“Uşaq-ana”, “Uşaq nikahları” - mənasız və kobud səslənən bu cür fikirlər son vaxtlar sosial problem kimi dünya ölkələrini narahat etməkdədir. Azyaşlı qızların oğlanlarla seksual münasibətinin yaşı get-gedə aşağı düşür. Araşdırmalara görə, hər il dünyada 15 yaşına qədər 7,3 milyon yeniyetmə qız ana olur. Onlardan 2 milyonu 14 yaşına qədər dünyaya erkən uşaq gətirir və daha erkən cinsi əlaqədə olur.
Azərbaycanda uşaq nikahlarının daha çox qeydə alındığı şəhər və rayonların adları açıqlanıb. Belə ki, uşaq nikahları daha çox Bakıda qeydə alınır. Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik araşdırmalar şöbəsinin müdiri Elgün Səfərov media nümayəndələrinə açıqlmasında qeyd edib ki, uşaq nikahlarının daha çox qeydə alındığı yer Bakı şəhəridir: “Növbəti sırada Şəki rayonu dayanır. Daha sonra Gəncəbasar zonası (Gəncə, Ağstafa, Gədəbəy, Daşkəsən və s.) və cənub zonası qərarlaşıb. Təbii ki, uşaq nikahları ilə bağlı problemlər bütün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da var. Bu problemlərin qarşısını almaq üçün isə koordinasiyalı şəkildə işlər aparmaq lazımdır. Sırf bundan ümumrespublika “qaynar xətt” mərkəzi yaradılmalıdır. Təbii ki, istər uşaq nikahları, istərsə də digər zorakılıq halları ilə bağlı Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinə siqnal daxil olan kimi, avtomatik olaraq, biz həmin faktla bağlı əməkdaşlarımızı cəlb edirik. Bu cür halla üzləşən ailə ilə danışıqlar və müzakirələr aparırıq. Ailələri erkən yaşda olan qız uşaqlarının yetkinlik yaşına çatması üçün dəstək olmağa çağırırıq. Bəzi hallarda bizə o siqnallar gec çatır və bu zaman artıq intihar və digər xoşagəlməz hadisələr baş verir”.
Uşaq nikahlarının daha çox Bakıda və Şəkidə qeydə alınması maraq doğurur.
“Bölgələrdə yaşayanların bir qismi paytaxtda məskunlaşdığı üçün, Bakıda qeydə alınan erkən nikahların sayı üstünlük təşkil edir”
“Vəfa” Sosial-İctimai Birliyinin rəhbəri Fatimə Hacıbəyli bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, yetkinlik yaşına çatmayanların erkən nikahı və hamiləliyinin qarşısının alınması istiqamətində ölkədə mühüm tədbirlər həyata keçirilir: “Belə ki, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi və Heydər Əliyev Fondu tərəfindən müəyyən layihələr icra olunur. Bununla belə, problem qalmaqdadır. Müəyyən dövr vardı ki, məişət zorakılığı, insan alveri qurbanları, çətin vəziyyətdə yaşayanlar 13-15 yaşlarında ailə qurur və dünyaya uşaq gətirirdilər. Hazırda bununla bağlı vəziyyət o qədər də gərgin deyil. Amma cəza tədbirlərinin nəzərdə tutulmasına baxmayaraq, yenə də faktlar kifayət qədərdir”.
Uşaq nikahlarının daha çox Bakıda qeydə alınmasına gəlincə, həmsöhbətimiz bildirdi ki, bölgələrdə yaşayanların bir qismi paytaxtda məskunlaşdığı üçün, Bakıda qeydə alınan erkən nikahların sayı üstünlük təşkil edir: “Artıq neçə ildir erkən nikahların qeydə alındığı bölgələr üzrə Bakı və Gəncəbəsar zonası üstünlük təşkil edir. Uşaq nikahlarının paytaxtda üstünlük təşkil etməsinə gəlincə, onu deyə bilərəm ki, bu hal daha çox Bakıətrafı kəndlərdə qeydə alınır”.
Günel CƏLİLOVA
