Son zamanlar ölkəmizin müxtəlif yerlərində, şəhər və kəndlərində mövcud olan təbii göllərin ekoloji vəziyyətinin fəlakətli olması barədə xəbərlər, şəkillər, videogörüntülər yayılır. Mütəxəssislər özləri də bildirirlər ki, bir sıra göllərin ekoloji vəziyyəti ürəkaçan deyil. Onlar bunu daha çox ekspedisiyalar, çöl tədqiqatları zamanı aşkar gördüklərini bildirirlər. Söhbət ondan gedir ki, ətrafda yaşayan sakinlər hansısa səbəbdən həmin göllərin ətrafına və içinə zibil atırlar. Bu da göllərin süni yollarla çirklənməsinə gətirib çıxarır.
Mətbuatda Şamaxı rayonundakı Çuxuryurd gölünün xəstəlik mənbəyinə çevrilməsi barədə xəbərlər və videogörüntülər yer alıb. Yerli sakinlərin mətbuata verdiyi məlumata görə, rayonun Çuxuryurd kəndindəki eyniadlı göldə zibil əlindən tərpənmək olmur. Gölün sahilində yerləşən zibil yığını ətrafda yaşayan insanları ciddi şəkildə narahat edir. Kənd sakinləri iddia edirlər ki, mövcud problemin həlli üçün aidiyyəti qurumlar tərəfindən heç bir tədbir görülmür. Yerli icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən Çuxuryurd kəndində zibil qutuları quraşdırılmadığından, insanlar məişət tullantılarını birbaşa gölün sahilinə atmaq məcburiyyətində qalırlar. Bu da göl üçün ekoloji fəlakət deməkdir.
Oxu.az-ın yazdığına görə, zibil yığınından gələn üfunətli qoxu yaxınlıqdakı yaşayış evlərində də hiss olunur. Bir neçə balıq növünün yaşadığı nohurda suyun tərkibi dəyişərək, zəhərlənmələrə səbəb ola bilir. Bundan başqa, göl bir çox köçəri quş üçün müvəqqəti dayanacaq yeridir. Zibil yığını birbaşa istirahət zonasına aparan yolun üzərində olduğundan, təkcə yerli sakinlərin deyil, ölkəyə gələn turistlərin də narazılığına səbəb olur.
Qeyd edək ki, sakinlər ərazinin zibillənməsinə səbəb kimi zibili atmaq üçün yetərli sayda metal konteynerlərin olmadığını göstərirlər. Onlar hesab edirlər ki, zibillərin atılması gündəlik olaraq təşkil edilsə, bu cür antisanitar vəziyyət yaranmaz. Həmçinin, onlar vurğulayırlar ki, yerli icra hakimiyyəti tərəfindən müəyyən edilməmiş yerlərdə zibilin atılmasını qadağan edən nişanlar yerləşdirilməlidir.
“...buranı o ərazidə yaşayan sakinlər zibilləyirlər”
Çuxuryurd gölünün çirkləndirilməsi faktına münasibət bildirməsi üçün Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN) mətbuat xidmətinin rəhbəri İradə İbrahimova ilə əlaqə saxladıq. İ.İbrahimova bizimlə söhbətində bildirdi ki, bu məsələdən nazirliyin xəbəri var və buna görə Çuxuryurd gölünü zibilliyə çevirən bələdiyyə sədri 3000 min manat məbləğində cərimələnib. “Artıq nazirlik bununla bağlı tədbir görüb. Həmin yer tullantılardan təmizlənir. Əraziyə cavabdeh Şamaxı rayon Çuxuryurd bələdiyyəsinin sədri Sultanpaşa Məlikov barəsində akt və protokol tərtib olunub. O, vəzifəli şəxs qismində 3000 manat məbləğində cərimələnib. Bundan sonra tullantıların düzgün idarə olunması üçün bələdiyyə sədrinə icrası məcburi olan “məcburi göstəriş” verilib” - deyə bildirən İ.İbrahimovanın sözlərinə görə, hər yay mövsümündə nazirlik əməkdaşları bu kimi ərazilərdə olsa da, təlimatlar versə də, çox zaman əhali buna riayət etmək istəmir. “Bilirsiniz, o gölü biz zibilləmirik, buranı o ərazidə yaşayan sakinlər zibilləyirlər. Gölün ətrafında yaşayan insanlar özləri birbaşa təmizliyə riayət etməlidirlər. Qəribə olan da budur ki, sakinlər özləri özlərindən şikayət edirlər. Düzdür, bu əraziyə cavabdeh bələdiyyə tullantıların idarə edilməsində tam olaraq heç bir iş görməyib və ona görə də cərimələnib. Amma gəlin görək, cərimə ilə iş bitirmi? Əmin edirəm ki, cərimədən bir neçə ay sonra orada yenə də eyni mənzərə ilə üzləşəcəyik. Çünki belə hallar təcrübədə dəfələrlə təkrarlanır. Ətrafı çirkləndirən, zibili hara gəldi atan özümüzük, qohumlarımız, qonşularımızdır. Evimizin içindəki zibili çıxarıb evimizdən kənara atırıq, sonra da şikayət edirik. Deməli, sakinlər özləri nəsə etməlidirlər. Görəsən, niyə kənd sakinləri, qonşular, ağsaqqallar zibil atanlara qarşı çıxmır və onlar qınanmır? Yəqin ki, bələdiyyə sədri də eyni kənddə yaşayır və bu mənzərədən xəbərdardır. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi nə qədər cərimə etməli, göstəriş verməlidir? Təbiətimizə öz evimiz kimi yanaşmağın vaxtıdır. Yenə də ümidimiz var ki, nəticə əldə olunacaq və ərazi bir daha çirkləndirilməyəcək” - deyə İ.İbrahimova vurğuladı.
İradə SARIYEVA
