Azər Allahverənov: “Orta Dəhliz üzərindən 70 milyon ton yükün daşınması ilə bağlı fikirlər səsləndirilir”
Azərbaycan, İran və Rusiya arasında gömrük, sərhəd və nəqliyyat qurumlarının nümayəndələrindən ibarət avtomobil daşımaları üzrə xüsusi İşçi qrupun yaradılması nəzərdə tutulur. Bu barədə razılıq üç ölkənin hökumət nümayəndələrinin ötən gün (14 oktyabr) Bakıda keçirilmiş birgə görüşündə əldə olunub.
Tədbirdə, həmçinin, "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi üzrə yük daşımalarının illik həcminin 15 milyon tona çatdırılması üçün tədbirlər görülməsinin və yük axınlarının davamlı artımının təmin edilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Planlaşdırılan tədbirlər üzrə Fəaliyyət Planının 3 ay müddətində hazırlanması üçün də İşçi qrupun yaradılması razılaşdırılıb.
Burda diqqət çəkən məqam odur ki, "Şimal-Cənub" dəhlizi ilə yük daşımalarının illik həcminin 15 milyon tona çatdırılması nəzərdə tutulub. “Şərq-Qərb” dəhlizi ilə isə 25 milyon ton yükün daşınması planlaşdırılır ki, onun da 15 milyon tonu Zəngəzur dəhlizi üzərindən, 10 milyon tonu isə Gürcüstan üzərindən daşınacaq. Məlum olur ki, Azərbaycan üzərindən üst-üstə ildə 40 milyon ton tranzit yük daşınacaq ki, bu da çox böyük göstəricidir.
“İki önəmli dəhlizin Azərbaycan üzərindən keçməsi çox ciddi hadisədir və bu, beynəlxalq logistika mənzərəsini dəyişə bilər”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən millət vəkili Azər Allahverənov hesab edir ki, Cənubi Qafqaz bölgəsi ilə əlaqədar son zamanlar baş verən proseslər bilavasitə Azərbaycanın bu regionda yaratdığı reallıqlarla əlaqəlidir: “Ortaya çıxarılan potensial məhz Cənubi Qafqaz üzərindən bir çox irimiqyaslı transmilli layihələrin həyata keçirilməsi üçün şəraitin yaranmasına gətirib çıxarıb. Çünki 30 ilə yaxın ərazilərimizin işğal altında saxlanılması faktiki olaraq regionu iflic vəziyyətinə salmışdı. Ancaq 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra, xüsusən də 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən antiterror əməliyyatlarından sonra yeni vəziyyət yarandı. Azərbaycan ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etdi. Nəticədə həm Azərbaycanın təşəbbüsü, həm də iştirakı ilə çox vacib inteqrasiya layihələrinə start verildi. Beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri, beynəlxalq yüklərin daşınması çox funksionallı və modullu nəqliyyat daşıma infrastrukturunun yaradılması kimi işlərin reallaşması üçün çox əlverişli mühit yarandı. Yəni Cənubi Qafqaz bölgəsinin çox böyük və çoxşaxəli potensialı var. Azərbaycan bölgədə dayanıqlı sabitliyi bərqərar etməklə yanaşı, həm də sözügedən nəqliyyat dəhlizlərinin həyata keçirilməsi üçün çox əlverişli mühit yaratmış oldu. Şərqlə Qərbi əlaqələndirən nəqliyyat dəhlizləri, xüsusən də Orta Dəhlizin əsas seqmentlərindən biri olan Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun əhəmiyyəti daha da artır. Çünki bu marşrut vasitəsilə daşımaların həcmi artır. Bu infrastrukturun inkişaf etdirilməsi həm də daşınan yüklərin həcminin artmasına öz təsirini göstərir. Xüsusən də Ələt Beynəlxalq Dəniz Limanının istifadəyə verilməsi, yükaşırma potensialının artırılması, yüklər üçün hava limanının tikilməsi həmin seqmentin tərkib hissəsidir. Şərqdən Qərbə və əks istiqamətdə daşınan yüklərin uğurlu şəkildə həyata keçirilməsi cəlbediciliyi artırır. Hətta Orta Dəhliz üzərindən 70 milyon ton yükün daşınması ilə bağlı fikirlər səsləndirilir. Azərbaycan üzərindən keçən vacib dəhlizlərdən biri "Şimal-Cənub" dəhlizidir. Dəhlizin işlək vəziyyətə gətirilməsi ilə bağlı Bakıda vacib qərarlar qəbul olunub. "Şimal-Cənub" dəhlizi vasitəsi ilə yükdaşımaların 15 milyon tona çatdırılması yeni çağırışları formalaşdırır. Bu üzdən Azərbaycan, Rusiya və İran arasında üçtərəfli əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə ehtiyac yaranır. O üzdən, birgə iş bu dəhlizin böyük potensialını işlək hala gətirəcək. Baş nazirin müavini Şahin Mustafayev, Rusiya tərəfindən Baş nazirin müavini Aleksey Overçuk, İran tərəfindən isə yol və şəhərsalma naziri Fərzanə Sadiq bir araya gələrək dəhlizin koordinasiyası ilə bağlı təsisatın yaradılması ilə bağlı razılığa gəliblər. Bütün bunlar qarşıya qoyulan hədəflərin uğurlu şəkildə həyata keçirilməsinə şərait yaradacaq. Nəticədə Azərbaycan regionda önəmli tranzit mərkəzə çevriləcək. Ölkəmiz üzərindən daşınan yüklər yaxın vaxtlarda daha da artacaq. İki önəmli dəhlizin Azərbaycan üzərindən keçməsi çox ciddi hadisədir və bu, beynəlxalq logistika mənzərəsini dəyişə bilər. Daşımaların artması Azərbaycana əlavə dividend gətirəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
