Britaniyanın "Brexit" bəlası ABŞ üçün "Teksit" bəlasına çevrilir

Tarix: 02.07.2016 / 01:31
Bölmə: Dünya

Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqını (Aİ) tərk etməsi, belə görünür ki, Qərb dünyası üçün gözlənildiyindən də böyük problemlərə yol açacaq. Əvvəla bu, Qərbdə ən güclü iqtisadi təşkilat olan Avropa İttifaqını parçalayacaq. Digər tərəfdən, proseslər Avropanın əsas müttəfiqi olan ABŞ-da yeni çətinliklərə yol açıb. Belə ki, ABŞ-ın bəzi ştatları artıq müstəqil olmaq niyyətinə düşüb.

Beləliklə, "Brexit"in Qərb üçün bir çox mənada indiyə qədər müşahidə edilən neqativ hallardan daha güclü zərbə olduğunu görmək mümkündür. Qeyd olunduğu kimi, bu hal, əvvəla, Avropa İttifaqının özünü parçalayır. Fransada, Niderlandda qurumdan çıxmaq istiqamətində çağırışlar artır. Çexiya prezidenti Miloş Zeman da ölkənin Avropa İttifaqında və NATO-da üzvlüyü ilə bağlı referendumun keçirilməsinə çağırıb. Bununla birgə, Çexiya dövlət başçısı qeyd edib ki, onun özü ölkənin hər iki birlikdə qalmasına səs verərdi: "Mən Avropa İttifaqından çıxışı dəstəkləyənlərlə razı deyiləm. Amma əlimdən gələni edərəm ki, onlar üçün fikirlərini ifadə edə biləcəkləri referendum təşkil olunsun. Eyni sözləri NATO-da üzvlüklə də bağlı deyə bilərəm".

"Brexit" İngiltərənin özü üçün də ciddi fəsadlar yaratmaqda davam edir. Avropa İttifaqı Şurasının keçmiş rəhbəri Herman Van Rompuy "Brexit" üzrə referendumun nəticələrini şərh edərkən Böyük Britaniyanın parçalana biləcəyini deyib. O xatırladır ki, separatizmə meylli Şotlandiya və Şimali İrlandiya birmənalı olaraq "Brexit"lə barışmaq fikrində olmadığını bildirib. Şotlandiya hökumətinin başçısı Nikola Stercen region əhalisinin referendumda Britaniyanın Aİ-də qalmasına səs verdiyini qeyd edib. Bir qədər əvvəl o, "Brexit" baş tutacağı təqdirdə, Şotlandiya Milli Partiyasının regionun müstəqilliyi barədə təkrar referenduma nail olacağı ilə bağlı xəbərdarlıq etmişdi. Qeyd edək ki, əvvəlki referendumda Şotlandiya vətəndaşlarının 55,3 faizi regionun Birləşmiş Krallığın tərkibində qalmasına səs vermişdi. Şimali İrlandiyanın ən iri millətçi partiyası olan "Sinn Fein" də, öz növbəsində, regionun İrlandiya ilə birləşməsinə dair referendum keçirmək niyyətində olduğunu bəyan edib.

London meri Sadiq Xan isə "Brexit" üzrə referendumdan sonra daha böyük muxtariyyət tələb edir. O bunu referendumdan sonra yaranmış qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırmaq üçün istəyib: "Bütün londonluların adından paytaxtı üçün daha çox muxtariyyət tələb edirəm. Özü də dərhal. Məqsədim Londonun iqtisadiyyatını qeyri-müəyyənlikdən qorumaqdır". O, bu ideyanın xoş görünməsinə baxmayaraq, şəhərin müstəqilliyi barədə ciddi danışmağın mümkünsüz olduğunu qeyd edib. Ölkənin Avropa İttifaqından çıxmasının əleyhinə olan London meri şəhərə vergi, biznes, nəqliyyat, mənzil sahələrində səlahiyyətlər verilməsinə çalışır.

Xatırladaq ki, iyunun 23-də Böyük Britaniyada baş tutmuş referendumda seçicilərin əksəriyyəti ölkənin Aİ-dən çıxmasına səs verib. London isə seçicilərin əksəriyyətinin "Brexit" əleyhinə səs verdiyi yeganə İngiltərə regionu olub.

