Azərbaycan orta ümumtəhsil sistemində həyata keçirilən son islahatlar bir sıra müsbət yeniliklərin meydana çıxmasına səbəb olub. Təhsil Nazirliyi tərəfindən şagirdlərin bir məktəbdən digər məktəbə yerdəyişməsi, sinifdən-sinfə keçirilməsi qaydalarında dəyişikliklər edilib.
Qeyd edək ki, bir neçə həftə əvvəl təhsil naziri Ceyhun Bayramov “Şagirdlərin yerdəyişməsi prosesinin elektronlaşdırılması haqqında” əmr imzalayıb. Əmrə əsasən, 2019-2020-ci dərs ilindən etibarən ümumtəhsil məktəbi şagirdlərinin yerdəyişməsi ölkə üzrə elektron sistem vasitəsilə həyata keçirilir.
Bildiyimiz kimi, əvvəlki tədris illərində yalnız I siniflərə qəbul elektron qaydada həyata keçirilirdi, yeni qaydalara əsasən isə II və XI sinif şagirdlərin də bir məktəbdən digər məktəbə keçirilməsi elektron qaydada reallaşdırılıb.
Ekspertlər şagird yerdəyişməsinin elektronlaşdırılmasını müsbət qiymətləndirərək bildirirlər ki, bu proses məktəb və valideyn arasında olan məsafənin azaldılmasına, valideynin təhsil müəssisəsi ilə təmasının daha münasib şəkildə təşkilinə yardım edəcək. Mütəxəssislərin fikrincə, həmçinin prosesin elektronlaşdırılması tədris ili ərzində şagird yerdəyişməsinin hesabatlılığı, statistikası və digər bu kimi məlumatların tez bir zamanda əldə edilməsinə imkan yaradacaq.
Nadir İsrafilov: “Bu qaydanın tətbiq edilməsi şagird qəbulu və yerdəyişməsi zamanı mövcud olan bəzi neqativ halların aradan qaldırılmasına səbəb olacaq”
Tanınmış təhsil mütəxəssisi Nadir İsrafilov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, orta ümumtəhsil məktəblərində məktəbə qəbulun və şagird yerdəyişmələrinin elektronlaşdırılması müsbət haldır:“Təhsil sahəsində görülən işlər bir ildə deyil, bir neçə ildən sonra üzə çıxır və bəhrəsini verir... Bir də ki, son illər inkişaf etmiş ölkələrdə demokratiyanı daha da inkişaf etdirən amillərdən biri “Elektron hökumət”in formalaşdırılmasıdır. Ölkəmizdə "Elektron hökumət"in formalaşdırılması Azərbaycan Prezidentinin "Azərbaycan Respublikasında rabitə və informasiya texnologiyalarının inkişafı üzrə 2010-2012-ci illər üçün Dövlət Proqramının (Elektron Azərbaycan)" təsdiq edilməsi haqqında Sərəncamı, "Dövlət orqanlarının elektron xidmətlər göstərməsinin təşkili sahəsində bəzi tədbirlər haqqında " 23 may, 2011-ci il tarixli Fərmanı və digər normativ-hüquqi aktlarla fəaliyyəti üçün hüquqi baza yaradılmışdır. Təhsil sahəsində şagirdlərin yerdəyişməsinin elektronlaşdırılması və bu kimi digər ilkləri də “Elektron hökumət” siyasətinin həyata keçirilməsinə dəstək nümunəsi kimi dəyərləndirmək olar”.
N.İsrafilov hesab edir ki, II və XI sinif şagirdlərinin bir məktəbdən digər məktəbə keçirilməsinin elektronlaşdırılması bu sahədə olan qeyri-şəffaflığın qarşısının alınmasına səbəb olacaq. N.İsrafilovun sözlərinə görə, bir sıra hallarda şagird köçürmələri ciddi problemlərlə, bəzi məktəb direktorlarının yaratdığı süni əngəllərlə müşayiət olunurdu. O hesab edir ki, 2019-2020-ci tədris ilindən həyata keçirilən bu prosesin yalnız müsbət tərəfləri var:“İndi texnika əsridir və orta məktəblərə şagird qəbulunun və şagird yerdəyişmələrinin elektron qaydada həyata keçirilməsi bu istiqamətdə müsbət dəyişikliklərə səbəb olacaq. Bilirsiz ki, bəzi hallarda şagirdin bir məktəbdən digər məktəbə keçirilməsi sahəsində bəzi məktəb direktorları tərəfindən süni əngəllər yaradılırdı. Yəni valideyn müraciətlərinə onlar “yer yoxdur” cavabını verir, valideyn və şagirdlərə qarşı haqsızlıq edirdi, onları get-gələ salırdı. Bu problemlər vardı. Əlbəttə, bu da müəyyən hallarda şagirdin təhsildən yayınmasına səbəb olurdu. Yəni şagird sənədlərini məktəbdən alıb gedirdi və yenidən məktəbə qayıtmırdı. Ancaq indi bu proses elektronlaşdırma vasitəsilə mərkəzləşdirilmiş qaydada həyata keçirilməyə başlayıb. Bu da şagirdlərin məktəbdən, təhsildən yayınmasına imkan verməyəcək”.
N.İsrafilov həmçinin vurğuladı ki, II və XI sinif şagirdlərinin bir məktəbdən digər məktəbə keçirilməsi məsələsində şagirdin yaşadığı ərazi də nəzərə alınır. O hesab edir ki, elektronlaşdırmada bu məsələyə xüsusi önəm verilir, əvvəlcə ərazidəki şagirdlər məktəbə yerləşdirilir. “Bu gün Azərbaycan təhsilində humanistləşmə, demokratikləşmə prinsipləri həyata keçirilir. Yalnız I sinif şagirdlərinin deyil, eyni zamanda II və XI sinif şagirdlərinin də orta məktəblərə qəbulunun, bir məktəbdən digər məktəbə keçirilməsinin elektron qaydada reallaşdırılması bu sahədə şəffaflığın təmin olunmasına xidmət edən amildir. Bu prosesin elektron qaydada həyata keçirilməsi bütün istiqamətlərdə əhəmiyyətlidir. Bu qaydanın tətbiq edilməsi şagird qəbulu və yerdəyişməsi zamanı mövcud olan bəzi neqativ halların aradan qaldırılmasına səbəb olacaq. Qeyd etdiyim kimi, bəzi məktəblər və onların direktorları bu məsələdə süründürməçiliyə yol verirdilər. İndi isə qəbul və yerdəyişmə prosesi yüngülləşəcək”-deyə N.İsrafilov qeyd etdi.
Ülviyyə NAĞIYEVA
