxud da o qədər də varlı deyillər. Ona görə də Naxçıvana ayrılan dotasiyaların ilbəil azaldılmasını doğru hesab etmirəm. Düzdür, bölgələri hər zaman dotasiyaların ümidinə buraxmaq doğru deyil. Ona görə ki, dotasiyalar ələbaxımlılıq yaradır. Ancaq Naxçıvan şəraitində bu, ələbaxımlılıq deyil. Çünki Naxçıvanın Azərbaycanın materik hissəsi ilə birbaşa quru əlaqəsi yoxdur. Bu da bir sıra məhsulların maya dəyərinin artmasına öz təsirini göstərir. Naxçıvanda sahibkarlığı inkişaf etdirmək üçün müəyyən yardımlara, güzəştlərə ehtiyac var. O da məlumdur ki, Naxçıvanın bir sıra təbii resursları var. Lakin bu resursları hasil etmək üçün ora yatırılan sərmayələr yetərli deyil, çox aşağı səviyyədədir. Naxçıvanın malik olduğu resursları iqtisadi dəyərə çevirmək üçün ölkə səviyyəsində yardımlar olmalıdır. Dövlət büdcəsindən bununla bağlı vəsait ayrılmalıdır, sərmayə qoyulmalıdır. Digər tərəfdən belə təəssürat var ki, ayrılan dotasiyalar səmərəli istifadə edilmir. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, blokada şəraitində Naxçıvanda yaşamağın özü böyük fədakarlıqdır. O üzdən bütün bu amilləri nəzərə almaq lazımdır”.
Vidadi ORDAHALLI