Bu arada isə Böyük Britaniyada keçirilmiş referendum Texasdakı müstəqillik tərəfdarlarını da aktivləşdirib. "Nyu York Tayms" qəzeti Texasda separatçı əhval-ruhiyyənin çoxdan formalaşdığını bildirib. Artıq indidən sosial şəbəkələrdə xüsusi "Teksit" həştəqi yaradılıb. Üstəlik, sosial şəbəkələrdə ABŞ xəritəsi Texas olmadan yayımlanır. "Brexit"dən sonra ABŞ-ın Yeni İngiltərə vilayətinin Nyu-Hempşir ştatında bir qrup separatçı aktivləşib. Bu vilayətin başqa bir ştatı olan Vermontda da aktivlik yaşanıb. "Brexit" bununla Qərb ölkələrinə daha ciddi zərbə vurur. İqtisadi müstəvidə də "Brexit"in zərərləri böyükdür.

Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) hesablamalarına görə, Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqı üzvlüyündən çıxması avrozonada iqtisadi artıma ciddi şəkildə mənfi təsir göstərəcək. AMB-nin rəhbəri Mario Draqi yaxın üç ildə avrozonada iqtisadi artımın proqnoz verildiyindən 0,3-0,5 faiz aşağı olacağı barədə xəbərdarlıq edib. Onun fikrincə, bir çox ölkələrdə Aİ-nin idarəolunmaz hala gəlməsi barədə təsəvvür formalaşa bilər və birinci növbədə iqtisadi təsirlərin birbaşa nüfuz etdiyi bank sektoru diqqət mərkəzində olmalıdır. Üzv ölkələrin dövlət büdcəsində iqtisadi artıma yönəlmiş vəsaitlərin artırılmalı olduğunu bildirən M.Draqi AMB-nin qiymət sabitliyinə nail olmağa və bu məqsədlə bir sıra ölkələrin mərkəzi bankları ilə koordinasiyalı fəaliyyət göstərməyə hazır olduğunu da qeyd edib.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 14.06.2026 / 18:23

ABŞ-ın 30-dan çox ölkədə azı 120 bioloji laboratoriyası ortaya çıxdı - Kəşfiyyat rəhbərindən ŞOK ETİRAFLAR...

Tarix: 14.06.2026 / 17:45

Dünya sülh gözləyərkən İsrail Beyrutu vurdu –Trampın planları pozulur, İranla saziş dalana dirənir...

Tarix: 14.06.2026 / 16:27

İrandakı mühafizəkarlar Tehran-Vaşinqton razılaşmasına qarşı çıxdı - Qalibaf və Ərakçi hədəfdə...

Tarix: 14.06.2026 / 15:10

ABŞ-İran sazişi nə vaxt imzalanacaq? – Vaşinqton bu gün deyir, Tehran isə...

Tarix: 14.06.2026 / 14:31

İran–ABŞ memorandumunun əsas detalları açıqlandı

Tarix: 14.06.2026 / 13:58

İran–ABŞ sazişi üçün “rəqəmsal imza mərasimi” planlaşdırılır

Tarix: 14.06.2026 / 12:08

Zelenski Rusiya ərazilərinə endirilən hava zərbələrinin detallarını açıqlayıb

Tarix: 14.06.2026 / 11:55

İranda Xameneyinin mərasimləri səbəbindən imtahanlar təxirə salına bilər

Tarix: 13.06.2026 / 22:50

Tramp rəsmən elan etdi – İranla saziş sabah imzalanacaq...

Tarix: 13.06.2026 / 20:21

İsraildən Trampa çağırış - Livan, Suriya və Qəzzadan çəkilməyəcəyik...

Tarix: 13.06.2026 / 18:57

İrandan ABŞ-la imzalanacaq sazişilə bağlı yeni açıqlama – Tehranın bloklanmış milyardları necə qaytarılacaq? – DETALLAR ortaya çıxdı...

Tarix: 13.06.2026 / 16:15

Putindən Qərbə növbəti xəbərdarlıq - heç vaxt buna cəhd etməyin...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 11.06.2026 / 16:47

Baş həkimə illər öncə açılmış cinayət işi yenidən təzələndi...

Tarix: 11.06.2026 / 11:52

Avropa Komissiyasından Trampın kürəkəninə ağır zərbə - "dayandırın"...

Tarix: 11.06.2026 / 11:03

Ümumi daxili məhsulla bağlı maraqlı vəziyyət yarandı - həm müsbət, həm də mənfi tərəfləri var...

Regionların tərəqqisində Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun xüsusi çəkisi sürətlə artır