Torpaqlarımız 5 ilə yaxındır ki, Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalından təmizlənib. Rayonlarımızda, kəndlərimizdə, şəhərlərimizdə geniş tikinti-quruculuq, bərpa işləri davam edir, məskunlaşma həyata keçirilir, eyni zamanda da kifayət qədər biznes, sahibkarlıq subyektləri fəaliyyət göstərir, yeni fabriklər, zavodlar, istehsalat müəssisələri açılır, əhalinin məşğulluğu təmin edilir.
Azad bölgələrin social-iqtisadi inkişafı, sahibkarlığın daha geniş vüsət tapması üçün imkanlar mövcuddur. Biz bu gün azad rayonlarda sahibkarlıq subyektlərinin əhatəli şəkildə inkişafını görürük, sahibkarlar yüksək templə öz işlərini davam etdirirlər.
Onu da bildirək ki, azad olunmuş ərazilərdə şəhər, qəsəbə və kəndlər üzrə 15 yaşayış məntəqəsinin ilkin mərhələdə inşası tamamlanıb, əhalinin yaşayışı, iqtisadi fəaliyyətə reinteqrasiyası təmin olunub.
Hazırda 27 yaşayış məntəqəsinin tikintisi, 25 yaşayış məntəqəsinin təmir-bərpası həyata keçirilir. 21 yaşayış məntəqəsinin isə təməli qoyulub.
Bu ilin əvvəlinə olan statistikaya görə, azad edilmiş ərazilərdə yeni yaradılan iş yerlərinin sayı 2 dəfədən çox artıb. Bilirik ki, torpaqlarımız işğaldan azad edildikdən sonra işğaldan azad olunan rayonlarımızın iqtisadi və sosial inkişafı üzrə konsepsiya da hazırlanıb icraya yönəlidilib.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi prosesi sürətlə davam edir.
Ümumiyyətlə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə fəaliyyət göstərən sahibkarlıq subyektlərinin 10 il müddətinə mənfəət, torpaq, əmlak və sadələşdirilmiş vergidən də azad olunması da, sahibkarların maliyyəyə çıxış imkanlarının artırılması məqsədilə kreditlərə dövlət zəmanətinin verilməsi və faizlərin subsidiyalaşdırılması ilə bağlı elektron platformanın olması da onlara əlavə stimul verir.
Azad ərazilərdə sahibkarlıq fəaliyyəti genişlənir
Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin rəhbəri Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, azad rayonlarda fəlaiyyət göstərən sahibkarlara dövlət tərəfindən hər cür qayğı-diqqət göstərilir.
Azərbaycan Prezidentinin Mingəçevirə, Goranboya və başqa rayonlara son səfərini qeyd edən A.Nəsirli bildirdi ki, ölkə başçısı azad rayonlara həmsərhəd olan ərazilərə səfər etdi və burda iqtisadi vəziyyəti dəyərləndirdi, bir neçə obyektin açılışında iştirak etdi. A.Nəsirlinin fikrincə, ölkə iqtisadiyyatının inkişafı üçün azad ərazilərdə çox münbit şərait yaradılıb: “Həm o ərazilərdə fəaliyyət göstərən sahibkarların digər güşətləri də mövcuddur. O sahibkarların fəaliyyətinin ətraf yerlərə, azad rayonlara yaxın olan ərazilərə müsbət təsirləri var. Azad ərazilərdə tikinti-quruculuq, bərpa işlərinə hər il dövlət büdcəsindən 4-5 milyard manat vəsait xərclənir. İldə təxminən 2 milyarddan da çox özəl sektorun sərmayəsi yatırılır. Bu gün o sərmayənin yatırılmasının ətraf ərazilərə kənar təsirləri mövcuddur. Tutaq ki, həmin ərazilərdə fəaliyyət göstərən sahibkarlara işçi qüvvəsi lazım olur. Onlar üçün sərfəlidir ki, fəaliyyət göstərdikləri əraziyə daha yaxın yerləşən rayonların əhalisinin əməyindən istifadə etsinlər. Yaxud azad olunmuş rayonlarda fəaliyyət göstərən sahibkarlara obyektlər inşa etmək üçün müəyyən materiallar lazım olanda həmin materialların ən yaxın ərazilərdən təmin olunması daha məqsədəuyğundur. Bu cür müxtəlif təsirlər azad olunmuş ərazilərə yaxın olan ərazilərin də iqtisadiyyatının inkişafına müsbət təkanlar verir”.
