İnsan orqanizmi üçün zərərləri təsdiqlənmiş enerji içkilərinin satışının həyata keçirilməsi ilə yanaşı, onların reklamına da geniş yer verilir. Biz bu gün ictimai yerlərdə, nəqliyyatda enerji içkilərinin reklam plakatlarına sıx-sıx rast gəlirik. Çox təəssüf ki, enerji içkilərinin reklam edildiyi həmin plakatlarda reklamçı simasında dünya şöhrətli idmançılarımızı da görə bilirik.
Artıq enerji içkilərinin satışı ilə məşğul olan şirkətlər bu zərərli içkilərin reklamına məşhur idmançıları da cəlb etməyə nail olublar. Əlbəttə, tanınmış simaların bu cür neqativ işlərə, proseslərə cəlb edilməsi cəmiyyətə, xüsusən də gəncliyə mənfi təsir göstərir. Gənc bir qız, oğlan, idmançı görəndə ki, hansısa tanınmış idmançı “mən enerji içkilərindən güc alıram” deyib bu reklamların simasına çevrilirsə, o da o işkilərə aludəçilikdən əl çəkməyəcək.
“...bu, maddi qarşılıq nəticəsində baş verir”
Sosial sahə üzrə tanınmış ekspert İlqar Hüseynlinin sözlərinə görə, enerji içkilərinin satışına məhdudiyyət qoyulduğu kimi, gərək reklamına da eyni qayda tətbiq olunsun. Enerji içkilərinin reklamının qanunla tənzimlənməli olduğunu deyən İ.Hüseynli hesab edir ki, onun reklamının məhdudlaşdırılmasının qanunvericilkdə əks olunması vacibdir. “Bu problemin həllində Azərbaycan qanunvericiliyi əsas indikator rolunu oynamalıdır. Təbii ki, qanunvericilikdə bir sıra məmulatların reklamının qadağan olunması ilə bağlı məsələlər var, o cümlədən də tütün məmulatlarının və alkoqollu içkilərin reklamı da qanunla qadağan edilir. Bilmirəm, enerji içkilərinin reklamı qanunla qadağan edilib, ya yox. Əgər edilməyibsə, bu da qanunvericilikdə öz əksini tapmalıdır. Çünki onun satışı ilə bağlı məhdudiyyətlər mövcuddur. Bu yaxınlarda bir şirkətin ofisinin qarşısından keçərkən orada “hər cür tütün məmulatları” yazılmış böyük bir reklam plakatı ilə rastlaşdım. Artıq bunlar qanun pozuntusudur. Enerji içkilərinə gəlincə, onların da bu şəkildə reklam edilməsi yaxşı hal deyil. Həmin reklam plakatlarında Azərbaycanda və dünyada tanınan idmançılarımızın şəkillərindən istifadə edilməsi, yaxud bu cür stimullaşdırma metodundan yararlanması yolverilməzdir. Sözsüz ki, bununla bağlı reklam agentliyinin və dövlətin müvafiq strukturlarının rolu, nəzarəti olmalıdır. Onlar bu tip reklam alətlərinin qarşısını almaq üçün öz qanuni vəzifə borclarını yerinə yetirməlidirlər. Çox təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda reklam çarxları, plakatlarının hazırlanmasında ölkənin önəmli simalarından, populyar müğənnilərdən, idman sahəsində ciddi nailiyyətlər əldə edən, ölkədə və dünyada tanınan şəxslərin şəkillərindən istifadə edilir. Əlbəttə, idmançılar bu reklamların siması olmağa təmənnasız razılıq vermirlər, bu, maddi qarşılıq nəticəsində baş verir. İdmançılarımız bu roliklərə, plakatlara çəkilməyə razılıq verirlərsə, bu, pul müqabilində olur. Bütün bunlar araşdırılmalıdır”.
O hesab edir ki, enerji içkilərinin satışında yaş məhdudiyyətinin olması heç də reklam edilən bu məhsulun onlar tərəfindən istifadəsinin qarşısını ala bilmir: “Sözsüz ki, enerji içkilərinin reklamının qadağan edilməsini qanunvericiliklə tənzimləyən hər hansı bir mexanizmlər yoxdursa, bununla bağlı tədbirlər görülməlidir. Bizdə yalnız onun satışı ilə bağlı müəyyən yaş qruplarına görə məhdudiyyətlər var. O məhdudiyyətlər varsa, bunun reklamında da məhdudiyyətlər olmalıdır”.
İradə SARIYEVA
