Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, Azərbaycanda onkoloji xəstələrin ümumi sayında artım var. 2017-ci ildə müalicə-profilaktika müəssisələrində qeydiyyatda olan xəstələrin sayı 45 min 756, 2018-ci ildə isə bu rəqəm 48 min 685 olub. Məlumdur ki, onkoloji xəstəlikdən əziyyət çəkənlər dövlət tərəfindən müalicə olunur. Qeyd olunan xəstəlikdən əziyyət çəkənlərin sağalması üçün Milli Onkologiya Mərkəzində bütün dərmanlar və şərait var.
Bu günlərdə onkoloji xəstələr üçün nəzərdə tutulan dərman preparatlarının apteklərdə satılması təklif olunub. Millət vəkili Musa Quliyev Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin iclasında çıxış edərək bildirib ki, onkoloji xəstələrin müalicəsi ilə bağlı maliyyə problemləri var: “Ötən il Azərbaycanda onkoloji xəstələrin müalicəsi üçün büdcədən 30 milyon manat ayrılıb. Buna görə də ayrılan vəsaitin məbləği artırılmalıdır”.
Deputat təklif edib ki, onkoloji xəstələrin müalicəsi üçün apteklərdə bəzi dərmanların satışına icazə verilsin.
Onkoloji xəstəlik xəstənin yaxınına mənəvi zərbə vurmaqla yanaşı, həm də maddi baxımından təsir edir. Onkoloji xəstələr üçün nəzərdə tutulan dərmanlar xəstəxanalarda pulsuz verildiyi halda, preparatın aptekdə satılması düzgün deyil. Ekspertlərin fikrincə, onkoloji xəstələr üçün lazım olan dərman aptekdə satışa çıxarılarsa, tibb müəssisələrində vətəndaşlara pulsuz preparat verilməyəcək. Bu səbəbdən də adıçəkilən dərmanların aptekdə satılmasına deyil, onkoloji xəstələrin müalicəsi üçün büdcədən ayrılan vəsaitin artırılmasına ehtiyac var.
“Onkoloji xəstəliyin müalicəsi bahalı prosedurlar siyahısında olduğu üçün, lazım olan dərmanlar aptekdə satışa çıxarılmamalı, əksinə, bütün preparatlar vətəndaşa pulsuz verilməlidir”
Professor, həkim-ekspert Adil Qeybulla bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, xərçəngin müalicəsi digər xəstəliklərlə müqayisədə bahadır: “Etiraf edək ki, bu xəstəliyin müalicəsi tək ölkəmizdə deyil, dünyanın hər yerində bahadır. Ancaq dünyanın hər yerində bunu sığorta qarşılayır. Qeyd etdiyim kimi, onkoloji xəstəliyin müalicəsi bahalı prosedurlar siyahısındadır. Bu səbəbdən də onkoloji xəstəlik üçün nəzərdə tutulan dərmanların əksəriyyəti xəstəxanalarda xəstələrə pulsuz verilir. O ailələrə yardım etmək üçün dərmanların bəzisi deyil, lazım olan preparatların hamısı pulsuz verilməlidir. Azərbaycanda onkoloji xəstələrin müalicəsi üçün büdcədən ayrılan vəsaitin həcmi artmalıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, adıçəkilən xəstəlikdən əziyyət çəkənlərin sayı artır”.
Alimin sözlərinə görə, xərçəng xəstələrinin xüsusi çəkisi ümumi xəstələnmə sayında bütün dünyada artma tendensiyası ilə gedir: “Bunun səbəbləri çoxdur. Ekoloji problem, qida təhlükəsizliyi, su problemi, dərmanlar və s. bu prosesdə rol oynayır. Xərçəng xəstəliyinin törədicilərinin sayının xüsusi çəkisinin artması Azərbaycanda da dünya statistikasına uyğun olaraq artır. Ölkəmizdəki problem elə dünyadakı ilə eynidir. Məsələn, sübut olunub ki, 1 kubmetr havada nano qram binzo prent törəməsi varsa, bu artıq hər 20 nəfərdən birində xərçəng olmasına gətirib çıxarır. Bundan başqa, siqaret çəkənlərin sayının artması, keyfiyyətsiz qidalar, tərkibində müxtəlif ziyanlı emulqatorlar, inqrediyentlər olan qidalar və bunların xüsusi çəkisinin artması orqanizmi zəiflədir. Nəticədə orqanizmin bu xəstəliyə tutulması asanlaşır. Xərçəng zəif metobolizmi sevir. Bunun yolu ondan ibarətdir ki, Azərbaycana idxal olunan ərzaqların keyfiyyət parametrlərini mümkün qədər yüksəltmək, ərzaq təhlükəsizliyinə diqqət etmək lazımdır. Əhalini aktiv idmana yönəltmək lazımdır. İnsanlar bədənə daxil olan və çıxan kalori arasında balans yarada bilməlidirlər. Amma təəssüf ki, əksinə, insanlar çoxlu qida qəbul edirlər, az hərəkət edirlər, bunun da xərçəng şişinin əmələ gəlməsində rolu var”.
Günel CƏLİLOVA
