12/11/2019 22:18
728 x 90

Mövlud Çavuşoğlu "Nyu-York Tayms"da Türkiyənin Suriya əməliyyatından yazdı

img

"Nyu-York Tayms" qəzeti Türkiyə Cumhuriyyətinin Xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlunun "Nəyə görə Türkiyə mübarizəni Suriyaya daşıdı? "- adlı məqaləsini dərc edib.

TC Bakı Böyükelçiliyindən “Bakı Xəbər”ə daxil olan məqalə mətnində deyilir:

Türkiyənin Suriyanın şimal-şərqindəki hərbi əməliyyatının Amerika mətbuatında DAİŞ (və ya İslam Dövləti deyilən) qalıqlarına qarşı mübarizəni sarsıdan və Amerikanın müttəfiqlərinə inamını sarsıdan kürdlərə hücum kimi şərh edilməsi Türkiyə tərəfində təəssüf doğurur. Çünki Türkiyə ilə ABŞ-ın 67 illik NATO müttəfiqliyi müvəqqəti, taktiki və ya mübahisəli olmayıb.

Türkiyə sərhəd rayonlarında terrorçuların yaratdığı təhlükəni aradan qaldırmaq yolu ilə milli təhlükəsizliyi təmin etmək məqsədilə əməliyyata başlayıb. Bu əməliyyat orada yaşayan suriyalıları terror təşkilatlarının zülmündən azad edəcək, Suriyanın ərazi bütövlüyü və siyasi birliyi üçün təhlükəni aradan qaldıracaq. Bu iki irəliləyiş öz yurd-yuvasını məcburi tərk etmiş suriyalıların təhlükəsiz və könüllü şəkildə geri qaytarılmasına kömək edəcək.

Türkiyə heç vaxt öz sərhədlərində terror təşkilatının nəzarəti altında dəhlizin olmasını qəbul etməyib. Biz dəfələrlə, BMT Baş Assambleyası da daxil olmaqla, təhlükəsiz zonanın yaradılmasını təklif etmişik. Biz ABŞ-ı terrorçulara maliyyə dəstəyini dayandırmağa çağırmışıq. Lakin ABŞ-ın təhlükəsizlik bürokratiyası PYD/YPG kimi tanınan bir təşkilatdan qısa müddətdə qopa bilmədi. Halbuki, ABŞ hökumətindəki önəmli isimlər, Avropa Birliyi və NATO PYD/YPG-nin Türkiyədə PKK kimi taninan terror örgütü ilə bağlantısını etiraf edirdi. Əslində, amerikalı həmsöhbətlərimiz bu qüvvələrin bizim sərhədlərimizdən kənara çıxarılmalı olduğuna əmin görünürdü və biz hətta bu barədə razılığa gəldik. Avqust ayındakı görüşmələrdə hərbi danışıqlar PYD / YPG -nin çıxarılacağı və təhlükəsiz zonanın yaradılacağına dair  qarşılıqlı öhdəliyin meddəti başa çatdı. Lakin Amerika Birləşmiş Ştatları bu öhdəliyini yerinə yetirə bilmədi və bizdə belə bir güclü təəssürat yarandı ki, terrorçu qruplaşma Suriyada mövqelərini daha da möhkəmləndirmək üçün vaxt qazanmağa çalışır. PYD / YPG özünü dünyaya İŞİD-lə müharibə qrupu kimi  təqdim etmək üçün cəhd edə bilər, lakin onun türk torpaqlarında tunellər qazmaqla PKK-ya partlayıcılar ötürdüyü bir gerçəkdir. Onun üzvləri həbsxanadan azad edilmiş məhbusları Türkiyəyə göndərirlər. Hələ 2017-ci ilin noyabrında Bi-Bi-Si xəbər vermişdi ki, Raqqa şəhərinin azad edilməsi üzrə koalisiyanın əməliyyatı zamanı Suriya Demokratik Qüvvələri yüzlərlə terrorçunun qaçmasına imkan verən məxfi sövdələşmə imzalayıb. Biz hərəkət etməli idik. Bəziləri Suriyada kürd əhalinin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlarını bildirib. Bir daha demək və vurğulamaq istəyirəm ki, Türkiyə kürdlərə qarşı mübarizə aparmır. Mübarizəmiz terrorçulara qarşıdır. Vəziyyəti "türklər kürdlərə qarşı" kimi təqdim etmək qərəzli yanaşmadır və doğru deyil. Kürdlər düşmənlərimiz deyil. Bizim hədəfimiz öz nəzarətində olan ərazilərdə uşaqlar silahlandıran, müxalifləri qorxudan, demoqrafik strukturu dəyişdirməyə çalışan və insanları məcburi hərbi xidmətə zorlayan PKK və PYD/YPG-nin birgə həyata keçirdiyi fəaliyyətdir. PYD/YPG boyunduruğu altında zərər çəkmiş kürdlər, ərəblər, xristianlar və başqaları azadlıq əldə edərkən daha yaxşı bir durumda olacaqlar. Dünya Xristianlar Şurası israrla bunu təkid edir. Biz bu əməliyyata başlayarkən sivil vətəndaşlar üçün bütün mümkün risqləri minimuma endirmək və humanitar böhranın qarşısını almaq yönündə bütün addımları atdıq. Son bir neçə ildə Türkiyə şimali-şərqi Suriyadan olan çoxsaylı qaçqınlara, o cümlədən ərəblərə, kürdlərə və türkmənlərə sığınacaq verib. 300 mindən artıq kürddən ibarət olan bu qaçqınların əksəriyyəti terrorçular tərəfindən evlərindən didərgin salınıb. Biz Türkiyədə bu insanlar üçün təhlükəsizlik, mənzil və yaşayış vasitələrini təmin etdik. Biz çörəyimizi böldük və onlara kommunal xidmətlərimizdən istifadə etməyə imkan verdik. Türkiyə dünyanın ən səxavətli humanitar yardım ölkəsidir və bütün dünyada qaçqınların əksəriyyətinə evdir. Son üç ildə Türkiyə etibarlı model yaradıb. 2016-17-ci illərdə Cerablus və onun ətrafında və 2018-ci ildə Afrində də daxil olmaqla, Suriyanın şimal-qərbində Türkiyənin əməliyyatları geniş ərazini terrorçulardan təmizləyib. Bu əməliyyatlardan sonra terrorçuların qurbanı olmuş icmalar sülh şəraitində yaşamağa və nizamlı idarəetmədən istifadə etməyə başladılar. Suriyanın şimal-qərbində 365 min qaçqın öz evlərinə qayıdıb. Təmin etdiyimiz sosial xidmətlərə 230 000 şagird yerlik məktəblər də daxildir. Suriyanın şimal-qərbində 6 təcili yardım maşını olan 55 xəstəxanada 2 mindən çox Suriya və Türk əməkdaşı fəaliyyət göstərir. Onların istifadəsi eçen çoxsaylı sosial obyektlər və idman qurğuları, o cümlədən bir futbol meydançası tikilib, müəssisələr açılıb, o cümlədən ticarəti asanlaşdırmaq üçün sərhəd keçidi açılıb. Verilən maliyyə dəstəyi kənd təsərrüfatı və heyvandarlığın inkişafına səbəb olub.