“Dövriyyənin və gəlirlərin artması sahibkarlığın inkişafında əsas rol oynayır...”
A.Nəsirli vurğuladı ki, bu gün azad rayonlarda yüzlərlə sahibkarlıq subyekti fəaliyyət göstərir, otellər, restoranlar, istirahət mərkəzləri, istehsalat müəssisələri açılıb və açılmaqda da davam edir. Bu gün o rayonlarda sahibkarlara məxsus istehsalat müəssisələrində yerli əhalinin də işlə təmin oldunduğunu deyən A.Nəsirli hesab edir ki, bu da yerli iqtisadiyyata müsbət təsir göstərir.
A.Nəsirli qeyd etdi ki, bu gün azad rayonlarda işçi qüvvəsinə ehtiyac var, o rayonlara bitişik rayonlarda isə işsizlik problemi mövcuddur. Bu baxımdan azad ərazilərdə fəaliyyət göstərən sahibkarların yaratdığı iş yerləri, müəssisələrdə o insanlar işlə təmin olunurlar. “Bu amil onların iş yerləri ilə təmin olunmasına müsbət təsir göstərir. Bu ərazilərin də bir hissəsi Gəncəbasardır. Yəni Gəncə, Mingəçevir və digər ətraf rayonlarda yaşayan əhalinin işlə təmin edilməsində azad ərazilərdə fəaliyyət göstərən sahibkarların təsirləri kifayət qədər yüksəkdir. Həm iş yerləri açılır, insanlar işlə təmin olunur, eyni zamanda həmin bölgələrdə ticarət dövriyyəsinin həcmi kifayət qədər genişlənir. Bu da yerli sahibkarların mənfəətlərinin artmasına səbəb olur. Bu cür dövriyyənin və gəlirlərin artması sahibkarlığın inkişafında əsas rol oynayır, onların fəaliyyətinin nüvəsini təşkil edir. Ona görə də hesab edirəm ki, bu ərazilərdə həm dövlətin həyata keçirdiyi proqramlar çərçivəsində, həm də azad edilmiş ərazilərdə gedən tikinti-quruculuq, bərpa işləri, eyni zamanda açılan iş yerləri bu bölgənin iqtisadiyyatına, sahibkarlığın daha geniş inkişafına töhfə verir.
Goranboy rayonunda tikinti materialları istehsalı müəssisəsinin açılmasına tələbat necə yaranıb? Həmin o ərazilərdə tikinti materiallarına tələbat artıb ki, orda “Konstralab Industries” QSC-nin tikinti materialları istehsalı müəssisəsini açıb. Artıq hiss olunur ki, bu bölgədə tikinti materaialları istehsal edən, tədürük edən şirkətlərə daha çox ehtiyac var.
Bütün bunlar bir-birinə bağlı məsələlərdir. Həm azad rayonlar, həm də onlara bitişik başqa rayonlarda fəaliyyət göstərən sahibkarlıq qurumlarının, təşkilatların bir-biri ilə əlaqələri müsbət nəticə verir.
Hesab edirəm ki, azad rayonlarda sahibkarlıq inkişaf edir, istesalla məşğul olan sahibkarlıq subyektlərinin fəaliyyəti genişlənir. Bu da olduqca müsbət bir haldır”-deyə A.Nəsirli əlavə etdi.
A.Nəsirli qeyd etdi ki, işğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda istehsal, emal və digər müəssisələrin yaradılmasına şahidlik edirik. O vurğuladı ki, Laçında, Kəlbəcərdə və başqa azad rayonlarda istehsalat və sənaye müəssisələri yaradılıb və onların fəaliyyətini görürük. A.Nəsirli hesab edir ki, yerli sahibkarların istehsal müəssisələri açmasına böyük maraq göstərməsi müşahidə olunur və bu da olduqca müsbət haldır.
İradə SARIYEVA Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
