Məlumdur ki, sentyabrın 15-dən etibarən Azərbaycanda “Aİ-95” premium və “Aİ-98” super markalı benzinin qiymətində dəyişiklik edilib. “Aİ-95” markalı benzinin qiyməti 1,60 AZN, “Aİ-98” markalı benzinin qiyməti isə 1,90 AZN təşkil edib.
Xatırladaq ki, son qiymət dəyişikliyinə qədər respublikamıza xaricdən idxal edilən “Aİ-95” premium markalı benzinin qiyməti 1,45 AZN, “Aİ-98” super markalı benzinin qiyməti 1,60 AZN təşkil edirdi.
Artıq bəzi şirkətlər və ya sahibkarlar benzinin satış qiymətinin qalxmasını eşidən kimi süni qiymət artımına start veriblər. Maraqlıdır, süni qiymət artımının qarşısı necə alınacaq? Bu istiqamətdə nə kimi işlərin görülməsinə ehtiyac var?
“Süni qiymət artımı əsasən marketlərdə qeydə alınır, istehsalçı malını marketdə yerləşdirmək üçün əvvəlcədən külli miqdarda pul verir”
“Azad İstehlakçılar Birliyi”nin sədri Eyyub Hüseynov bildirdi ki, qiymət artımı bütün dünyada, eləcə də Azərbaycanda gözləniləndir. Səbəb budur ki, insanlar artır və ərzaq malları istehsal edən resurslar məhduddur. Ona görə də bu tendensiya daim davam edir. Azərbaycanda isə qiymətlərin bu cür dəyişməsi təbiidir: “Hər gün mənə bununla bağlı 6-7 zəng gəlir. Azərbaycan bazarı azad bazar iqtisadiyyatının bir hissəsidir. İstehsalçı malını istənilən qiymətə sata bilər. Dünyada un və buğda qiymətlərində dəyişiklik olduğu üçün bu artım var. Eləcə də artıma səbəb olan amillərdən biri insanların sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılması, yəni maaşların yüksəldilməsi və s. ola bilər. Süni qiymət artımı əsasən marketlərdə qeydə alınır. İstehsalçı malını marketdə yerləşdirmək üçün əvvəlcədən külli miqdarda pul verir. Mənə bir bal istehsalçısı dedi ki, balını marketdə yerləşdirmık üçün 18 min manat nağd pul istədilər. Bu pullar isə vergidən gizlədilir. Market sahibləri qarış-qarış piştaxtaları istehsalçılara satırlar. İstehsalçılar həmin verdiyi pulları malların üzərinə qoymağa məcbur və məhkumdurlar. Sirlərini də kiməsə deyə bilmirlər. Əgər desələr, marketlər onları boykot edəcək.
Azərbaycan Sahibkarlar Assosiasiyası olaraq dəfələrlə bu barədə məlumat vermişik. Həmçinin, özüm də ictimai çıxışlar etmişəm. Marketlərdə 20 mindən çox adda mal var. Görün, hər mal üçün satılan piştaxtalardan nə qədər pullar yığılır və malların üzərinə əlavə edilir. Bu çox böyük amillərdən biridir.
Market sahibləri o qədər “cızıqlarından çıxıblar ki”, hökumət onlar üçün o qədər əlverişli, toxunulmaz şərait yaradıb ki, hökumətin sosial siyasətinə dəstək vermək istəmirlər. Cənab Prezident çıxışlarında ölkədə süni qiymət artımının, inhisarçılığın olduğunu deyir, kartel sövdələşmələrinin olduğunu dilə gətirir.
Neçə ildir ölkədə antiinhisar məcəlləsi də qəbul olunmur. Bu işlərə nəzarət edən dövlər qurumları, demək olar ki, heç nə etmir, əllərini-qollarını sallayıb baxırlar”.
Günel CƏLİLOVA