Türkiyənin əvvəlki əməliyyatlarını Rakka koalisiyasının dağılması ilə müqayisə edin, o zaman antiterror əməliyyatlarını nə qədər diqqətlə idarə etdiyimizi görəcəksiniz. Bu əməliyyatlardan öyrənilən təcrübə bu dəfə daha yaxşı bir iş çıxarmağımıza kömək edəcək. PKK və YPG dünya ictimaiyyətini şantaj edir və guya onlar olmadan İŞİD-lə mübarizənin gücünü itirəcəyini iddia edir. Ancaq bu vəhşi terrorçularla mücadilədə müttəfiqlərimiz axıra qədər Türkiyə ilə əməkdaşlığı davam etdirsələr, heç bir qüvvə itirilməyəcək. Biz yeganə millətik ki, İŞİD-ə qarşı şəxsən döyüş meydanına çıxmışıq. İŞİD və digər terror təşkilatlarına qarşı mübarizə hər kəsin töhfəsi və əməkdaşlığı sayəsində davam etdiriləcək. Bəzi Avropa ölkələri bu təşkilata qoşulan vətəndaşlarının repatriasiyasını bir qədər könülsüz həll edir. Ancaq problemin həllini arzulamaq siyasət ola bilməz. Onlar da öz payına düşən yükü daşımalıdır. Biz Türkiyə olaraq hesab edirik ki, suriyalı qaçqınların öz evlərinə qayıtmasına və İŞİD və digər terrorçu qruplaşmaların yenidən peyda ola bilmədikləri şəraitin təmin olunmasına əsas yaratmışıq. Mən Suriya qaçqınlarının təhlükəsiz və könüllü qaytarılmasının diqqətlə planlaşdırılması və idarə olunması qənaətindəyəm. Bu proses beynəlxalq hüquqa uyğun və BMT ilə əməkdaşlıq şəraitində həllini tapmalıdır. Suriya bir çox etnik qrupların yaşadığı ölkədir və Suriya böhranı siyasi həllini tapana qədər idarə olunan və təmsilçiliyə əsaslanan yerli şuralar yaradılmalıdır. Bu yaxınlarda antiterror əməliyyatından sonra Türkiyə kürdlərin əksəriyyət təşkil etdiyi rayonlarda əhali sayının təyini məqsədilə yerli özünüidarəetmə Şuralarının yaradılmasını fəallaşdırıb. İndi suriyalılar evlərinə qayıtmaq istəyir. Onlar çox əziyyət çəkdilər. Biz təşəbbüs edirik ki, milyonlarla qaçqının evlərinə qayıtması üçün lazım olan sülh şəraiti yaradaq. Yaranmış yanlış təsəvvürlərin əksinə olaraq, bizim əməliyyatımız problemi humanitar aspektə yönəltməyə, ölkənin bütövlüyünü qorumağa və siyasi prosesə öz töhfəmizi verməyə kömək edəcək.

 

Son xəbərlər