Son 4 il ərzində Azərbaycanda kütləvi informasiya vasitələrində yayımlanan reklamdan gələn gəlirlərin həcmi 3 dəfədən çox azalıb. Belə ki, 2015-ci ildə KİV-də yayımlanan reklamlardan gələn gəlirin miqdarı 25 969 100 manat, 2016-cı ildə 10 912 400 manat, 2017-cı ildə 4 684 800 manat olub.
Ötən il KİV-in reklamdan əldə etdiyi gəlirin miqdarı əvvəlki ilə nisbətən artsa da, bu məbləğ 2015-ci ilə nisbətən yenə də 3 dəfədən çox az olub. 2018-ci ildə KİV-də yayımlanan reklamlara görə 7 747 200 manat gəlir əldə edilib.
Ümumilikdə, KİV-də yayımlanan reklama görə gəlirin ən böyük payı televiziyaların payına düşür. Amma reklam yayımlanmasından gələn ümumi gəlirin azalması səbəbindən televiziyaların da reklama görə əldə etdiyi gəlir məbləği azalıb. 2015-ci ildə televiziyada yayımlanan reklamdan 19 836 000 manat gəlir əldə edildiyi halda, 2018-ci ildə bu rəqəm 6 912 400-ə enib.
O da məlumdur ki, ölkə mətbuatının ciddi problemlərindən biri də reklam bazarının inkişaf etməməsidir. Problem dəfələrlə media ekspertləri, qəzet rəhbərləri, hətta hökumət təmsilçiləri tərəfindən gündəmə gətirilib. Məsələnin həllinə nail olmaq üçün indiyə qədər bir çox variant səsləndirilib. Ancaq vaxtaşırı irəli sürülən təkliflər medianın reklam vasitəsilə gəlir əldə etmək problemini həll etməyib. Görünən odur ki, ölkə mediasında reklam bazarının durumu media nümayəndələrini qane etmir.
Bütün bunlarla yanaşı, KİV-in reklam gəlirlərinin üç dəfə azalmasının səbəbləri nə ilə bağlıdır?
Elçin Mirzəbəyli: “Ölkədə iş adamlarının əksəriyyəti hansısa bir problemlə qarşılaşanda mətbuatı yada salır”
Məsələyə münasibət bildirən “Xalq Cəbhəsi” qəzetinin baş redaktoru Elçin Mirzəbəyli KİV-in reklam gəlirlərinin azalmasını bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Bunun çoxsaylı səbəbi var və dəfələrlə bununla bağlı Mətbuat Şurasında müzakirələr aparılıb. Bir sıra məsələlərlə bağlı ortaq məxrəcə gəlib bunun həlli yollarını göstərmişik. Bütövlükdə, reklam və sosial elanlarla bağlı vahid bir qurumun yaradılması məsələsi dəfələrlə gündəmə gəlib, amma təəssüflər olsun ki, sözügedən məsələdə heç bir irəliləyiş yoxdur. KİV-in reklam bazarının son dörd ildə kiçilməsinin bir səbəbi qeyri-neft sektoru ilə bağlı olan məsələdir. Məsələ ondadır ki, bu sektorda ciddi islahatlar həyata keçirilir. Yeni strukturlar yaradılır və bu proses müəyyən qədər vaxt tələb edən məsələdir. Başqa bir amil isə, bütövlükdə, Azərbaycanda reklam bazarının kiçik olması ilə bağlıdır. Bu da ölkədəki iş adamlarının, ümumiyyətlə, mediaya olan münasibətindən irəli gəlir. Problem ondadır ki, Azərbaycanda iş adamlarının əksəriyyəti hansısa bir problemlə qarşılaşanda mətbuatı yada salır. Eyni zamanda, onların piarları ilə bağlı olan məlumatların dərc edilməsini mətbuatın borcu hesab edirlər. Fikrimcə, bu məsələdə iş adamlarının təfəkkürü dəyişməlidir. Milli burjuaziya milli mətbuatın inkişafında maraqlı olmalıdır. 20-ci əsrin əvvəllərində Azərbaycan müstəqil dövlət deyildi. Ancaq o zaman həmin dövrün varlı təbəqəsi mətbuatın inkişafına dəstək verirdi. Onlar o zaman yaxşı başa düşürdülər ki, milli mətbuatın inkişafı həm də milli burjuaziyanın inkişafı deməkdir. Hesab edirəm ki, bunun hazırkı iş adamlarına izah edilməsinə ehtiyac var. İş adamları mətbuatın yanında olub KİV-in reklam bazarının inkişafına dəstək verməlidirlər. Hər şeyi dövlətin üzərinə atmaq doğru deyil. Çünki mətbuat milli platforma üzərində inkişaf edəndə, o zaman bir sıra mövcud problemlərin aradan qaldırılması üçün geniş imkanlar yaranır”.
Vidadi ORDAHALLI
