Məlumdur ki, 2020-ci ildən Azərbaycanda bütün ölkə üzrə icbari tibbi sığortanın tətbiqinə başlanacaq. Bu məqsədlə dövlət büdcəsindən 902,9 milyon manat vəsaitin ayrılması nəzərdə tutulur. Qeyd edək ki, Azərbaycanda icbari tibbi sığortanın pilot layihə şəklində tətbiqinə 2017-ci ildən başlanıb. Hazırda Mingəçevir şəhərində, Yevlax və Ağdaş rayonlarında icbari tibbi sığorta pilot layihə olaraq tətbiq edilir. Ümumilikdə, pilot ərazilərdə 370 min nəfərdən çox qeydiyyatda olan əhali və məcburi köçkün icbari tibbi sığortanın baza zərfindən ödənişsiz istifadə edir.
Xatırladaq ki, 2019-cu il yanvarın 31-də Prezident İlham Əliyev "Tibbi sığorta haqqında” Qanunda dəyişiklik edilməsi barədə Qanunun tətbiqini təmin etmək məqsədilə Fərman imzalayıb. Fərmana əsasən, 2020-ci il yanvarın 1-dən "Tibbi sığorta haqqında” Qanun qüvvəyə minəcək. Bununla da icbari tibbi sığortanın bütün ölkə üzrə tətbiqinə başlanacaq.
Məlumat üçün bildirək ki, İcbari Tibbi Sığortanın baza zərfinə, ümumilikdə, 1829 adda tibbi xidmət daxildir. Onlardan 480-ni ambulator, 677-sini stasionar, 6-sını təcili və təxirəsalınmaz, 18-ni ilkin səhiyyə, 23-nü isə fizioterapevtik tibbi xidmətlər təşkil edir. Həmçinin, layihə çərçivəsində 459 laborator müayinəyə və 166 həyati vacib - dəyəri yüksək olan xidmətlərə də təminat verilir.
Ölkənin səhiyyə sisteminin icbari tibbi sığortanın tələblərinə uyğunlaşdırılması məqsədilə İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi tərəfindən tibb müəssisələrinin ilkin qiymətləndirilməsi həyata keçirilib və nəticədə 2019-cu il üzrə görüləcək işlərə dair tədbirlər planı işlənib hazırlanıb. Tədbirlər planına uyğun olaraq, tibb müəssisələrinin elektronlaşdırılması, büdcələnməsi ilə bağlı zəruri işlərin görülməsi və informasiya texnologiyalarının geniş tətbiqi həyata keçirilir. Eyni zamanda, tibb müəssisələrinin icbari tibbi sığorta sisteminə keçidini təmin etmək məqsədilə tibb işçilərinin biliklərinin artırılması və bacarıqlarının təkmilləşdirilməsi məqsədilə bir sıra təlimlərin keçirilməsi planlaşdırılır.
Gələn ildən bütün ölkə üzrə icbari tibbi sığorta tam tətbiq olunacaq. Maraqlıdır, icbari tibbi sığorta tətbiq olunandan sonra bu hal özəl klinakalarda qiymət dəyişikliyinə səbəb ola bilərmi? Danılmaz faktdır ki, bu gün özəl xəstəxanalarda xəstə qəbulu, onun müayinəsi və müalicəsi dövlət xəstəxanalarına nisbətən bahadır. İcbari tibbi sığortanın tətbiqi özəl klinikalarda qiymət artımının qarşısını alacaqmı?
“İcbari tibbi sığortaya ayrılan vəsaitlərdən istifadəyə ictimai nəzarət olmalı, mənimsəmələrə imkan verilməməli, vətəndaşlar bu sistemin faydasını görməlidirlər”
Tibb elmləri doktoru, professor Adil Qeybulla bildirdi ki, icbari tibbi sığortanın tətbiqindən sonra ölkəmizdə tibb xidmətlərinin keyfiyyəti daha da artacaq: “Bütün dünya ölkələrində icbari tibbi sığorta tətbiq olunur və uğurla icra olunur. Bu səbəbdən də ölkəmizdə də icbari tibbi sığortanın tətbiqi vacibdir”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, icbari tibbi sığortanın tətbiqi zamanı ilk vaxtlar qüsurların olması mümkün ola bilər: “İlk vaxtlar müəyyən qüsurların, çatışmazlığın olması mümkündür. Bu, hər sahədə olur. Tədricən çatışmazlıqlar aradan qaldırıla bilər. Əsas məsələ ayrılan vəsaitdən tam şəffaf istifadə edilməsidir. Ayrılan vəsaitlərdən istifadəyə ictimai nəzarət olmalı, mənimsəmələrə imkan verilməməli, vətəndaşlar bu sistemin faydasını görməlidirlər”.
Professor onu da vurğuladı ki, icbari tibbi sığortanın bütün kontingenti müəyyən edilməlidir: “Dövlət büdcəsindən maliyyələşən, əmək birjalarından maliyyələşən, öz vəsaiti ilə maliyyələşən, xüsusi qaydada sığortalanan kateqoriyalar olmalıdır. Bunların hər birinin sığorta paketi fərqli ola bilər. Amma əsas sığorta paketinə daxil olan xidmətlər ilk növbədə təxirəsalınmaz yardım və doğuş olmalıdır. Bu xidmətlər sığorta paketində ilk növbədə nəzərə alınmalıdır. Digər xidmətlər imkan daxilində paketə daxil edilə bilər”.
Ekspert hesab edir ki, icbari tibbi sığortanın tətbiqi özəl klinikalarda göstərilən tibb xidmətlərinin qiymətinə də təsir edəcək: “Özəl klinikalar da icbari tibbi sığorta ilə işləyəcəklər. İcbari tibbi sığortanın tələbi nədən ibarətdirsə, özəl klinikalar da həmin tələbi yerinə yetirməli olacaqlar”.
Günel CƏLİLOVA
