Valideynlər bəzən uşaqlarla barədə qərar verdikdə bununla bağlı onların fikirlərini öyrənmək istəmirlər. Uşağın könlü oldu-olmadı, onlarla istədikləri kimi davranırlar. Uzağa getməyək, elə götürək uşaqların məcburi şəkildə Aşura mərasimlərinə aparan valideynləri. Çoxlarımız Aşura günü metroda, avtobusda başı hicablı 6-10 yaşlı qızlara, qoluna qara bağlamış oğlan uşaqlarına rast gəldik. Onları ata və anaları özləri ilə Aşura mərasimləri keçirilən məscidlərə çəkib aparırlar.
Soruşa bilərsiniz ki, burada pis nə var, uşaqlar indidən dini dəyərlərimizə sahib çıxmağı öyrənirlər. Burada pis heç nə olmasa da, uşaqların məcburi qaydada bu şəkildə məscidlərə aparılması narahatlıq doğurur. Uşaqlar, ümumiyyətlə, Aşuranın nə olduğunu anlamaq dərəcədə yetkin deyillər. Bu mənada belə günlərdə onların məscidlərə aparılması, burada mərsiyələrə qulaq asdırılması uşaqların özlərinə də mənfi təsir göstərməyə bilmir. Əlbəttə, hər bir müsəlman mömin olmalıdır və Allahın kitabında buyurulanları icra etməlidir. Ancaq bu kimi halları dərk etdikdən sonra.
Onu da qeyd edək ki, bəzən valideynlər uşaqlarını, hətta körpələrini belə gecə saatlarında da məscidlərə aparır və onlar burada mərsiyələrə, nöhələrə qulaq asırlar. Başdan-başa hüznlə müşayiət edilən bu mərasimlərdə uşaqlar gizlin də olsa vahimə və qorxu yaşayırlar.
Onu da bildirək ki, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Mübariz Qurbanlı da gecə vaxtı uşaqlarını məscidlərə gətirən valideynlərlə bağlı fikir bildirib. O qeyd edib ki, körpələri məscidlərdəki gecə mərasimlərinə apararkən diqqətli olsunlar. Komitə sədrinin sözlərinə görə, Azərbaycanda "Dini etiqad azadlığı haqqında” Qanun birbaşa vətəndaşa vicdan azadlığından irəli gələn prinsiplərə uyğun olaraq tam sərbəstlik verir. Onun sözlərinə görə, "Dini etiqad azadlığı haqqında” Qanun Azərbaycandakı bütün dini mərasimləri tənzimləyir: "İslama görə, məscidlərə gəliş sərbəstdir. İslam dininin qadağa qoymadığı məsələ yoxdursa, dövlət buna qarışmır. Ona görə də vətəndaşlar məscidə uşaqlarla gəlirsə, bu da onun öz seçimidir.
Sadəcə olaraq, biz tövsiyə edirik ki, vətəndaşlar məscidlərdəki gecə mərasimlərinə körpələri gətirərkən diqqətli olsunlar, yəni böyük uşaqları gətirə bilərlər, ancaq körpələrdə diqqətli olmalıdırlar” - deyə komitə sədri qeyd edib.
Fatimə Hacıbəyli: “Son dövrlər həqiqətən də nəinki uşaqlar, eləcə də bir neçə aylıq körpələr valideynləri tərəfindən Aşura mərasimlərinə aparılır”
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin sədri Fatimə Hacıbəyli bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, bəzi valideynlərin uşaqlarını Aşura və digər kütləvi mərasimlərdə gecə saatlarında məscidlərə aparması doğru deyil. O hesab edir ki, uşaqlarımız dinimizi öyrənməlidirlər, amma zamanı çatdıqda. “Bilirsiniz ki, Azərbaycanda dini etiqad azadlığı var və bu gün istənilən dinin təmsilçisi özlərinə aid olan dini ocaqlarda ibadətlə məşğul olurlar. Azərbaycanda sağlam dini mühit mövcuddur. Bu gün Azərbaycan ailələrində dinə meyl yüksələn xətt üzrə gedir. Burada mənfi heç nə yoxdur. Problem odur ki, bəzi dindar valideynlər uşaqlarını zorən qara çadraya bürüyür və onlara azad seçim imkanı etmək şansı vermirlər. Bu mənfi haldır. Son dövrlər həqiqətən də nəinki uşaqlar, eləcə də bir neçə aylıq körpələr valideynləri tərəfindən Aşura mərasimlərinə aparılır. Əksər uşaqlar bu mərasimlərə könüllü şəkildə getmir, valideynlər onları məcburən aparırlar. Görürsən ki, ictimai nəqliyyatda ata və ananın yanında kiçik yaşlı uşaqlar belə mərasimlərə gedirlər. Deyim ki, ağlaşma, kədər olan yerə uşaqların aparılması düzgün deyil. Bilirsiniz ki, Aşura mərasimləri Azərbaycanda xüsusi şəkildə qeyd edilir. Burada mərsiyələr, nöhələr oxunur, ağlaşma olur. Bu da sözsüz ki, uşaqlara mənfi təsir edir. Biz deyirik ki, uşaqları kədərdən, hüzndən uzaq tutmaq lazımdır və bu kimi amillər uşaqların psixikasına ciddi zərər vurur. Xüsusən də gecə saatlarında uşaqların Aşura mərasimlərinə aparılması düzgün deyil. Ola bilsin ki, kimlərsə bu fikri narazılıqla qarşılayacaq. Amma körpələr, uşaqlar ağrı-acıdan, göz yaşından, hüzr mərasimlərindən uzaq tutulmalıdır. Uşaqların, körpələrin dindar valideynləri tərəfindən Aşura mərasimlərinə aparılması yaxşı hal deyil. Düzdür, bu, valideynin seçimidir, amma onlar uşaqlara münasibətdə həssas olmalıdırlar”.
F.Hacıbəyli qeyd etdi ki, bu kimi hallar uşaqlarda bəzi ifrat radikal fikirlərin də formalaşmasına səbəb olur. O bildirdi ki, İmam Hüseyn islam şəhidliyinin ən ünlü simasıdır və haqq-ədalət simvollarından biridir. “Uşaqlar böyüdükdən sonra Aşura mərasimlərinə gedər və orada İmam Hüseyn ucalığı, onun əzəməti və qəhrəmanlığı ilə tanış ola bilərlər. Hələlik isə onların bu mərasimlərə getməsi doğru deyil” - deyə müsahibimiz vurğuladı.
Leyla QARAXANLI
